Biha Kappa v1.p143.2

v1.p143.2

gahaṇammi u parisuddhe, kappai diṭṭhehiṃ vi bahūhiṃ || yadi isa prakāra nau bāra prasphoṭana karane para basa jīva athavā bīja ādi na dīkha par̤e to use grahaṇa kare, dīkha par̤e to grahaṇa na kare| pariśuddha-nirdoṣa jānakara grahaṇa kie hue pātra ko lekara upāśraya meṃ ā jāne para yadi usameṃ aneka bīja ādi dṛggocara hoṃ to bhī vaha pātra kalpanīya hai| (usa pātra ko na gṛhastha ko punaḥ lauṭāyā jā sakatā hai aura na pariṣṭhāpita kiyā jā sakatā hai, kyoṃki vaha śrutaprāmāṇya se gṛhīta hai| kintu ekāṃta meṃ una dṛṣṭa bījoṃ kā pariṣṭhāpana kara pātra kāma meṃ liyā jā sakatā hai|)
668. mukaraṇaṃ mūlaguṇā, pāe nikkoraṇaṃ ca iare u
12
gurugā gurugā lahugā, visesiyā carimae suddho || pātra kā mukhakaraṇa mūlaguṇa haiṃ| pātra kā 'nikkoraṇa 2 karanā uttaraguṇa haiṃ| isakī caturbhaṃgī isa prakāra hai
1. saṃyamī ke lie kṛtamukha aura saṃyamī ke lie utkīrṇa | 2. saṃyamī ke lie kṛtamukha aura svayaṃ ke lie utkīrṇa | 3. svayaṃ ke lie kṛtamukha, saṃyamī ke lie utkīrṇa | 4. svayaṃ ke lie kṛtamukha, svayaṃ ke lie utkīrṇa | prathama bhaṃga meṃ prāyaścitta hai-tapa-kāla se guru cāra gurumāsa | dūsare bhaṃga meṃ prāyaścitta hai-tapa se gurū, kāla se laghu cāra gurumāsa| tīsare bhaṃga meṃ prāyaścitta hai tapa aura kāla se laghu cāra laghumāsa | carama bhaṃga śuddha hai| 669. deviṃda rāya - gahavaiuggaho sāgārie a sāhammī |
paṃcavihammi parūviem̐, nāyavvo jo jahiṃ kamai || avagraha pāṃca prakāra kā prarūpita hai- devendrāvagraha, rājāvarāha, gṛhapati avagraha, sāgārika ( śayyātara) avagraha aura sādharmika avagraha| jahāṃ jisa avagraha kā prasaṃga ho, usako vahāṃ jānanā cāhie|
670, ḍillā uvarillehiṃ bāhiyā na u lahaṃti pāhanaṃ | puvvāṇunnā'bhinavaṃ ca causu bhaya pacchime'bhinavā ||
,
adhastana arthāt devendra avagraha ādi uparitana arthāta rājāvagraha ādi se yathākrama bādhita hote haiṃ| ataḥ ve prādhānya
1. dhanāya hitamiti 'dhanyaṃ' - saṃyamadhanopakārakamityarthaḥ | (bṛ. pṛ. 197) 2. pātra kā mukhakaraṇa karane ke paścāt bhītara se usakā utkiraṇa karanā nikkoraṇa kahalātā hai|