Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v5.p89

Bhagavatīvṛtti v5.p89

Language
Sanskrit

v5.p89

goyamā! ogāḍhaṃ obhāseinoanogāḍhaṃ, evaṃ anaṃtarogāḍhaṃ obhāsei paraṃparogāḍhaṃ, taṃbhaṃte!, kiṃ aṇuṃobhāsa ibāyaraṃobhāsai?,goyamā! aṇuṃpiobhāsai bāyaraṃpiobhāsai, taṃbhaṃte ! urlḍa obhāsai tiriyaṃ obhāsai ahe obhāsai?, goyamā! urddhapi 3, taṃbhaṃte ! āīobhāsai majjhe obhāsai aṃteobhāsai?, goyamānānuāī3, taṃbhaṃte!, savisaeobhāsaiavasaeobhāsai goyamā ! savisae obhāsai no avisae, taṃ bhaṃte ! ānupuṭviṃ obhāsei anānupuṭviṃ obhāsai goyamā! ānupuci obhāsai noanānupuṭviṃ, taṃbhaṃte! kaidisiṃobhāsai?, goyamā! niyamā chaddisiṃ'ti|
eteṣāṃcapadānāṃ prathamoddeśakenārakāhārasūtra vyākhyā dṛśyeti |yaeva obhāsai' ityanena saha sūtraprapañca uktaḥsaeva ‘ujjoyaītyādinā padatrayeṇavācyaiti darśayannāha-evaṃ ujjoveī tyādi| spṛṣṭaṃ kṣetraṃ prabhāsayatītyuktam, atha sparśanāmeva darśayannāha-savvaṃti'tti prākṛtatvāt ‘sarvataḥ sarvāsudikṣu savvāvaṃti'ttiprākṛtatvādeva sarvātmanā sarveṇa vā''tapenāpatti-vyāptiryasya kṣetrasya tatsarvāpatti, athavā sarvaṃ-kṣetram, itiśabdo viṣayabhūtaṃ kṣetraṃ sarvaṃ na tu samastamevetyasyārthasyopapradarśanārthaḥ, tathā sarveṇātapenāto-vyāptiryasya kṣetrasyatatsarvāpam itiśabdaḥ sāmānyataḥ sarveṇātapena vyāptiryasya kṣetrasya tatsapim, itiśabdaḥ sāmānyataḥ sarveṇātapena vyāpti tupratipradeśaṃsarveṇetyasyārthasyopapradarśanārthaḥ, athavā spṛśataḥ-sūryasya sparśanāyāḥ kālasamayaḥspṛśatakāla-samayastatra ātapeneti gamyate, yāvakṣetraṃ spṛśati sūrya iti prakṛtaṃ tāvatkṣetraṃ spṛśyamānaṃ spṛṣṭamiti vaktavyaṃ syāditi praśnaḥ, intetyādhuttaraṃ, spṛśyamānaspṛṣṭayoścaikatvaṃ prathamasūtrādavagantavyamiti|
sparśanāmevādhikṛtyāha
mū. (70) loyaṃte bhaṃte ! aloyataṃ phusai aloyaṃtevi loyaṃtaṃ phusai?, haṃtā goyamā! loyaṃte aloyaṃtaṃ phusai aloyaṃtevi loyaṃtaṃ phusai 3| taṃbhaṃte ! kiṃ puḍhe phusai apuḍhe phusai ! jāva niyamā chaddisiṃ phusai|
dīvaṃte bhaṃte ! sāgaraṃtaṃ phusai sāgaraṃtevi dīvaṃtaṃ phusai?, haṃtā jāva niyamā chaddisiṃphusai
evaṃ eeṇaṃ abhilāveṇaṃ udayaṃte poyaṃtaṃ phusai chidaṃte dūsaṃtaṃ chāyaṃte āyavaṃtaṃ jāva niyamā chaddisiṃ phusai|
vṛ. 'loyaṃte bhaṃte ! aloyaṃta'mityādi, lokāntaḥ-sarvato lokāvasānam, alokāntastu tadantaraeveti|ihāpi puḍhe phusaī' ityādisūtraprapañco dṛśyaḥ,ataevoktaṃ 'jāvaniyamāchaddisiṃti etadbhāvanā caivaṃ-spṛṣṭamalokāntaṃ lokāntaḥ spṛśati, spṛṣṭatvaṃ ca vyavahārato dūrasthasyāpi dṛṣṭaṃ yatha cakṣusparśaityata ucyate-avagāḍham-āsannamityarthaḥ, avagāḍhatvaṃcāsattimātramapisyādata ucyateanantarāvagāḍham-avayavadhānenasaṃbaddhaṃ, natuparamparā'vagāḍhaṃ-śrṛṅkhalākaṭikā ivaparampāsambaddhaṃ, taṃ cāṇuṃ spṛśati, alokāntasya kvacidvivakṣayā pradeśamātratvena sūkṣmatvāt, bādaramapi spṛśati, kacidvivakṣayaiva bahupradeśatvena bādaratvāt, tamūrdhvamadhastiryak ca spṛśati, udidikṣulokāntasyālokāntasya ca bhāvāt, taṃ cādau madhye'nte ca spṛśati|
katham?, adhastiryagūzalokaprāntānāmadimadhyāntakalpanāt, taṃcasvaviṣaye spṛśatispṛṣṭāvagāḍhādī, nāviṣaye'spṛṣṭādāviti,taṃcānupūrvāspṛśati, ānupūrvīcehaprathamesthānelokāntasta

Linked texts (1)