Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p73

Bhagavatīvṛtti v5.p73

Language
Sanskrit

v5.p73

bhagavatīaṅgasūtraṃ 1/-/4/47 veei, je veeisete aṭṭha'ityādi| 'jīveṇaṃbhaṃte! nāṇāvaraṇijjaṃ kammaveei? goyamā! atyaṃgaie veei atyaṃgatie no veeī' kevalino'vedanāt, 'neraieṇaṃ bhaṃte! nāṇāvaraṇijjaṃ kammaṃ veei ? goyamā ! niyamā veei'ityādi|
'anubhāgo kaiviho kassa'tti kasya karmaṇaḥ katividho rasaḥ ? iti dvāram, idaṃ caivam
"nāṇāvaraṇijjassa ṇaṃ bhaṃte ! kammassa kativihe aṇubhāge pannatte? goyamā ! dasavihe aṇubhāge pannatte, taṃjahā-soyāvaraṇe soyavinnāṇāvaraṇe" ityādi, dravyendriyāvaraṇo bhāvendriyāvaraṇaścetyarthaḥ || atha karmacintā'dhikārānmohanīyamāśrityāha
mū. (48)jīveṇaṃbhaṃte! mohaṇijjeṇaṃkaḍeṇaṃ kammeṇaṃudinneṇaṃuvaṭhṭhāejjā? haṃtā uvaṭṭhāejjā
se bhaṃte ! kiṃ vīriyattāe uvaṭhṭhāejjā avīriyattāe uvaṭhṭhāejjā ? go0 ! cīriyattāe uvaṭhṭhāejāno avīriyattāe uvahāejjā, jaivīriyattāeuvaṭhṭhāejā kiṃbālavīriyattāeuvaṭhṭhāejā paṃḍiyavīriyattāe uvaṭṭhāejā bālapaṃḍiyavīriyattāe uvaṭhṭhāejjā?, goyamā ! bālavīriyattāe uvaṭṭhāejā ṇo paṃḍiyavīriyattāe uvaṭṭhāejāṇo bālapaṃḍiyavīriyattāe uvaṭṭhāejā|
jīve ṇaṃ bhaṃte ! mohaṇijeṇaṃ kaḍeṇaṃ kammeṇaṃ udinneṇaṃ avakkamejā ? haṃtā avakkameñjā, se bhaṃte ! jāva bālapaṃḍiyavīriyattāe avakkamecā 3?, goyamā ! bālavīriyattāe uvakkamejā no paṃḍiyavīriya-ttāe uvakkamejā, siya bālapaṃḍiyavīriyattāe avakkamejā | jahā udineṇaṃ do ālāvagā tahā uvasaṃteṇavi do ālāvagā bhāṇiyavvā, navaraṃ uvaṭṭhāejā paṃḍiyavīriyattāe avakkamejā bālapaṃḍiya-vīriyattāe|
se bhaṃte ! kiṃ āyāe avakkamai aṇāyāe avakkamai ? goyamā ! āyāe avakkamai no aṇāyāe avakkamai, mohaṇijjaṃ kammaṃ veemāṇe se kahameyaṃbhaṃte! evaṃ? goyamā ! pubbise eyaṃ evaṃ royai iyāṇiṃ se eyaṃ evaṃ no royai evaṃ khalu evaṃ ||
vṛ. 'mohaṇijjeṇaṃ'ti mithyātvamohanīyena ‘udinneṇaṃ'tiuditena uvaṭhṭhāejatti upatiṣṭhet' upasthānaṃ-paralokakriyāsvabhyupagamaṃkuryādityarthaḥ, vīriyattāe'ttivīryayogādvīrya-prāṇī tadbhāvo vīryatā, athavā vīryamevasvārthikapratyayādvīryatā vīryāṇāṃ vābhāvovīryatā, tayā, 'avīriyattāe'tti avidyamānavīryatayā vīryābhāvenetyarthaḥ, ‘no avīriyattāe'tti vīryahetukatvādupasthānasyeti |
'bālavīriyattāe'ttibālaḥ-samyagarthānavabodhātsadbodhakāryaviratyabhāvāccamithyāṣṭistasya yā vīryatā-pariṇativiśeṣaḥ sā tathā tayā| paṃḍiyavīriyattāe'ttipaṇḍitaḥ-sakalāvadyavarjakastadanyasya paramārthato ninitvenāpaṇḍtitvād, yadāha||1|| “tajjñānameva na bhavati yasminnudite vibhāti rāgagaṇaḥ | tamasaḥ kuto'sti śaktirdinakarakiraṇagrātaḥ sthātum ||
iti, sarvavirata ityarthaḥ| 'bālapaṃḍiyavīriyattāe'ttibālo deśe viratyabhāvātpaṇḍito deśaeva viratisadbhāvāditi bālapaṇḍito-deśavirataḥ, iha mithyātve udite mithyāṣṭitvānjīvasya bālavīryeṇaivopasthānaṃ syānnetarābhyām, etadevāha-'goyame'tyādi|
upasthānavipakṣo'pakramaṇamatastadāśrityāha-'jīveṇamityādi avakkameja'tti apakrāmet'

Linked texts (1)