Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v6.p12

Bhagavatīvṛtti v6.p12

Language
Sanskrit

v6.p12

śatakaṃ-11, vargaḥ-, uddeśakaḥ-1 abandhakā api ca bhavantīti, etadevāha-'navara'mityādi, iha bandhakāvandhakapadayorekatvayoge ekavacanena dvau vikalpauvahuvacanena ca dvaudvikayogetu yathāyogamekatvavahutvābhyāṃcatvāraḥ ityevamaṣṭī vikalpāḥ,
vedanadvāre te bhadanta ! jīvā jñānāvaraṇīyasya karmaṇaḥ kiṃ vedakā avedakāḥ ?, atrāpi ekapatratāyāmekavacanāntatā anyatratubahuvacanāntatā evaṃ yāvadantarāyasya, vedanīyesātāsātābhyāṃ pūrvavadaṣṭau bhaṅgāḥ, iha ca sarvatra prathamapatrāpekṣayaikavacanāntatā, tataḥ paraṃtu bahuvacanāntatā, vedanaṃ anukramoditasyodīraṇodīritasya vā karmaṇo'nubhavaḥ, udayaścānukramoditasyaivetivedakatvaprarūpaṇe'pi bhedenodayitvaprarūpaṇa 7miti |
udīraṇādvāre 'no anudīraga'tti tasyāmavasthāyāṃ teṣāmanudīrakatvasyāsambhavāt | 'veyaṇijjāuesuaṭṭhabhaṃga'tti vedanīye-sātāsātāpekṣayāāyuṣipunarudīrakatvānudīra-katvāpekṣayā'ṣṭau bhaṅgāḥ, anudīrakatvaṃ cāyuṣa udīraṇāyāḥ kādācitkatvāditi| .
leśyādvāre'śītibhaṅgāḥ, katham?,ekakayogeekavacanena catvārobahuvacanenāpicatvāra eva, dvikayogetu yathāyogamekavacanabahuvacanābhyāṃcaturbhaṅgī, caturṇāṃ ca padānāṃṣa dvikayogāste caturguṇāścaturviṃśati, trikayogetutrayāṇāṃ padānāmaṣṭaubhaṅgāḥ, caturṇāṃcapadānāṃcatvārastrikasaṃyogāste cāṣṭābhirguṇitā dvātriṃśat, catuṣkasaṃyoge tuṣoḍaśabhaṅgāḥ, sarvamīlane cāśītiriti, ata evoktaṃ . 'goyamā ! kaṇhalese ve'tyādi|
varṇādidvāre 'tepuṇa appaṇāavanna'tti śarīrāṇyeva teṣāṃpañcavarṇādīni te punarutpalajīvāḥ 'appaṇa'tti svarūpeṇa 'avarṇā' varmādivarjitāḥ amūrttatvātteṣāmiti |
ucchvāsakadvāre 'no ussāsanissāsae'tti aparyāptāvasthāyām, iha ca ṣaḍaviṃśatirbhaṅgāḥ, katham ?, ekakayoge ekavacanāntāstrayaḥ bahuvacanāntā api trayaḥ, dvikayoge tu yathāyogamekatvabahutvābhyāṃ tiścaturbhaṅgikā iti dvādaśa, trikayoge tvaṣṭāviti, ata evāha-ee chavvīsaṃ bhaṃgā bhavaṃti'tti ||
āhārakadvāre 'āhārae vā anāhārae vatti vigrahagatāvanāhārako'nyadā tvāhārakastatra cāṣṭau bhaṅgāḥ pūrvavat | sajñīdvāre kaṣāyadvāre cāśītibhaṅgāḥ leśyādvāravadvayākhyeyāḥ | seṇaṃ bhaṃte ! uppalajīve'tti ityādinotpalatvasthitiranubandhaparyāyatayoktā|
se bhaṃte ! uppalajīve puḍhavijīve'tti ityādinā tu saṃvedhasthitiruktā, tatra ca 'bhavādeseṇaṃ'tibhavaprakāreṇa bhavamāśrityetyarthaḥ 'jahanneṇaṃdobhavaggahaṇāī'tiekaṃpṛthivīkāyikatve tato dvitīyamutpalatve tataḥ paraṃ manuṣyādigatiṃ gacchediti|
___'kāledeseṇaṃjahanneṇaṃdoaṃtomuhatta'tti pṛthivītvenāntarmuhūrtaṃ punarutpalatvenāntarmuhūrttamityevaṃ kālādaśena jaghanyato dveantarmuhūrte iti, evaṃdvīndriyādiṣu neyam, 'ukkoseṇaṃ aṭṭha bhavaggahaṇāīti catvāri pañcendriyatiraścaścatvāri cotpalasyetyevamaṣṭau bhavagrahaṇānyutkarṣata iti, ‘ukkoseṇaṃ puvvakoḍīpuhuttaṃti caturyu pañcendriyatiryagbhavagrahaṇeṣu cataḥ pūrvakoṭyaḥ utkṛṣṭakālasya vivakṣitatvenotpalakāyodvattajīvayogyotkṛṣṭapañcendriyatiryakasthitegrahaṇāt, utpalajīvitaṃ tvetāsvadhikamityevamutkṛṣṭataḥ pūrvakoṭīpṛthakatvaṃ bhavatīti |

Linked texts (1)