Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p458

Bhagavatīvṛtti v5.p458

Language
Sanskrit

v5.p458

455 nadīvṛndenāparaṃsapūrvāparaṃtena 'coddasa salilā sahayasahassā chappannaṃcasahassā bhavaṃtītimakkhāya'tti iha 'salilāśatasahasrāṇi nadīlakṣāṇi, etatsaṅkhyā caivaṃ-bharatairāvatayogaṅgāsindharaktāraktavatyaḥ pratyekaṃ caturdaśabhirnadīnāṃ sahasrairyuktāḥ, tathā haimavatairaṇyavatayoḥ rohidrohitāṃśā suvarṇakūlā rūpyakūlāḥ pratyekamaṣṭāviṃśatyā hanairyuktāḥ, tathā harivarṣaramyakavarṣayorhariharikāntānarakāntānārīkāntāḥ pratyekaṃṣaṭpañcāśatā haphreyuktāḥsamudramupayānti, tathā mahavidehe śītāśītodepratyekaṃ pañcabhirlakṣaibhatriṃśatāca sahanairyuktesamudramupayāta iti, sarvāsāṃcamīlane sūtroktaṃpramāṇaṃ bhavati
vācanāntare punaridaṃ dṛśyate-'jahā jaṃbūddīvapannattīe tahā neyavvaṃ joisavihūṇaṃjāva||1|| khaṃḍājoyaṇa vāsā pavvaya kūḍā ya tittha seḍhīo|
vijayaddahasalilāu ya piṃḍae hoti saṃgahaṇī||ti| tatra 'joisavihūṇaṃ'ti jaṃbūdvīpaprajñaptyāṃ jyotiṣkavaktavyatā'stiṃ tadvihīnaṃ samastaṃ jambūdvīpaprajñaptisūtramasyoddeśakasya sūtraṃjñeyaṃ, kiṃparyavasānaṃpunastad ? ityāha-'jāvakhaṃḍe'tyādi, tatra ‘khaṃḍe'tti jambūdvīpo bharatakṣetrapramāṇāni khaṇḍāni kiyanti syāt ?, ucyate, navatyadhikaṃ khaṇḍaśataṃ, 'joyaṇa'tti jambūdvīpaḥ kiyanti yojanapramāṇāni khaṇḍāni syāt ?, ucyate||1|| ‘satteva ya koḍisayā ṇauyā chappannasayasahassāiṃ|
caunauiṃca sahassā sayaṃ divaḍhaṃca sāhīyaṃ || iti, ||2|| gāuyamegaṃ pannarasa dhanussayā taha dhanūṇi pannarasā|
sardvi ca aṃgulāī jaṃbu dīvassa gaṇiyapayaṃ || gaṇitapadamityevaṃprakārasya gaṇitasya sajñā 'vāsa'tti jambūdvīpe bharatahemavatādīni sapta varṣāṇi kṣetrāṇītyarthaḥ, “pavvaya'tti jambūdvīpe kiyantaḥ parvatāḥ ?, ucyante, ṣaḍ varṣadharaparvatā himavadādayaḥeko mandaraḥ ekaścitrakūṭaḥ eka eva vicitrakūṭaḥ, etaucadevakuruṣu, dvauyamakaparvatau, etau cottarakuruṣu, dveśatekāñcanakānām, eteca śītāśītodayoḥ pārśvato, viṃśati vakṣaskārāḥ, catustriṃśaddīrghavijayā parvatāścatvāro vartulavijayāoḥ, evaṃ dveśate ekonasaptatyadhike parvatānāṃ bhavata | 'kūḍa'tti kiyantiparvakūṭāni?,ucyate, ṣaṭpañcāśadvarṣagharakūṭāni pannavatirvakṣaskārakūṭānitrīṇi ṣaḍuttarāṇi vijayārddhakūṭānāṃśatāninavacamandarakūṭāni, evaṃcatvārisaptaṣaṣṭyadhikāni kūṭaśatāni bhavanti|
'tityattijambūdvīpe kiyantitīrthāni?,ucyate, bharatādiṣucatustriṃśatikhaṇḍeṣumāgadhavaradāmaprabhāsākhyāni trīṇi trīṇi tīrthāni bhavanti, evaṃ caikaṃ dvayuttaraṃ tīrthaḥśataṃ bhavatīti |
'seḍhīo tti vidyādharaśreṇayaḥ ābhiyogikaśreṇayaśca kiyantyaḥ?, ucyate, aṣṭaṣaṣṭi pratyekamāsāṃ bhavanti, vijayārddhaparvateṣu pratyekaṃ dvayordvayorbhāvāt, evaṃ ca ṣaṭtriṃśadadhikaṃ śreṇiśataṃ bhavatīti|
vijaya'tti kiyanticakravartivijetavyāni bhūkhaṇḍāni?,ucyate, catastriṃśat, etāvanta eva rājaghānyādayo'rthā iti |
daha'tti kriyanto mahāhadāḥ?, ucyate, padmādayaḥ ṣaḍ daśa ca nīlavadādaya uttarakurudevakurumadhyavarttina ityevaṃṣoḍaśa | 'salila'ttinadyastatpramāṇaṃcadarśitameva, piṃḍaehotisaṃgahaṇi tti uddeśakārthānāṃ piṇḍake-mīlake viṣayabhūte iyaṃ saṅgrahaṇīgāthā bhavatīti |
śatakaṃ-9 uddeśakaḥ-1 samāptaḥ

Linked texts (1)