Biha Kappa v1.p168.3

v1.p168.3

ko chor̤a detī hai arthāt vaha vṛkṣa se ṭūṭakara nīce ā giratī 906. ārāma mollakīe, paratitthiya bhoieṇa gāmeṇa| hai| usa vṛkṣa para nikṣipta kāṣṭha yā patthara usa muni para ākara vaṇi-ghaḍa-kuḍuṃbi-rāulapariggahe ceva bhahitarā|| gira sakatā hai| vaha ārāma svayaṃ apanā ho sakatā hai athavā nimna 911. pāvaṃte pattammi ya, puṇopaḍate a bhūmipatte a| vyaktiyoṃ se mūlya dvārā krīta ho sakatā hai-1. paratīrthika, raya-vāsa-vijjuyāī, vāya-phale macchigāi tase|| 2. bhogika, 3. grāma, 4. vaṇika 5. ghaṭī-goṣṭhī, vṛkṣa ko lakṣya kara hātha se pheṃkā huā kāṣṭa yā patthara jaba 6. kauṭuṃbika, 7. ārakṣika, 8. rājā, (rājakula śabda se taka vṛkṣa ko nahīṃ lagatā taba taka vaha 'prāpnuvad' kahalātā hai ārakṣika aura rājā-donoṃ gṛhīta haiṃ|) yahāṃ bhī bhadraka tathā | tathā vṛkṣa ko prāpta kara bhūmī para punaḥ giratā hai taba itara-prāntakṛta sāre doṣa vaktavya haiṃ| ṣaṭkāyavirādhanā hotī hai| jaise-raja ādi pṛthvīkāya, varṣā kā 907. emeva ya saccitte, chubhaṇā ārohaṇā ya paḍaṇā ya|| udaka ādi apkāya, vidyud ādi taijaskāya, vāyu, phala, ___jaṃ itthaṃ nāṇattaṃ, tamahaṃ vocchaṃ samāseṇaṃ|| tathā makṣikā ādi trasakāya kī virādhanā hotī hai| jaise isī prakāra sacitta pralaṃba ke viṣaya meṃ bhī gā. 866 se 912.kholla-tayāīsu rao, mahi-vāsossāi aggi daradaḍḍhe| prāraṃbha kara gā. 906 taka jānanā cāhie| prakṣepaṇa, ārohaṇa tattheva'nila vaṇassai, tasā u kimi-kīḍa-sauṇāī|| 1. pāṃca kriyāeṃ-(1) kāyikī (2) ādhikaraṇikī (3) prādeṣikī (4) pāritāpanikī (5) prāṇātipātakriyā|