Biha Kappa v1.p399

v1.p399

āriyakhetta-padaṃ
kappas niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā puratthimeṇaṃ jāva aṃga- magahāo ettae, dakkhiṇaṃ jāva kosaṃbīo kosaṃbīo ettae, paccatthimeṇaṃ jāva dhūṇāvisayāo ettae, uttareṇaṃ jāva kuṇālāvisayāo ettae | etāvatāva kappai | etāvatāva ārie khete | ṇo se kappara etto bāhiṃ | teṇaṃ paraṃ jattha nāṇa- daṃsaṇa- carittāiṃ ussappati || -tti bemi || (sūtra 50)
3240. iti kāle paḍiseho, parūvito aha hadāṇi khettammi | caudisi samaṇuṇṇāyaṃ, mottūṇa pareṇa paḍiseho || pūrvasūtra meṃ kāla viṣayaka pratiṣedha prarūpita huā hai| prastuta sūtra meṃ kṣetra viṣayaka prarūpaṇā hai| cāroṃ diśāoṃ meṃ jitanā kṣetra samanujñāta hai, usako chor̤akara śeṣa kṣetroṃ meṃ vihāra karanā pratiṣiddha hai|
3241. ṭṭhā vipaḍiseho, davvāhī davve ādisuttaṃ tu | ghaḍimatta cilimiṇīe yatyādī ceva cattāri || 3242. vagaḍā racchā dagatīragaṃ ca viha caramagaṃ ca khittammi |
sāriya pāhuḍa bhāve, sesā kāle ya bhāve ya|| pūrvasūtroṃ meṃ dravya, kṣetra, kāla aura bhāvaviṣayaka pratiṣedha huā hai| dravya pratiṣedha viṣayaka ādi sūtra (sū. 1-5), ghaṭīmātrasūtra (16,17), cilimilikā sūtra (18), vastra ādi ke pratiṣedhaka cāra sūtra (38-41) – ye saba dravya viṣayaka pratiṣedha karane vāle sūtra haiṃ| bagaḍā sūtra (10,11), rathyā ādi (46), aura yaha prastuta carama sūtra (50) - ye sāre kṣetra pratiṣedha viṣayaka sūtra haiṃ sāgārika sūtra (22-24) prābhṛta sūtra (34 ) ye bhāva pratiṣedha karane vāle sūtra haiṃ| śeṣa arthāt māsakalpaprakṛta ādi sūtra (6-8) ye sabhī kāla aura bhāva donoṃ kā pratiṣedha karate haiṃ| 3243. ahavaṇa sutte sutte, davvādīṇaṃ
cauṇhamoāro
soya adhīṇo vattari, sotari ya ato aṇiyamo'yaṃ || athavā pratyeka sūtra meṃ dravya, kṣetra, kāla aura bhāva- cāroṃ kā samavatāra hotā hai| yaha samavatāra vaktā aura śrotā ke adhīna hotā hai| ataḥ yaha niyama nahīṃ hai ki pratisūtra meṃ dravya ādi catuṣka kā samavatāra nirūpita ho |

329
3244. jo etaṃ na vi jāṇaha, paḍhamuddesassa aṃtimaṃ suttaṃ | ahavaṇa savva'jjhayaṇaṃ, tattha u nāyaṃ imaṃ hoi || jo ācārya prastuta prathama uddeśaka kā antima sūtra nahīṃ jānatā athavā sārā kalpa adhyayana nahīṃ jānatā to usake lie yaha jñāta-udāharaṇa hotā hai|
3245. ujjālito padīvo, cāussālassa majjhayārammi |
pamuhe vā taṃ savvaṃ, cāussālaṃ pagāseti || catuḥśālā vāle ghara ke madhyabhāga meṃ athavā usake praveśa aura nirgamana ke sthāna para dīpaka jalākara rakha diyā jātā hai to vaha dīpaka saṃpūrṇa catuḥśālā ko prakāśita kara detā hai| (isī prakāra sāre adhyayanoṃ ke madhyavartī yaha aṃtima sūtra, jo prathama uddeśaka kā antyasūtra hai, usako jo nahīṃ jānatā vaha anya sāmācārī kā jñātā nahīṃ ho sakatā| use gaṇa kā sādhu bhī nahīṃ kahā jā sakatā |)
3246. jo gaṇaharo na yāṇati, jāṇato vā na desatī mamgaṃ | so sappasīsagaṃ piva, viṇassatī vijjaputto vā || 3247. sī. unha- vāse ya tamaṃdhakāre,
ṇiccaṃ pi gacchāmi jato mi ṇesī | gaṃtavvae sīsaga ! kaṃci kālaṃ,
ahaṃ pi tā hojna purassarā te ||
bajnemi more ṇaulādie ya mātā visūrāhi ajāṇa evaṃ ||
purassaraṃ tāva bhavāhi ajja |
3248. sasakkare kaṃṭaile va magge,
bile ya jāṇāmi aduṭṭha duṭṭe,
3249. taṃ jāṇagaṃ hohi ajāṇigā hai,
esā ahaṃ ṇaṃgalipāsaṇaṃ,
laggā duaṃ sīsaga ! vacca vacca || 3250. akovie ! hohi purassarā me,
alaṃ viroheṇa apaṃḍitehiṃ |
vaṃsassa chedaṃ amuṇe imassa, daḍuṃ jatiṃ gacchasi to gatā si || jo gaṇadhara yathokta sāmācārī ko nahīṃ jānatā athavā jānatā huā bhī usa mārga kā upadeśa nahīṃ detā vaha sarpaśīrṣa tathā vaidyaputra kī bhāṃti vināśa ko prāpta ho jātā hai| eka sarpa sukhapūrvaka viharaṇa karatā thā| eka bāra usakī pūṃcha ne kahā-'tuma sadā āge calate ho maiṃ tumhāre pīche-pīche śīta, tāpa, varṣā, aṃdhakāra meṃ, jahāṃ tuma le jāte ho, vahāṃ jātī hūṃ| he śīrṣaka! kucha samaya taka maiṃ tumhāre āge hokara calanā cāhatī hūṃ|' śīrṣaka bolā-'he pūṃcha āge calatā huā maiṃ
"
.