Viyahapannatti v5.p462
Bhagavatīvṛtti v5.p462
- Language
- Sanskrit
v5.p462
śatakaṃ-9, vargaḥ-, uddeśakaḥ-3-30 parikkheveṇaṃ seṇaṃegāepaumavaraveiyāeegeṇayavanasaṃḍeṇaṃsavvaosamaṃtāsaṃparikkhitte' ityādi, ihaca vedikāvanakhaṇḍakalpavṛkṣamanuṣyamanuṣyīvarṇako'bhidhīyate, tathā tanmanuṣyāṇāṃcaturthaḥbhaktādāhārthaḥ utpadyate, te ca pṛthivīrasapuṣpaphalāhārāḥ, tatpṛthivī ca rasataḥ khaṇḍāditulyā, te ca manuṣyā vṛkṣagehāḥ, tatra ca gehādyabhāvaḥ, tanmanuṣyāṇāṃ ca sthiti palyopamāsaṅkhayeyabhāgapramāṇā, ṣaṇmāsāvaśeṣā-yuṣaścatemithunakāniprasuvate, ekāśītaṃcadināni te'patyamithunakānipālayanti, ucchvasitādinā ca te mṛtvā deveṣūdyante, ityādayaścārthā abhidhīyante iti|
__ -vācanāntare tvidaṃ dṛśyate-‘evaṃjahājīvābhigame uttarakuruvattavvayāe neyavvo, nāṇattaṃ aṭṭhaghaṇusayāussehocausaṭṭhī piṭṭhakaraṃḍayāaṇusajjaṇā nasthiti, tatrāyamarthaḥ-utrakuruṣumanuṣyāṇāṃ trīṇi gavyūtānyutsedha ukta iha tvaṣṭau dhanuḥśatāni, tathā teṣu manuṣyāṇāṃ dve śate ṣaṭpañcāśadadhike pṛṣṭhakaraṇḍakānāmukte iha tu catuḥṣaṣṭiriti, tathā- 'uttarakurāeṇaṃ bhaṃte ! kurāe kaivihā maṇussāanusajjaṃti?,goyamā! chavvihā manussāanusajjaṃti, taṃjahā-pamhagaṃdhā miyagaṃdhāamamā teyalī sahā saniṃcārī'ityevaṃ manuṣyāṇāmanuṣañjanātatroktā iha tusā nāsti, tathāvidhamanuṣyāṇāṃ tatrābhāvāt, evaṃ ceha trīṇi nānātvasthānānyuktāni, santi punaranyānyapi sthityādīni, kintu tānyabhiyuktena bhavānīyānīti, ayaṃ cehaikorukadvī-poddeśakastṛtīyaḥ|
__ atha prakṛtavācanāmanusṛtyocyate-kimantamidaṃjīvābhigamasūtramiha vācyam ? ityāha'jāve tyādi yāvat śuddhadandadvīpaḥ' śuddhadantābhidhānāṣṭāviṃśatitamāntaradvīpavaktavyatāṃyāvat, sā'pi kiyabaraṃ yāvadvācyā ? ityāha
___"devalokapariggahe'tyādi, devalokaḥ parigraho yeṣāṃ te devalokaparigrahāḥ devagatigāminaḥ ityarthaḥ, iha caikaikasminnantaradvīpe ekaika uddeśakaḥ, tatra caikorukadvīpoddeśakānantaramāmāsikadvīpoddeśakaḥ, tatra caivaṃ sūtraṃ
'kahiṇaṃ bhaṃte! dāhiṇillāṇaṃābhāsiyamaṇūsāṇaṃ ābhāsie nāmaṃdīve pannatte?, goyamā jaṃbuddīve dīve cullahimavaṃtassa vāsaharapavvayassa dāhiṇapuracchimillāo carimaṃtāo lavaṇasamudaṃ tinni joyaṇasayāiṃogāhittā ettha ṇaṃ dāhiṇillāṇaṃ ābhāsiyanāmaṃdīve pannatte' śeṣamekorukadvīpavaditi caturthaḥ | evaṃ vaiṣāṇikadvīpoddeśako'pi navaraṃ dakṣiṇāparāccaramāntāditi pañcamaḥ 5| evaṃlāṅgalikadvīpoddeśako'pi, navaramuttarāparāccaramāntāditiṣaṣṭhaḥ6|evaṃ hayakarṇadvīpoddeśako navaramekorukasyottaraṃpaurastyāccaramāntāllavaṇasamudraṃ catvāri yojanaśatānyavagāhya caturyojanaśatāyāmaviṣkambhohayakarṇadvīpo bhavatītisaptamaḥ7|evaṃgajakarṇadvīpoddeśako'pi, navaraṃgajakarṇadvīpa ābhāsikadvīpasya dakṣiṇapaurastyāccaramāntāllavaṇasamudramavagāhya catvāri yojanaśatāni hayakarṇadvīpasamo bhavatītyaṣṭamaḥ 8 | evaṃ gokarṇadvīpoddeśako'pi, navaramasau vaiṣāṇikadvīpasya dakṣiṇāparāccaramāntādita navamaḥ 9 | evaṃ śaṣkulīkarṇadvīpoddeśako'pi, navaramasau lālikadvīpasyottarāparāccaramāntāditi daśamaḥ 10|
___ -evamādarśamukhadvīpameṇḍhamukhadvīpāyomukhadvīpagomukhadvīpā hayakarṇādīnāṃ caturṇāṃ krameṇa pūrvottarapūrvadakṣiṇadakṣiṇāparāparottarebhyaścaramāntebhyaḥ pañca yojanaśatāni lavaṇodadhimavagāhya
Linked texts (1)
- Viyāhapannatti — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit