Pramāṇa · Search · About · API

Viyahapannatti v6.p186

Bhagavatīvṛtti v6.p186

Language
Sanskrit

v6.p186

śatakaṃ - 15, varga:, uddeśaka:
183
vā-sakṛdgatena deśenāñci- punargamanamañcitāñciḥ, athavā'ñcayāgamanena saha āñciḥ -āgamanamañcayāñcirgamāgama ityarthaḥ tāṃ karoti 'annāiṭṭhe' tti 'anvāviṣṭaḥ' abhivyāptaḥ 'suhatthi 'tti suhastīva suhastī 'ahappahāṇe jaṇe' tti yathāparadhāno jano yo yaḥ pradhāna ityarthaḥ
‘agaṇijhāmie’tti agninā dhyāto - dagdho dhyāmito vā īṣaddagdhaḥ 'agaṇijhūsietti agninā sevitaḥ kṣapitovā ‘agaṇipariṇamie 'tti agninā pariṇāmitaḥ - pūrvasvabhāvatyājanenātmabhāvaṃ nītaḥ, tataśca hatatejā dhūlyādinā gatatejāḥ kvacit svata eva naṣṭatejāḥ kvacidavyaktībhūtatejāḥ bhraṣṭatejāḥ kvacitsvarūpabhraṣṭatejā-dhyāmatejā ityartha luptatejāḥ kvacit arddhabhūtatejāḥ 'lupalacchedane chidir dvaidhībhāve' itivacanāt, kimuktaṃ bhavati ? - 'vinaṣṭatejā' niḥsattākībhūtatejāḥ, ekārthā vaite śabdāḥ, 'chaṃdeṇaṃ' ti svābhiprāyeṇayatheṣṭamityarthaḥ 'niṣpaṭṭhapasiṇavāgaraṇaṃ' ti nirgatāni spaṣṭāni praśnavyākaraṇāṇi yasya sa tathā tam |
'ruṃdāī paloemāṇe 'ti dīrghā dṛṣṭīrdikṣu prakṣipannityarthaḥ, mānadhanānāṃ hatamānānāṃ lakṣaṇamidaṃ, 'dīhuhāī nīsāsamāṇe 'tti niśvāsāniti gamyate 'dāḍhiyāe lomāiṃ' ti uttarauṣṭhasya romāṇi ‘avaḍuṃ’ti kṛkāṭikāṃ ‘puyaliṃ papphoḍemāṇe 'tti 'putataṭī' putapradeśaṃ prasphoṭayan 'viṇiguṇamāṇe' tti vinirdhunvan 'hāhā ahohao' hamarasītikaṭṭu tti hā hā aho hato'hamasmīti kṛtvā - itiṃ bhaṇitvetyarthaḥ 'aṃbakūṇagahatthagae 'tti āmraphalahastagataḥ svakīyatapastejojanitadāhopaśamanārthamānāsthikaṃ cūṣanniti bhāvaḥ, gānādayastu madyapānakṛtā vikārāḥ samavaseyāḥ, 'maṭṭiyāpāṇaeṇaṃ' timṛttikāmiśritajalena, mṛttikājalaṃ sāmānyamapyastyata āha- 'āyaṃcaṇi odaeṇaṃ' ti iha ṭīkāvyākhyāātanyanikodakaṃ kumbhakārasya yadbhājane sthitaṃ temanāya mṛnmiśraṃ jalaṃ tena |
mū. (652) ajjoti samaṇe bhagavaṃ mahāvīre samaṇe niggaṃthe āmaṃtettā evaṃ vayāsī- jāvatieṇaṃ ajjo ! gosāleṇaṃ maṃkhaliputteṇaṃ mamaṃ vahāe sarīragaṃsi teye nisaṭṭe se ṇaṃ alāhi pañjatte solasaṇhaṃ jaṇavayāṇaṃ, taṃ0–aṃgāṇaṃ baṃgāṇaṃ magahāṇaṃ malayāṇaṃ mālavagāṇaṃ atthāṇaṃ vatthāṇaṃ kotthāṇaṃ pāḍhāṇaṃ lāḍhāṇaṃ vajjāṇaṃ molīṇaṃ kāsīṇaṃ kosalāṇaṃ avāhāṇaṃ suṃbhuttarāṇaṃ ghātāe vahāe ucchādaṇayāe bhāsīkaraṇayāe |
-jaṃpiya ajjo ! gosāle maṃkhaliputte hālāhalāe kuṃbhakārīe kuṃbhakārāvaṇaṃsi aṃvakūṇagahatthagae majjapāṇaṃ piyamāṇe abhikkhaṇaṃ jāva aṃjalikammaṃ karemāṇe viharai tarasavi ya ṇaṃ vajrassa pacchādaṇaṭṭayāe imāiṃ aṭṭha carimāiṃ pannaveti, taṃjahā- carime pāṇe carime geye carime naṭṭe carime aṃjalikamme carime pokkhalasaṃvaṭṭae mahāmehe carime seyaṇae gaṃdhahatthī carime mahāsilākaṃṭae saṃgāme ahaṃ ca ṇaṃ imīse osappimīe cauvīsāe titthakarāṇaṃ carime titthakare sijjhissaṃ jāva aṃtaṃ karessaṃti |
- jaṃpi ya ajjo ! gosāle maṃkhaliputte sīyalaeṇaṃ maṭṭiyāpāṇaeṇaṃ āyaṃcaṇiudaeṇaṃ gāyāī parisiṃcamāṇe viharai tassavi ya ṇaṃ vajrassa pacchādaṇaṭṭayāe imāiṃ cattāri pāṇagāiṃ pannaveti | se kiṃ taṃ pāṇae ?, pāṇae cauvvihe pannatte, taṃjahā gopuṭṭha hatthamaddiyae āyāvatattae silāpabbhaṭṭhae, settaṃ pāṇae, se kiṃ taṃ apāṇae ?, apāṇae cauvvihe pannatte, taṃjahā - thālapāṇae tayāpāṇae siṃbalipāṇae suddhapāṇae, se kiṃ taṃ thālapāṇae ?, 2 jaṇṇaṃ dāthālagaṃ vā dāvāragaṃ vā

Linked texts (1)