Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v1.p174.3

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v1.p174.3

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v1.p174.3

vāyā-'gaṇi-dhūmeṇa ya, vidvatthaṃ hoi loṇāī|| lavaṇa ādi apane utpatti sthāna se saṃkrāmita hokara anyatra le jāyā jātā huā, pratidina vidhvasta hotā huā, sau yojana ke paścāt pūrṇa vidhvasta ho jātā hai, acitta ho jātā hai| isake aura bhī aneka kāraṇa haiṃ| use anāhāra arthāt svayogya āhāra nahīṃ milatā| bhāṃḍasaṃkrāṃtī-eka bartana se dūsare bartana meṃ ḍālā jātā huā athavā eka śakaṭa se dūsare śakaṭa meṃ bharā jātā huā vaha acitta ho jātā hai| tathā vāyu, agni aura dhūma se bhī vaha acitta ho jātā hai| 974. hariyāla maṇosila pippalī ya khajjūra muddiyā abhayā| āinnamaṇāinnā, te vi hu emeva nāyavvā || lavaṇa kī bhāṃti haritāla, manaḥśilā, pippalī, khajūra, dākha, abhayā-haraḍa (harītakī)-ye bhī yojanaśatagamana ādi kāraṇoṃ se acitta ho jāte haiṃ| ye donoṃ prakāra ke haiṃ-ācīrṇa aura anācīrṇa| (inameṃ pippalī, harītakī ādi ācīrṇa māne jāte haiṃ, ve grāhya haiṃ| khajūra, drākṣā ādi anācīrṇa haiṃ| ve grāhya nahīṃ haiṃ|) 975. āruhaṇe oruhaṇe, nisiyaṇa goṇādiṇaṃ ca gāumhā| bhummāhāracchede, uvakkameṇaṃ ca pariṇāmo|| (sāmānyataḥ sabhī vastuoṃ ke pariṇamana kā kāraṇa) śakaṭa, baila ādi ke pīṭha para lavaṇa ādi ko lādanā, utāranā, yaha kriyā bāra-bāra karane para tathā lavaṇa ādi ke thailoṃ para manuṣya ke baiṭhane ke kāraṇa śarīra kī uṣmā se tathā baila ādi ke śarīra kī uṣmā se vaha lavaṇa vidhvasta ho jātā hai| jo jisakā bhūmī ādi se saṃbaṃdhita āhāra hai, usakā vyavaccheda hone para, vaha una jīvoṃ ke vināśa kā upakrama-śastra bana jātā hai| yahī pariṇāma hai|