Viyahapannatti v5.p317
Bhagavatīvṛtti v5.p317
- Language
- Sanskrit
v5.p317
bhagavatīaṅgasūtraṃ 7/-/2/339 pañcakkhāyamiti vadamā ṇassa siya supaccakkhāyaṃ bhavati siya dupaccakkhāyaṃ bhavati |
se keṇadveṇaṃ bhaṃte ! evaṃ vuccai savvapāṇehiṃ jāva siya dupaccakkhāyaṃ bhavati?, goyamā! jassa ṇaṃ savvapāṇehiṃ jāva savvasattehiṃ paccakkhāyamiti vadamāṇassa no evaṃ abhisamannāgayaṃ bhavati ime jīvā ime ajīvā ime tasā ime thāvarā tassa ṇaṃ savvapāṇehiṃ jāva savvasattehiṃ paccakkhāyamiti vadamāṇassa no supaccakkhāyaṃ bhavati dupaccakkhāyaṃ bhavati |
evaṃkhalu se dupaccakkhāīsavvapāṇehiṃ jāva savvasattehiṃ paccakkhāyamiti vadamāṇo no saccaṃ bhāsaṃbhāsai mosaṃbhāsaṃ bhāsai, evaṃ khalu se musāvāī savvapāṇehiṃ jāva savvasattehiṃ tivihaṃ tiviheṇaṃasaṃjayavirayaṃpaḍihayapañcakkhāyapāvakamme sakirie asuvaṃḍe egaṃtadaṃḍe egaṃtabāleyāvibhavati, jassaṇaṃ savvapāṇehiṃ jāvasavvasattehiṃ pañcakkhāyamiti vadamāṇassa evaṃ abhisamannāgayaṃ bhavai |
ime jīvā ime ajīvā ime tasā ime thāvarā, tassa ṇaṃ savvapāṇehiṃ jāva savvasattehiṃ paccakkhāyamiti vadamāṇassa supañcakkhāyaṃ bhavati no dupañcakkhāyaṃ bhavati, evaṃ khalu se supaccakkhāī savvapāṇehiṃ jāva savvasattehiṃ pañcakkhāyamiti vayamāṇe saccaṃ bhāsaṃ bhāsada no mosaṃ bhāsaṃ bhāsai, evaṃ khalu se saccavādī savvapāṇehiṃ jāva savvasattehiṃ tivihaṃ tiviheṇaṃ saṃjayavirayapaḍihayapañcakkhāyapāvakamme akirie saṃvuḍe egaṃtapaṃḍieyāvi bhavati |
se teṇaṭeṇaṃ goyamā! evaṃ vuccai jāva siya dupaccakkhāyaṃ bhavati |
vṛ. 'se nūna'mityādi, 'siya supaccakkhāyaṃ siya dupaccakkhāyaṃ'iti pratipādya duṣpratyākhyānatvarṇanaṃ kṛtaṃ tadyathāsaṅkhyanyāyatyāgena yathā''sannatānyāyamaṅgīkṛtyeti draṣṭavyaṃ, 'no evaṃ abhisamannāgayaṃ bhavati'tti 'no' naiva ‘evam' iti vakṣyamāṇaprakāramabhisamanvāgataṃ-avagataṃ syāt, ‘no supaccakkhāyaṃ bhavati'ttijñānābhāvena yathāvadaparipālanāt supratyākhyānatvābhāvaḥ, 'savvapāṇehiti sarvaprāṇeṣu4 'tivihaṃti trividhaṃ kṛtakāritānumatibhedabhinnaṃ yogamāśritya 'tiviheṇaṃ titrividhena manovākkāyalakṣaṇena karaṇena |
'asaṃjayavirayapaḍihayapaccakkhāyapāvakamme'tti saṃyato-vadhādiparihāre prayataḥ viratovadhādernivṛttaḥ pratihatāni-atītakālasambandhīni nindātaḥ pratyākhyātānicānāgatapratyākhyānena pāpāni karmāniyena satathā, tataḥ saṃyatādipadānāṃ karmatavidhārayastatastaniṣedhād asaṃyataviratapratihatapratyākhyātapāpakarmā, ata eva 'sakirie tti kāyikyādikriyāyuktaḥ sakarmabandhano vā'ta eva 'asaṃvuḍe'tti asaṃvṛtāśravadvāraḥ, ata eva 'egaṃtadaṃḍe'tti ekāntena-sarvathaiva parān daṇḍatītyekāntadaṇḍaḥ, ata eva 'ekāntabālaḥ' sarvathā bāliśo'jña ityarthaḥ|
pratyākhyānādhikārādeva tadbhedānāha
mū. (340) kativihe ṇaṃ bhaṃte ! paccakkhāṇe pannatte?, goyamā! duvihe paccakkhāṇe pannatte, taṃjahā-mūlaguṇapañcakkhāṇe ya uttaraguṇapañcakkhāṇe ya|
mūlaguṇapaccakkhāṇeṇaṃbhaṃte! kativihe pannatte?, goyamā! duvihe pannatte, taṃjahā-savvamūlaguṇapañcakkhāṇe ya desamūlaguṇapaccakkhāṇe ya, savvamūlaguṇapaccakkhāṇe ṇaṃ bhaṃte ! kativihe pannatte goyamā! paṃcavihe pannatte, taṃjahā-savvāopāṇāivāyāoveramaṇaṃjāva savvāopariggahāo veramaṇaṃ|
desamūlaguṇapaccakkhāṇe ṇaṃ bhaṃte ! kaivihe pannatte ?, goyamā ! paṃcavihe pannatte, taṃjahā
Linked texts (1)
- Viyāhapannatti — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit