Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p367

Bhagavatīvṛtti v5.p367

Language
Sanskrit

v5.p367

sohammaga0?, goyamā! no pañjatta sohammakappovagavemāniya0 apajatta sohamvavagavemāniyadevakammāsīvise, evaṃ jāva no pajjattāsahassārakappovagavemāniya jāva kammāsīvise, apajjatta sahassāra-kappovagajāvakammāsīvise ||
vṛ. 'kaivihe'tyādi, 'āsivasattiāśīviṣāḥ daṃṣṭrāviṣāḥ ‘jāiāsīvisatti jātyājanmanā''śīviṣājātyāśīviṣāḥ ‘kammaāsīvvi'tti karmaṇā-kriyayā śāpādinopaghātakaraṇenāśīviṣāḥ karmāśīviṣāḥ, tatra pañcendriyatiryañco manuṣyāśca karmāśīviṣa paryāptakā eva, ete hi tapaścaraṇānuṣṭhānato'nyato vā guṇataḥ khalvāśīviṣā bhavanti, śāpapradānenaiva vyāpādayantītyatha etecāśīviṣalabbhisvabhāvāt sahasrārāntadeveṣvevotpadyante, devāstveta evayedevatvenotpanāste'paryāptakāvasthāyāmanustabhavatayā kāśīviṣā iti, uktañca śabdārthaḥbhedasambhavādi bhāṣyakāreṇa||1|| “āsīdāḍhā taggayamahāvisā''sīvitta duvihabheyā|
te kammajāibheeṇa negahā cauvihavigappā ||" 'kevaie'tti kiyān ‘visae'tti gocaro viṣayasteti gamyam ‘addhabharahappamāṇamettaṃti arddhabharatasya yat pramāṇaṃ-sātirekatriṣaṣṭyadhikayojanaśatadvayalakṣaṇaṃ tadeva mātrā-pramāṇaṃ yasyāḥ sā tathā tāṃ 'bodita tanuṃ viseṇaṃ ti viṣeṇa svakīyāśīprabhaveṇa karaṇabhūtena 'visaparigayaṃti viṣaṃbhāvapradhānatvānirdeśasya viṣatāṃparigatā-prāptā viṣaparigatā'tastām, ataeva visaṭṭamāṇi'ti vikasantī-vidalantī 'karettae'tti kartuṃ visae se'tti gocaro'sau, athavā 'se' tasya vṛścikasya 'visaṭṭayāe'tti viṣamevārtho viṣāṣṭanasadbhāvastattā tasyā viṣārthaḥtāyāḥ-viṣatvasya tasyāṃ vā 'no naivetyarthaḥ ‘saṃpattīe"tti saṃpattyā evaṃvidhabondisaṃprāptidvāreṇa 'karisutti akārghavṛścikā iti gamyate, iha caikavacanaprakrame'pi bahuvacananirdeśo vṛścikāśīviṣāṇāṃ bahutvajñāpanaṣṭam, evaṃ kurvanti kariṣyantītyapi, trikālanirdeśaścāmīṣāṃ kālikatvajñāpanārthaḥ, 'samayakkhetta'tti 'samayakṣetraṃ manuṣyakṣetram|
‘evaṃ jahāveubviyasarīrassa bheu'tti yathā vaikriyaṃ bhaṇatā jīvabhedo bhanitastathehāpi vācyo'sāvityarthaḥ,sa-'goyamā! no saṃmucchimapaṃciṃdiyatirikkhajoniyakammāsī visegabbhavatiyapaṃciṃdiyatirikkhajoniyakammāsīvise, gabbhavakkaṃtiyapaṃciṃdiyatirikkha joniyakammāsīvise kiṃ saṃkhejjavāsāuyagabbhavatiya paṃciṃdiyatirikkhajoniyakammāsaviseasaṃkhejjavāsāuyajāva kammāsīvise?, goyamā! saṃkhejjavāsāuyajāva kammāsīvise no asaṃkhejjavāsāuya jāva kammāsīvise, jai saṃkhejja jāva kammāsīvise kiṃ pajjattasaṃkheja jāva kammāsīvise apajjattasaṃkhejja jāva kammāsīvise?, goyamā!' śeṣaṃ likhitamevāsti|| ____etaccoktaṃ vastu ajñāno na jānāti, jñānyapi kaściddaśa vastūni kathañcinna jānātīti darśayannāha
mū. (390) dasa ṭhāṇāiṃchaumatthe savvabhāveṇaṃ najāṇaina pāsai, taṃjahā-dhammatthikāyaṃ1 adhammatthikāyaṃ 2 āgāsasthikāyaṃ jīvaṃ asarīrapaḍibaddhaṃ 4 paramāṇupoggalaṃ 5 sadaṃ 6 gaṃdhaṃ 7 vātaṃ 8 ayaṃ jiṇe bhavissai vāna vā bhavissai 9 ayaṃ savvadukkhāṇa aṃtaṃ karessati vā na vā

Linked texts (1)