Biha Kappa v2.p292

v2.p292

=bṛhatkalpabhāṣyam mara gaī| putra mātā kī asthiyāṃ gaṃgā nadī para le gayā| idhara 5945.āyāvaṇā ya tivihā, ukkosā majjhimā jahaṇṇā ya| śvasura aura snuṣā-donoṃ hāsyakrīr̤ā kara rahe the| nirlajjatā ukkosā uṇivaṇṇā, ṇisaṇṇa majjhā ṭhiya jahaṇṇā|| se donoṃ niśreṇī para car̤hakara abhiprāyapūrvaka paraspara ātāpanā ke tīna prakāra haiṃ-utkṛṣṭa, madhyama aura vikṛṣṭatara paira prahāra karate hue eka dūsare kā yonighāta kara jaghanya| utkṛṣṭa hai-nipanna, madhyama hai-niṣaṇṇa, jaghanya haiḍālā| donoṃ naṣṭa ho gae| isa prakāra nirlajjatā se vināśa khar̤e rahanā| ho gayā|
5946.tivihā hoi nivaṇṇā, omatthiya pāsa taiyamuttāṇā| 5943.pāyāsai teṇahie, jhāmiya būḍhe va sāvayabhae vā| ukkosukkosā ukkosamajjhimā ukkosagajahaṇṇā||
bohibhae khittāi va, apāiyā hujja biiyapade|| nipanna ātāpanā ke tīna prakāra haiṃ-utkṛṣṭa-utkṛṣṭa, dvitīyapada-pātra ke abhāva meṃ, stena dvārā hṛta ho jāne utkṛṣṭamadhyama, utkṛṣṭajaghanya| oṃdhe muṃha leṭakara kī jāne para, agni meṃ jala jāne para, jalapravāha meṃ baha jāne para, vālī utkṛṣṭa-utkṛṣṭa, pārśvataḥ leṭakara kī jāne vālī śvāpada aura bodhika stena kā bhaya hone para śīghra hī pātroṃ utkṛṣṭamadhyama aura khar̤e hokara kī jāne vālī tīsarī ko chor̤akara bhāga jāne para, vaha dvitīyapada meṃ pātrarahita ātāpanā hai-utkṛṣṭajaghanya| hotī hai|
5947.majjhukkosā duhao, vi majjhimā majjhimājahaṇṇā ya| no kappai niggaṃthīe vosaṭṭhakāiyāe
ahamukkosā'hamamajjhimā ya ahamāhamā carimā|
niṣaṇṇa kī jo madhyama ātāpanā hai usake tīna prakāra hottae||
haiṃ-madhyama-utkṛṣṭa, madhyama-madhyama aura madhyama-jaghanya|
(sūtra 18) jaghanya ātāpanā ke bhī tīna prakāra haiṃ-adhama utkṛṣṭa, 5944.vosaṭṭhakāya pellaṇa-taruṇāī gahaṇa dosa te ceva|
adhamamadhyama aura adhama-adhama| yahāṃ adhama śabda jaghanya davvāvai agaṇimmi ya, sāvayabhaya bohie bitiyaṃ||
vācaka hai| āryikā ko vyutsṛṣṭakāya' honā nahīṃ kalpatā| kyoṃki
5948.paliyaṃka addha ukvaḍuga,mo ya tivihā u majjhimā hoi| vaha taruṇoṃ dvārā prerita hotī hai, gṛhīta hotī hai tathā pūrvokta
tajhyā u hatthisuṃḍegapāda samapādigā 'ceva|| doṣa hote haiṃ| dvitīya pada meṃ arthāt dravya āpadā meṃ, agni ke
madhyama ātāpanā ke tīna prakāra haiṃ-madhyama-utkṛṣṭa saṃbhrama se, śvāpada tathā bodhika kā bhaya hone para āryikā
paryakāsanasaṃsthita, madhyama-madhyama arddhaparyaṃka, madhyama-jaghanya vyutsṛṣṭakāya bhī ho sakatī hai|
utkaṭika| tīsare prakāra kī ātāphnā arthāt khar̤e-khar̤e kī
jāne vālī ke tīna bheda kahe gae haiṃ-jaghanya-utkṛṣṭa no kappai niggaṃthīe bahiyā gāmassa
hastiśuṃḍikā, jaghanya-madhyama ekapādikā, jaghanya-jaghanyavā jāva sannivesassa vā urlḍa bāhāo samapādikā| pagijjhiya-pagijjhiya sūrābhimuhīe 5949.savvaṃgio patāvo, patāviyā ghammarassiṇā bhūmī| egapāiyāe ṭhiccā āyāvaṇāe
_ṇa ya kamai tattha vāo, vissāmo ṇeva gattāṇaṃ||
nipanna (śayita) kī ātāpanā utkṛṣṭa hotī hai, kyoṃki āyāvettae||
usameṃ sarvāṃgīṇa tāpa lagatā hai| sūrya kī dharmaraśmiyoṃ se bhūmī (sūtra 19)
pratāpita ho jātī hai| vahāṃ vāyu kā pracāra nahīṃ hotā| śarīra kappai se uvassayassa aṃtovagaḍāe ke aṃgoṃ ko viśrāma nahīṃ milatā| saṃghāḍipaḍibaddhāe palaṃbiyabāhiyāe 5950.eyāsī ṇavaṇhaṃ pī, aṇuṇāyā saṃjaīṇa aṃtillā| samatalapāiyāe ṭhiccā āyāvaṇāe
sesā nāṇunnāyā, aṭṭha tu ātāvaṇā tāsiṃ|| āyāvettae||
ina nau prakāra kī ātāpanāoṃ meṃ se aṃtima ātāpanā
arthāt samapādikā ātāpanā āryikāoṃ ke lie anujñāta (sūtra 20)
hai| śeṣa āṭha ātāpanāeṃ unake lie anujñāta nahīṃ haiṃ| 1. kathānaka ke lie dekheṃ kathā pariśiṣṭa, naṃ. 136 | 2. mujhe divya upasarga sahana karane haiṃ'-isa abhigraha se śarīra kā vyutsarga kara abhinava kāyotsarga meṃ sthita honā| (vṛ. pṛ. 1567)