Biha Kappa v2.p293

v2.p293

pāṃcavāṃ uddeśaka 5951.pālīhiṃ jattha dīsai,
goniṣadhikā, hastiśaṃḍikā, paryaṃkā, ardhaparyaṃkā| vīrāsana jattha ya sairaṃ visaṃti na juvāṇā| arthāt siṃhāsana para baiṭhā huā vyakti bhūmi para donoṃ paira uggahamādisu sajjā,
ṭikāe hue hai, usake pīche se siṃhāsana nikāla dene para āyāvayate tahiṃ ajjā|| siṃhāsana para baiṭhe hue ki bhāṃti muktajānuka hokara nirālaṃba āryā ko aise sthāna meṃ ātāpanā lenī cāhie jahāṃ se meṃ baiṭhanā| yaha duṣkara hotā hai isalie isako vīrāsanika vaha pratiśraya kī pālikā saṃyatioṃ dvārā dekhī jā sake| jahāṃ kahate haiṃ| daṃḍāsana, lagaṃḍāsana-daṃḍāsanikā, lagaṃḍaśāyikāsvacchaṃda rūpa se yuvā vyakti ā-jā na sake, vahāṃ avagraha, ina padadvaya meṃ kramaśaḥ āyata aura kujatā-donoṃ se upamā anantaka tathā saṃghāṭika ādi se upakaraṇoṃ āyukta hokara karanī cāhie| jaise-daṃḍa kī bhāṃti āyata arthāt pairoṃ ke āryikā bāhṛyugala ko pralaṃbita kara ātāpanā le|
prasāraṇa se laṃbā jo āsana hai vaha haiṃ daṃḍāsana| lagaṃḍa kā 5952.mucchāe nivaḍitāe, vāteṇa samudbhute va saṃvaraṇe| artha hai-duḥsaṃsthita kāṣṭha| usakī bhāṃti kubjatā se,
gotaramajayaṇadosā, je vuttā te u pāvijjā|| mastiṣka aura kohanī ko bhūmī para lagākara, pīṭha ko ūpara ātāpanā letī huī vaha āryā mūrchāvaśa nīce gira jāe, uṭhākara sonā, yaha lagaṃḍaśāyī hai| ye sāre abhigraha viśeṣa vāyu se prāvaraṇa idhara-udhara ho jāe, to avagraha aura āryāoṃ ke lie niṣiddha haiṃ| anantaka ke binā gocaracaryā meṃ ayatanā se praviṣṭa āryā ke 5955.joṇīkhubbhaṇa pellaṇa, gurugā bhuttāṇa hoi saikaraṇaṃ| jo doṣa batāe gae haiṃ ve doṣa hote haiṃ, use prāpta hote haiṃ|
gurugā saveṃṭagammī, kāraṇe gahaṇaṃ va dharaṇaṃ vā||
ūrdhvasthāna ke sthānaviśeṣa meṃ sthita āryikā ke yonino kappai niggaṃthīe ṭhāṇāyayāe kṣobha ho sakatā hai| taruṇa isa prakāra se sthita sādhvī ko hottae||
dekhakara use pratisevanā ke lie prerita karate haiṃ| isalie
prastuta sūtragata abhigrahoṃ ko lene vālī āryikā ke caturguru| (sūtra 21)
bhuktabhoginī āryā ke smṛtikaraṇa kā hetu hotā hai to no kappai niggaṃthīe paḍimaṭṭhāiyāe anyānya śramaṇiyoṃ ke kautuka kā viṣaya banatā hai| āryā yadi hottae||
saveṃṭaka tumbaka grahaṇa karatī hai to caturguru| kāraṇa meṃ usakā (sūtra 22)
grahaṇa aura dhāraṇa anujñāta hai|
5956.vīrāsaṇa godohī, muttaṃ savve vi tāṇa kappaṃti| no kappai niggaṃthīe nesajjiyāe,
te puṇa paḍucca ceṭuṃ, suttā u abhiggahaṃ pappā|| ukkuḍugāsaṇiyāe vīrāsaṇiyāe,
anantarokta āsanoṃ meṃ vīrāsana aura godohikāsana ko
chor̤akara śeṣa ūrdhvasthāna ādi sabhī āsana āryikāoṃ ko daṃḍāsaṇiyāe, lagaṃḍasāiyāe,
kalpatā hai| ve sūtra meṃ pratiṣiddha haiṃ to phira anujñāta kaise haiṃ ? omaṃthiyāe, uttāṇiyāe, aṃbakhujjiyāe,
ācārya kahate haiṃ-śeṣa sāre sthāna ceṣṭārūpa meṃ kalpate haiṃ, ekapāsiyāe-hottae||
abhigraharūpa meṃ nahīṃ| sūtra abhigraharūpa meṃ pravṛtta hai, isalie (sūtra 23) yaha kahā jātā hai ki āryikāoṃ ko ābhigraharūpa
ūrdhvasthāna ādi nahīṃ kalpatā, sāmānyataḥ āvaśyaka ādi 5953.uddhaṭṭhāṇaṃ ṭhāṇāyataṃ tu paḍimāu hoti māsāī| ke samaya jo kie jāte haiṃ ve kalpate haiṃ|
paṃceva ṇisijjao, tāsi vibhāsā u kāyavvā|| 5957.tavo so u aṇuṇṇāo, jeṇa sesaṃ na luppati| 5954.vīrāsaṇaṃ tu sīhāsaṇe va jaha mukkajaṇṇuka ṇiviṭṭho|
akāmiyaṃ pi pellijjā, vārio teṇa'bhiggaho|| daṃḍe lagaṃḍa uvamā, āyata khujjāya duṇhaṃ pi|| śiṣya ne pūchā-bhagavān ne abhigraharūpa tapa karma nirjarā ke sthānāyata arthāt ūrdhvasthāna, pratimāsthāyī-māsikī lie kahā hai| usakā pratiṣedha kyoṃ? ācārya ne kahāādi pratimā meṃ sthita, pāṃca prakāra kī niṣadyāeṃ| niṣadyā bhagavān ne tapa vahī anujñāta kiyā hai jisase śeṣa vratoṃ kā kā artha hai-upaveśana kī vidhi| unakī vibhāṣā karanī vināśa na ho| daṃḍāyata ādi sthāna sthita āryikā ko cāhie| vaha isa prakāra hai-niṣadyāeṃ pāṃca haiṃ-samapādaputā, dekhakara, usakī icchā na hote hue bhī koī usako