Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v2.p294

Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p294

Language
Māhārāṣṭrī Prakrit

v2.p294

pratisevanā ke lie prerita kara de| isa kāraṇa se unake lie aise abhigraha kā vāraṇa kiyā hai|
5958. je ya daṃsādao pāṇā, je ya saṃsappagā bhuvi | ciṭṭhassaggaṭṭiyā tā vi, sahaṃti jaha saṃjayā || kāyotsarga ke do prakāra haiṃ- ceṣṭā kāyotsarga aura abhibhava kāyotsarga | abhibhava kāyotsarga āryikāoṃ ke lie pratiṣiddha hai| ceṣṭā kāyotsarga meṃ sthita āryikāeṃ daṃśamaśaka ādi prāṇiyoṃ ke tathā jo pṛthvī para saṃcaraṇaśīlaundura, kīṭa ādi ke upadravoṃ ko muniyoṃ kī bhāṃti sahana karatī haiṃ|
5959. vasijjā baṃbhaceraṃsī, bhujjamāṇī tu kādi tu | tahāvi taṃ na pūyaṃti, therā ayasabhīruṇo || koī āryā pratisevita hotī huī bhī bhāvarūpa se brahmacarya meṃ vāsa karatī hai, phira bhī ayaśabhīru sthavira muni una āryikāoṃ kī praśaṃsā nahīṃ karate arthāt pūjā nahīṃ karate|
5960. tivvābhiggahasaṃjuttā,
ratā |
thāṇa-moṇā - Sssaṇe jahā sujjhaṃti jayao, egā 'ṇegavihāriṇo || 5961. lajjaṃ baṃbhaṃ ca titthaṃ ca, rakkhaṃtīo tavoratā | gacche ceva visujjhaṃtī, tahā aṇasaṇādihiṃ || tīvra abhigrahoṃ meṃ saṃlagna, sthāna, mauna tathā āsanoṃ meṃ rata, eka arthāt jinakalpī kī sādhanā karane vāle tathā aneka-vihārī - sthavirakalpa ke sādhaka muni jaise śuddha hote haiṃ, vaise hī āryikāeṃ lajjā, brahmacarya tathā tīrtha kī rakṣā karatī huī, tapa meṃ saṃlagna, gaccha meṃ rahatī huī anaśana ādi kā pālana karatī huī śuddha hotī haiṃ | 5962. jo vi dadhiṇo hujjā, itthiciṃdho tu kevalī |
vasate so vi gacchammī, kimu tthīvedasiṃdhaṇā || jo bhī dagdhendhana - vedamohanīya karma ko bhasmasāt kara detā hai, jo strī cihna se lakṣita kevalī hotā hai, vaha bhī gaccha meṃ rahatā hai to sendhanā - strīveda yukta saṃyatī gaccha meṃ kyoṃ na rahe ? unako gaccha meṃ hī rahanā cāhie|
5963. alāyaṃ ghaṭṭiyaṃ jjhāī, phuṃphugā hasahasāyaī |
kovito vaḍhatī vāhī, itthīvede vi so gamo || alāta ko ghumāne se vaha prajvalita hotā hai, phumphuka ko ghaṭṭa karane se ve dīpta hote haiṃ, vyādhi kupita hone para bar̤hatī hai, strīveda ke viṣaya meṃ bhī yahī vikalpa hai| vaha bhī ghaṭṭita hone para prajvalita hotā hai| 5964.kāraṇamakāraṇammi ya, gīyatthammi ya tahā agīyammi | ee savve vi pae, saṃjayapakkhe vibhāsijjā ||

bṛhatkalpabhāṣyam
ye jo vyutsṛṣṭakāyika ādi pada kahe gae haiṃ ve kāraṇa yā akāraṇa meṃ gītārtha tathā agītārtha muni ko sāre pada kalpate haiṃ|
ākuṃcaṇapaṭṭādi-padaṃ
no kappai niggaṃthīṇaṃ ākuṃcaṇapaṭṭagaṃ dhāritae vā pariharittae vā ||
(sūtra 24)
kappai
niggaṃthāṇaṃ ākuṃcaṇapaṭṭagaṃ dhāritae vā pariharittae vā ||
(sūtra 25)
5965.baṃbhavayapālaṇaṭṭhā, taheva paṭṭāiyā u samaṇīṇaṃ | biiyapadeṇa jaīṇaṃ, pīḍhaga phalae vivajjittā || jaise brahmavratapālana ke lie āryāoṃ ko acelakatva ādi nahīṃ kalpatā, vaise hī brahmacarya kī rakṣā ke lie paṭṭa ādi | (dāruka daṃḍa paryanta) nahīṃ kalpate | dvitīyapada meṃ sādhuoṃ ko ve kalpate haiṃ para pīṭha aura phalaka kā varjana karanā cāhie| ye to sādhuoṃ ko binā apavāda pada ke bhī kalpate haiṃ|
5966.gavvo avāuḍattaṃ, aṇuvadhi palimaṃthu satthuparivāo|
paṭṭamajāliya dosā, gilāṇiyāe u jayaṇāe || paryastikāpaṭṭa ko dhāraṇa kī huī sādhvī ko dekhakara loga kahate haiṃ - dekho ! isameṃ kitanā garva hai ? koī aprāvṛta sādhvī paryastikā meṃ baiṭha jātī hai| paryastikāpaṭṭa anupadhi hai, upadhi nahīṃ hai| upadhi vaha hotī hai jo upakārī ho| isake pratyupekṣaṇa meṃ sūtrārtha kā parimantha hotā hai, śāstā kā parivāda hotā hai | dvitīyapada meṃ jo glāna hai sthavirā hai, vaha yatanā pūrvaka arthāt jahāṃ sāgārika na hoṃ vahāṃ paryastikāpaṭṭa dhāraṇa kare, vaha jālarahita ho | jāla sadṛśa meṃ śuṣira doṣa hote haiṃ| isī prakāra yatiyoṃ ko bhī binā kāraṇa paryastikā karane vāloṃ ko caturlaghu aura garva ādi doṣa lagate haiṃ|
5967. there va gilāṇe vā, suttaṃ kāumuvariṃ tu pāuraṇaṃ |
sāvassae va veṭṭho, puvvakatamasārie vāe | sūtrapauruṣī yā arthapauruṣī śiṣyoṃ ko dete samaya sthavira yā glāna vācanācārya paryastikā kara ūpara āvaraṇa kara de | jo ācārya vṛddha hoṃ ve pūrvakṛta sāvaśraya- avaṣṭambha vāle āsana para baiṭhakara ekānta meṃ śiṣyoṃ ko vācanā de|

.

Linked texts (1)