Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p323

Bhagavatīvṛtti v5.p323

Language
Sanskrit

v5.p323

bhagavatīaṅgasūtraṃ 7/-/3/345 māṇe ti haritakāśca te nīlakā rerijjamānāśca-dedīpyamānā haritakarerijyamānāḥ 'sirie'tti vanalakṣmyā 'usiṇajoniya'tti uṣṇameva yoniryeṣāṃ te uṣṇayonikāḥ|
__ mū. (346) se nūnaṃbhaṃte! mūlā mūlajīvaphuḍā kaṃdā kaṃdajīvaphuḍājāva bīyā bīyajīvapuḍā haṃtā goyamā! mūlā mūlajīvaphuḍā jāva bīyā bīyajīvaphuḍā|
jatiṇaṃbhaṃte! mūlā mūlajīvaphuḍājāvabīyā bīyajīvaphuḍākamhāṇaṃbhaṃte! vaṇassaikāiyā āhāreṃti kamhā pariṇāmeti?, goyamā! mūlā mūjīvaphuḍā puḍhavijīvapaḍibaddhā tamhā āhāreti tamhā pariṇāmeti kaṃdā kaṃdajīvaphuḍā mūlajīvapaḍibaddhā tamhā āhārei tamhā pariṇāmei |
evaṃ jāva bīyā bīyajīvaphuḍā phalajīvapaḍibaddhā tamhā āhārei tamhā pariṇāmei||
vṛ. 'mūlā mūlajīvaphuḍa'ttimūlānimūlajīvaiḥ spṛṣṭāni vyāptānītyarthaḥ, yāvatkaraṇāt ‘khaṃdhā khaṃdhajīvaphuḍā evaṃ tayā sālā pavālā pattā puṣphā phala'tti dṛśyam| . 'jaiṇa'mityādi, yadibhadanta ! mūlādīnyevaṃ mūlādijīvaiḥ spṛṣṭānitadā ‘kamha'tti kasmāt' kena hetunā kathamityarthaḥ vanaspataya āhārayanti?, āhārasya bhūmigatatvāt mūlādijīvānāṃca mūlādivyāptyaivāvasthitatvāt keṣāñcicca parasparavyavadhānena bhūmerdūravarttitvāditi, atrottaraṃ, mūlāni mūlajīvaspṛṣṭāni kevalaṃ pṛthivījīvapratibaddhāni 'tamha'tti 'tasmāt' tatpratibandhāddhetoḥ pṛthivīrasaṃ mūlajīvā āhārayantīti|
___ kandāḥ kandajīvaspṛṣṭāḥ kevalaṃ mūlajīvapratibaddhāḥ tasmāt' tatpratibandhāt mūlajīvopāttaṃ pṛthivīrasamāhārayantītyevaṃ skandhādiṣvapi vācyam |
mū. (347) aha bhaṃte ! ālue mūlae siṃgabere hirilī sirili sissirilī kiṭṭhiyā chiriyā chīrivirāliyā kaṇhakaṃde vajjakaṃde sūraṇakaṃde khelūḍe addae bhaddamutthā piṃḍahaliddā lohī nīhū thīhū thirūgā muggakannī assakannī sīhaṃḍhī muṃsuṃḍhī je yāvanne tahappagārā savve te anaṃtajīvā vivihasattā? haṃtā goyamā ! ālue mūlae jāva anaṃtajīvā vivihasattā||
vṛ. 'ālue' ityādi, etecānantakāyabhedā lokarūḍhigamyāḥ, 'tahappagāra'tti tathāprakārāḥ' ālukādisadhśāḥ ‘anaṃtajīva'ttianantājīvāyeṣute tathā vivihasatta'tti vividhā-bahuprakārā varṇādibhedāt sattvā yeṣāmanantakāyikavanaspatibhedānāṃ te tathā
___ -athavaikasvarūpairapijīvaireṣāmanantajīvitā syādityāśaṅkāyāmāha-vicitrakarmatayā'nekavidhāḥ sattvā yeṣu te tathā, 'vivihasatta'tti kvacid dṛśyate tatra vicitrā vidhayo-bhedā yeṣāṃ te tathā te sattvā yeṣu te tathā || jīvādhikārādevedamāha
mū. (348) siyabhaṃte! kaṇhalese neraie appakammatarāe nīlalese neraie mahākammatarāe haṃtā siyā| sekeṇaṭeṇaṃ evaṃ vuccai-kaṇhalese neraie appakammatarāe nīlalese neraiemahākammatarāe goyamā! ṭhitiṃ paḍucca, se teṇaṭeṇaṃ goyamā! jāva mahākammatarāe|
siya bhaṃte ! nīlalese neraie appakammatarāe kāulese neraie mahākammatarāe ?, haṃtā siyā, se keṇaḍheṇaṃ bhaṃte ! evaṃ vuccati-nīlalese appakammatarāe kāulese neraie mahākammatarāe goyamā! ṭhitiṃ paḍucca, se teṇaṭeṇaṃ goyamā! jāva mahākammatarāe|
evaṃ asurakumārevi, navaraṃ teulessā abbhahiyā evaṃ jāva vemāniyā, jassa jai lesāo

Linked texts (1)