Viyahapannatti v6.p57
Bhagavatīvṛtti v6.p57
- Language
- Sanskrit
v6.p57
bhagavatīaṅgasūtraṃ (2) 12/-/1/531 layantaḥ ‘vihariṣyāmaḥ' sthāsyāmaḥ, yaccehātītakālīnapratyayāntatve'pi vārttamānikapratyayopādānaṃ tadbhojanānantaramevākṣepeṇa pauṣadhābhyupagamapradarśanārthaṃ, evamuttaratrāpi gamanikā kāryetyeke |
anye tu vyācakṣate - iha kila pauṣadhaṃ parvadinānuṣṭhānaṃ, tacca dvedhā - iṣṭajanabhojanadānādirūpamāhārādipauṣadharūpaṃca, tatra śaṅkha iṣṭajanabhojanadānarūpaṃ pauṣadhaṃ kartukāmaḥ sana yaduktavāṃstaddarśayatemuktaṃ- 'taṇaṃ amhe taṃ viulaṃ asaṇapāṇakhāimasāiṃ assāemāme' ityādi, punaśca śaṅkha eva saṃvegaviśe, vaśādādyapauṣadhavinivṛttamanāḥ dvitīyapauṣadhaṃ cikīrṣuryaccintitavāṃstaddarśatedamuktam
'no khalu me seyaṃ ta' mityādi, egassa abiiyarasa' tti 'ekasya' bāhyasahāyāpekṣayā kevalasya 'advitīyasya' tathāvidhakrodhādisahāyāpekṣayā kevalasyaiva, na caikasyeti bhaṇanādekākina eva pauṣadhaśālāyāṃ pauṣadhaṃ karttuṃ kalpata ityavadhāraṇīyaṃ, etasya caritānuvādarūpatvāt tathā granthāntare bahūnāṃ śrāvakāṇāṃ pauṣadhaśālāyāṃ milanaśravaṇāddoṣābhāvātpaspareṇa smaraṇādiviśiṣṭaguṇasambhavācceti gamaṇāgamaṇāe paḍikka mai'tti īryāpathikī pratikramatītyarthaḥ, 'chaṃdeṇaṃ' ti svābhiprāyeṇa naṃ tu madīyājñayeti |
'puvvarattāvarattakālasamayaṃsi 'tti pūrvarātraśca - rātreḥ pūrvī bhāgaḥ apagatā rātrirapararātraḥ saca pūrvarātrāpararātrastallakṣaṇaḥ kālasamayo yaḥ sa tathā tatra 'dhammajāgariyaṃ’ti dharmāya dharmacintayā vā jāgarikā-jāgaraṇaṃ dharmmajāgarikā tāṃ 'pārittaettikaṭṭu evaṃ saṃpehei' tti 'pārayituṃ' raṃ netum 'evaṃ samprekṣate' ityālocayati, kimityāha - 'itikartum etasyaivārthaḥ sya karaṇāyeti |
‘abhigamo natthi’tti pañcaprakāraḥ pūrvokto'bhigamo nāstyasya, sacittādidravyāṇāṃ vimocanīyānāmabhāvāditi | 'jahā paḍhamaṃ 'ti yathā teṣāmeva prathamanirgamastathā dvitīyanirgamo'pi vācya ityarthaḥ, 'hijjo' tti hyo - hyastanadine |
mū. (532) bhaṃtetti bhagavaṃ goyame samaṇaṃ bha0 mahā0 vaṃ0 na0 2 evaṃ vayāsī-kaivihāṇaṃ bhaṃte! jāgariyā paṇṇattā ?, goyamā ! tivihā jāgariyā pannattā taṃjahā
buddhajāgariyā abuddhajāgariyā sudakkhujāgariyā, se keṇa0 evaṃ vu0 tivihā jāgariyā paṇṇattā taṃjahā - buddhājā0 1 abuddhajā0 2 sudakkhu03 ?, goyamā ! je ime arihaṃtā bhagavaṃtā uppannanāṇadaṃsaṇadharā jahā khaṃdae jāva savannū savvadarisī ee ṇaṃ buddhā buddhajāgariyaṃ jāgaraṃti, je ime anagārā bhagavaṃto īriyāsamiyā bhāsāsamiyā jāva guttabaṃbhacārī ee ṇaṃ abuddhā abuddhajāgariyaṃ jāgaraṃti, je ime samaṇovāsagā abhigayajīvājīvā jāva viharanti ete ṇaṃ sudakkhujāgariyaṃ jāgariti | se teṇaṭṭeṇaṃ goyamā ! evaṃ buccai tivihā jāgariyā jāva sudakkhujāgariyā |
vṛ. 'sudukkhujāgariyaṃ jāgarie' tti suṭu darisaṇaṃ jassa so sudakkhū tassa jāgariyāpramādanidrāvyapohena jāgaraṇaṃ sudakkhujāgariyā tāṃ jāgaritaḥ kṛtavānityarthaḥ, 'buddhā buddhajāgariyaṃ jāgaraṃti' tti buddhāḥ kevalāvabodhena, te ca buddhānāṃ - vyapoḍhājñānanidrāṇāṃ jāgarikā - prabodho buddhajāgarikā tāṃ kurvanti ‘abuddhā abuddhajāgariyaṃ jāgaraṃti' tti abuddhyaḥ kevalajñānābhāvena yathāsambhavaṃ śeṣajñānasadbhāvācca buddhasadhśāste cābuddhānāṃ chadmasthajñānavatāṃ yā jāgarikāsā tathā tāṃ jāgrati | atha bhagavantaṃ śaṅkhasteṣāṃ manākaparikupitaśramaṇopāsakānāṃ kopopaśamanāya krodhādivipākaṃ pṛcchannāha -
Linked texts (1)
- Viyāhapannatti — Sudharman, Ardhamāgadhī Prakrit