Viyahapannatti v6.p314

v6.p314

śatakaṃ-21, varga:-, uddeśakaḥmū. (806) sāli kala ayasi vaṃse ikkhū dabbhe ya dabbha tulasīya |
aṭṭhae dasa vaggā asītiṃ puṇa hoṃti uddesā| vṛ. 'sālī'tyādi sūtram, 'sāli'ttiśālyādidhānyaviśeṣaviṣayoddeśakadaśātmakaḥprathamo varga sālirevocyate, evamanyatrāpīti, uddeśakadaśakaṃ caivaṃ||1|| "mūle 1 kaṃde 2 khaṃdhe 3 tayā ya4 sāle 5 pavāla 6 patte ya7|
pupphe 8 phala 9 bīe 10 biya ekekā hoi uddeso ||" iti 'kala'tti kalāyādidhānyaviṣayodvitīyaḥ 2 ayasittiatasīprabhṛtidhānya-viṣayastṛtīyaḥ 3 'vaṃse tti vaṃśādiparvagaviśeṣaviṣayaścaturthaḥ 4 'ikkhuttiikṣvādiparvagaviśeṣaviṣayaḥ pañcamaḥ 5
'dabbhe'ttidarbhaśabdasyopalakṣaṇārthatvāt ‘seḍiyabhaṃḍiyakontiyadabbhe' ityāditṛṇabhedaviṣayaḥ ṣaṣṭhaḥ 6 amettivṛkṣe samutpannovijātīyo vṛkṣaviśeṣo'dhyavarohakastaprabhṛtiśākaprāyavanaspativiṣayaḥ saptamaḥ 7 'talasī yatti tulasīprabhṛtivanaspativiṣayo'ṣṭamo varga 8 advaite dasavagga'tti aṣṭāvete'nantaroktā daśānāṃ dasānāmuddeśakānāṃ sambandhino vargāsamudāyā daśavargā aśīti punaruddeśakā bhavanti, varge varge uddeśakadaśakabhāvāditi, tatraprathamavagrastatrāpica prathama uddeśako vyākhyāyate|
-śatakaṃ-21 varga-1 uddeśakaḥ-1:'mū. (807) rāyagihe jāvaevaṃvayāsī-ahabhaṃte! sālī vīhīgodhūmajavajavāṇaṃ eesi ṇaṃbhaṃte! jīvā mṛtatāe vakkamaṃti teṇaṃ bhaṃte! jīvā kaohiṃto uva0 kiṃneraiehiṃto uva0 tiri0 maṇu0 deva0 jahā vakkaṃtīe taheva uvavāo navaraṃ devavajjaṃ |
- teṇaṃ bhaṃte! jīvā egasamaeṇaṃ kevatiyā uvavajaṃti?, goyamā! jahanneṇaṃ ekko vā do vā tinni vā ukkoseṇaṃ saṃkhejjā vā asaṃkhejā vā uvavajaṃti, avahāro jahā uppaluddese, tesiṇaṃ bhaṃte jīvāṇaṃ kemahāliyā sarīrogāhaṇā pa0?, goyamā! jahanneṇaṃaṃgulassaasaṃkhejjai bhāgaṃ ukkoseṇaṃ ghanuhapuhuttaṃ, teṇaṃbhaṃte jīvā! nāṇāvaraṇijassa kammassa kiṃbaṃdhagā abaṃdhagā? jahā uppaluddese, evaṃ vedevi udaevi udīraṇāevi|
teṇaṃ bhaṃte ! jīvā kiṃ kaṇhalessā nīla0 kāu0 chavvīsaṃ bhaṃgā diṭṭhī jāva iṃdiyā jahā uppaluddese, te ṇaṃbhaṃte! sālīvīhī godhūma javajavagamūlagajīve kālao kevaciraṃ hoti?, goyamā jaha0 aṃtomu0 ukkose0 asaṃkhenaṃ kālaṃ|
seṇaṃ bhaṃte ! sālī vīhī godhūmajavajavagamūlagajīve puḍhavījīve punaravi sālīvīhī jāva javajavagamūlagajīve kevatiyaṃ kālaṃ sevecā?, kevatiyaṃ kālaṃ katirāgatiṃ karijjā?, evaṃ jahā uppaluddese | eeṇaṃ abhilāveṇaṃ jāva maṇussajīve āhāro jahā uppaluīse ṭhitī jaha0 aṃtomu0 ukkose vāsapuhattaṃ samugghāyasamohayā uvvaṭṭaṇā ya jahā uppaluddese |
aha bhaṃte ! savvapāṇā jāva savvasattā sālī vīhī jāva javajavagamūlagajīvattāe uvavannapuvvā?, haṃtā goyamā! asatiṃ aduvā anaṃtakhutto | sevaṃ bhaṃte ! 2 ti||
vṛ.tasya cedamādisūtram-'rāyagihe'ityādi, 'jahā vaktīe'tti yathā 'prajñāpanāyāḥ ṣaṣṭhapade, tatra caivamutpādo-no tārakebhya utpadyante kintu tiryagmanuṣyebhyaḥ, tathā vyutkāntipade devānāṃ