Biha Kappa v1.p103.1

v1.p103.1

vyatyāmreḍita, aparipūrṇa tathā ghoṣa rahita aisā sūtroccāraṇa karane para usakā prāyaścitta hai - māsalaghu |'
300. jaṃ tu niraṃtaradāṇaṃ, jassa va tassa va tabassa taṃ gurugaṃ |
gaṃpuṇa saṃtaradāṇaṃ, gurū vi so khalu bhave lahuo || prāyaścitta ke tīna prakāra- dānaprāyaścitta tapaḥ prāyaścitta tathā kālaprāyaścitta | ye tīnoṃ guru-laghu- donoṃ prakāra ke hote hai| jisa kisī tapasyā kā guruka telā ādi tathā aguruka nirvikṛtādi kā niraṃtara prāyaścitta ātā hai, vaha hai (guru) dāna prāyaścita jo tele ādi kā prāyaścitta sāntara diyā jātā hai vaha guruka hote hue bhī laghu hai| 301. kāla tave āsajja va gurū vi hoi lahuo lahū gurugo | kālo gimho u guru, aṭṭhāi tavo lahū seso || kāla aura tapa ke ādhāra para guru bhī laghu ho jātā hai aura laghu bhī guru ho jātā hai| kāla kī apekṣā grīṣmakāla guru hai aura tapa aṣṭama ādi| śeṣa kāla aura tapa laghu hai| 302. saṃhiyā ya payaṃ ceva, payattho payaviggaho | cālaṇā ya pasiddhī ya, chavvihaṃ viddhi lakkhaṇaṃ || saṃhitā, pada, padārtha, padavigraha, cālanā aura prasiddhi (pratyavasthāna) vyākhyā ke ye chaha lakṣaṇa haiṃ| inako jāno | 303. sannikariso paro hoi saṃhiyā saṃhiyā va jaṃ atthā |
loguttara logammi ya, havai jahā dhūmakeu tti || sūtra meṃ do athavā aneka pada kā arthapradāyī sannikarṣa hotā hai, vaha hai-saṃhitā athavā jisameṃ artha saṃhita hote haiṃ vaha hai saṃhitā saṃhitā ke do prakāra hai-laukika aura lokottara | laukika hai-yathā dhūmaketuḥ isameṃ yathā dhūma aura ketu ye tīna pada haiṃ|
304. tiparya jaha ovamme, dhūma abhibhave keu ussae attho |
ko sutti aggi utte, kiṃlakkhaṇo dahaṇa - payaṇāī || 'yathā dhūmaketuḥ yaha tīna padoṃ vālā saṃhitāsūtra hai| padārtha yathā śabda upamā ke artha meṃ, 'dhūma' śabda paribhava ke ārya meṃ 'ketu' śabda ucchraya ke artha meṃ prayukta hai| aisā kyā hai ? vaha hai agni | usakā lakṣaṇa kyā hai ? dahana, pacana, prakāśana ādi meṃ samartha
305. jai eva sutta sovīragāī vi hoṃti aggimakkhevo |
na vi te aggi painnā, kasiṇammiguṇannio heū || 306. divaṃto ghaḍagāro, na vi je ukkhevaṇāi takkārī | jamhā jahuttaūsamannio nigamaṇaṃ ammī || dahana, paṃcana, prakāśana ādi meṃ agni samartha hai to śukla
1. vṛttikāra kā kathana hai ki laghu ke grahaṇa se guru kā bhī grahaṇa hotā hai| guruka ke tīna paryāyavācī śabda haiṃ-guruka, anudghātī tathā kālaka | laghuka ke tīna paryāyavācī hai-laghuka, udghātita tathā śukla |