Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v1.p160.2

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p160.2

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v1.p160.2

bṛhatkalpabhāṣyam
nakāra kā upayoga hotā hai, vahāṃ ina bāraha bhedoṃ meṃ se kisī eka kā pratiṣedha jānanā cāhie|
819. natthi ghare jiṇadatto, puvyapasiddhāṇa tesi doṇḍaṃ pi saṃjogo paḍisinjhaha, na sabbaso tesi atthittaṃ || 820. samavāe kharasiṃgaṃ, sāmanne natthi caṃdimā anno |
natthi ya ghaṭuppamāṇā, visesao hoṃti muttāo || 'kahā jāe ki jinadatta ghara meṃ nahīṃ hai isa vākya meṃ pūrva prasiddha jinadatta aura ghara donoṃ ke saṃyoga kā pratiṣedha hai| una donoṃ ke sarvathā astitva kā pratiṣedha nahīṃ hai| samavāya viṣayaka pratiṣedha meṃ 'kharaśṛṃga' - gadhe ke sīṃga - yaha nidarśana hai| sāmānya pratiṣedha kā nidarśana hai isa sthāna meṃ aisā anya candramā nahīṃ hai | viśeṣa pratiṣedha kā nidarśana hai-ghaṭapramāṇa (itane bar̤e) muktā nahīṃ haiṃ arthāt muktā-motī haiṃ, paraṃtu ghaṭapramāṇa nahīṃ haiṃ| 821. nevā''sī na bhavissai, neva ghaḍo atthi iti tihā kāle | paḍisehei nakāro, sajjaṃ tu akāra nokārā|| nakāra trikālaviṣaya vastu kā niṣedha karatā hai, jaise- 'ghaṭa nahīṃ thā, ghaṭa nahīṃ hai aura ghaṭa nahīṃ hogā| akāra aura nokāra prāyaḥ vartamāna kāla kā hī pratiṣedha karate haiṃ|
-
822. jamhā khalu paḍisehaṃ, nokāreṇaṃ kareṃti ṇa'ṇṇeṇaṃ |
tamhā u hojja gahaṇaṃ, kayāi avavāyamāsajja || sūtrakāra jisa kāraṇa se nokāra śabda ke prayoga se hī pratiṣedha karate haiṃ, anya śabda se nahīṃ, isase jñāta hotā hai ki isa pratiṣiddha vastu kā grahaṇa kadācit apavādapada ko prāpta kara kiyā jā sakatā hai|
823. soviya gaṃtho duviho, bajjho abbhiṃtaro a bodhavvo |
aṃto a cohasaviho, dasahā puṇa bāhiro gaṃtho || vaha bhāvagraṃtha do prakāra kā jānanā cāhie - bāhya aura ābhyantara | ābhyantara graṃtha ke caudaha prakāra aura bāhya graṃtha ke dasa prakāra haiṃ|
824. sahirannago sagaṃtho, natthi se gaṃtho tti teṇa niggaṃtho |
ahavā nirā'vakarise, avaciyagaṃyo va nignayo | jo hiraṇya sahita hotā hai vaha sagraṃtha hai jisake donoṃ prakāra | kā graṃtha nahīṃ hai vaha nirgratha hotā hai| athavā 'nirgratha' meṃ jo 'nir' śabda hai, vaha apakarṣa apacaya meṃ prayukta hai| ataḥ jisane saṃba kā apacaya arthāt nyūna kara liyā hai, vaha nigraṃtha hai| 825. khettaṃ vatyuṃ dhaṇa patra saṃcao mitta-ṇāi saṃjogo |
jāṇa saṇā-''saṇāṇi ya, dāsī dāsaṃ ca kuviyaṃ ca || bāhya graṃtha ke dasa prakāra ye haiṃ- kṣetra, vāstu, dhana, dhānya, saṃcaya, mitra jñāti tathā saṃyoga, yāna, śayana, āsana, dāsadāsī tathā kupya upaskara ādi |

Linked texts (1)