Biha Kappa v2.p330
Bṛhatkalpalaghubhāṣya v2.p330
- Language
- Māhārāṣṭrī Prakrit
v2.p330
jo sādhvī bhūtaprayukta asamaṃjasa pralāpoṃ se yakṣāveśana se pīr̤ita hai usakī bhūtacikitsā karanī cāhie| usa bhūta (yakṣa) kā nīca yā uttama bhāva svayaṃ jānakara athavā anya māṃtrika se jānakara usakī pūrvokta kriyā-cikitsā karanī cāhie| yakṣāviṣṭa sādhvī unmāda ko prāpta ho jātī hai|
ummāyapattaṃ niggaṃthiṃ niggaṃthe giṇhamāṇe vā avalaṃbamāṇe vā nāikkamai||
(sūtra 13)
6257.ahavā bhaya-sogajuyā,
ciṃtaddaṇṇā va atiharisitā vā| āvissati jakkhehi,
ayamaṇṇo hoi saṃbaṃdho|| athavā jo bhaya aura śokayukta hotī hai, ciṃtā se pīr̤ita hotī hai vaha kṣiptacitta hai aura jo atiharṣita hotī hai vaha dīptacitta hotī hai| ina donoṃ meṃ yakṣa āviṣṭa ho jāte haiṃ| pūrvasūtra se yaha anya saṃbaṃdha hai| 6258.puvvabhaviyavereṇaṃ, ahavā rāeṇa rāiyā saṃtī|
etehiṃ jakkhaiṭṭhā, savatti bhayae ya sanjhilagā| yakṣāviṣṭa hone ke do mukhya kāraṇa haiṃ-pūrvabhavikavaira se tathā rāgabhāva se raṃjita hone para| pūrvabhavikavaira viṣayaka sapatnī kā dṛṣṭāṃta hai tathā rāga viṣayaka do dṛṣṭāṃta haiṃ-bhṛtaka kā aura sahodarabhāī kā| 6259.vessā akāmato ṇijjarāe mariūṇa vaṃtarī jātā|
puvvasavattiṃ khettaṃ, kareti sāmaṇṇabhāvammi|| eka seṭha ke do patniyāṃ thīṃ| eka priya thī aura dūsarī apriya-dveṣya| apriya patnī akāmanirjarā se marakara vyaṃtarī huī| priya patnī pravrajita ho gaī| vyaṃtarī ne śrāmaṇyabhāva meṃ ramaṇa karane vālī apanī pūrvasapatnī ko, pūrvabhavikavaira kā anusmaraṇa kara use kṣipta arthāt yakṣāviṣṭa kara ḍālā| 6260.bhayato kuḍaṃbiṇīe, paḍisiddho vāṇamaṃtaro jāto|
sāmaṇṇammi pamattaṃ, chaleti taṃ puvvavereṇaṃ|| eka bhṛtaka kuṭumbinī meṃ āsakta ho gayā| kuṭambinī ne pratiṣedha kiyā| vaha marakara vānavyaṃtara deva banā| vaha kuṭumbinī pravrajita ho gaī| use śrāmaṇya meṃ pramatta jānakara pūrvavaira ke kāraṇa vānavyaṃtara deva ne usako chalā| use kṣipta kara diyā| 6261.jeṭṭho kaṇeṭṭhabhajjāe mucchio ṇicchito ya so tīe|
jīvaṃte ya mayammī, sāmaṇṇe vaṃtaro chalae|| bar̤ā bhāī choṭe bhāī kī bhāryā meṃ mūñchita ho gayā| usane usako nahīṃ cāhā aura kahā-tumhārā bhāī jīvita hai, kyā tuma isako nahīṃ dekhate? taba bar̤e bhāī ne socā-jaba taka choṭā bhāī jīvita hai, taba taka yaha merī nahīṃ hogī? ataḥ usako māra ḍālanā hī ucita hai| use māra ḍālā| patnī pravrajita ho gaī| bar̤ā bhāī viyoga meṃ marakara vyaṃtara huā| vaha pūrvabhavika vaira ke kāraṇa usako ṭhagane lagā| use yakṣāviṣṭa karane lagā| 6262.tassa ya bhūtatigicchā, bhūtaravāvesaṇaṃ sayaṃ vā vi|
ṇīuttamaṃ ca bhāvaṃ, ṇāuṃ kiriyā jahā puvvaṃ ||
6263.ummāto khalu duvidho, jakkhāeso ya mohaṇijjo ya|
jakkhāeso vutto, moheṇa imaṃ tu vocchāmi|| unmāda ke do prakāra haiṃ-yakṣāveśa aura mohanīya| yakṣāveśa ke viṣaya meṃ pahale batāyā jā cukā hai| moha se hone vāle unmāda ke viṣaya meṃ batāūṃgā| 6264.rūvaṃgaṃ daṭṭaṇaṃ, ummāto ahava pittamucchāe|
taddāyaṇā ṇivāte, pittammi ya sakkarādīṇi|| rūpāṃga aura guhyāṃga dekhakara athavā pittamūrchā se unmāda hotā hai| rūpāṃga ko dekhakara hone vāle unmāda ke pratikāra ke lie rūpāṃga kī virūpāvasthā kā darśana karānā cāhie| jo vāyu ke dvārā unmādaprāpta hai, use nivāta meṃ rakhanā cāhie
aura jo pitta ke kāraṇa unmatta hai to use śarkarā ādi pilānī cāhie| 6265.daṭṭhaṇa naḍaṃ kāī, uttaraveuvvitaṃ mataṇakhettā|
teṇeva ya rūveṇaṃ, uḍḍammi kayammi niviṇṇā|| koī sādhvī uttaravaikrayika naṭa ko dekhakara madanakṣipta arthāt unmāda ko prāpta ho sakatī hai| naṭa ko svābhāvika rūpa se dikhāne athavā usako vamana karate hue dikhāne para vaha sādhvī usake viṣaya meṃ virakta ho jātī hai| 6266.paṇṇavito u durūvo, ummaṃḍijjati a tīe purato tu|
rūvavato puṇa bhattaṃ, taṃ dijjati jeṇa chaḍḍeti|| yadi vaha naṭa svabhāvataḥ kurūpa ho to use unmādaprāpta sādhvī ke sammukha lākara usake sāre maṃḍana ko utārā jātā hai| usako virūpa dekhakara virāga ho jātā hai| yadi vaha naṭa svabhāva se rūpavān ho to use madanaphala kā bhakta diyā jātā hai| jyoṃhī vaha sādhvī ke samakṣa ātā hai, use vamana hone lagate haiṃ| vaha nirviṇṇa ho jātī hai| 6267.gujjhaṃgammi u viyaḍaṃ, pajjāveūṇa kharagamādīṇaṃ|
tahāyaṇe virāgo, tīse tu havejja dahṇaṃ||