Biha Kappa v1.p27

v1.p27

evaṃ uttara meṃ kuṇāla taka āryakṣetra hai| ataḥ sādhu-sādhviyoṃ ko isī kṣetra meṃ vicaranā cāhie| isase bāhara jāne para jñāna-darśana- cāritra kī hāni hotī hai| jñāna - darśana- caritra kī vṛddhi kā niścaya hone kī avasthā meṃ āryakṣetra se bāhara jāne meṃ koī hāni nahī haiṃ| yahām̐ taka prathama uddeśa kā adhikāra hai|
dvitīya uddeśa
dvitīya uddeśa meṃ pacīsa sūtra haiṃ| sarvaprathama upāśrayaviṣayaka bāraha sūtroṃ meṃ ācārya ne batāyā hai ki jisa upāśraya meṃ śāli, vrīhi, mudga, māṣa, tila, kulattha, godhūma, yava, yavayava ādi bikhare paḍeṃ hoṃ vahām̐ nirgratha-nirgrathiyoṃ ko thoḍe samaya ke lie bhī nahīṃ rahanā cāhie| jisa upāśraya meṃ śāli ādi bikhare hue na hoṃ kiṃtu eka ora ḍhera ādi ke rūpa meṃ paḍe hoṃ vahām̐ hemaṃta evaṃ grīṣmaṛtu meṃ sādhusādhviyoṃ ko rahanā kalpya hai| jisa upāśraya meṃ śāli ādi eka ora ḍhera ādi ke rūpa paḍe hue na hoṃ kiṃtu koṣṭhāgāra ādi meṃ surakṣita rūpa se rakhe hue hoṃ vahām̐ sādhu-sādhviyoṃ ko varṣāṛtu meṃ rahanā kalpya haiṃ| jahām̐ surāvikaṭa evaṃ sauvīravikaṭauṃ kuṃbha ādi rakhe hue hoṃ vahām̐ nirgratha-nirgrathiyoṃ ko thoḍe samaya ke lie bhī rahanā akalpya hai| yadi kisī kāraṇa se khojane para bhī anya upāśraya upalabdha na ho to eka yā do rātri ke lie vahām̐ rahā jā sakatā hai, isase adhika nahīṃ| adhika rahane para cheda athavā parihāra' kā prāyaścitta ātā haiṃ| isī prakāra śītodakavikaṭa kuṃbha, uṣṇodakavikaṭa kuṃbha, jyoti, dīpaka ādi se yukta upāśraya meṃ rahanā bhī niṣiddha hai| jisa upāśraya meṃ piṃḍa, locaka, kṣīra, dadhi, navanīta, sarpiṣu, taila, phāṇita, pūpa, śaṣkulikā, śikhariṇī ādi bikhare paḍe hoṃ vahām̐ sādhu-sādhviyoṃ ko rahanā akalpya hai| jahām̐ piṃḍa ādi eka ora rakhe hue hoṃ vahām̐ hemaṃta va grīṣmaṛtu meṃ rahane meṃ koī harja nahīṃ evaṃ jahām̐ ye koṣṭhāgāra ādi meṃ suvyavasthita rūpa meṃ rakhe hue hoṃ vahām̐ varṣāṛtu meṃ rahane meṃ bhī koī bādhā nahīṃ| nirgrathiyoṃ ko āgamanagṛha (pathika ādi ke āgamana ke hetu bane hue), vikṛtagṛha (anāvṛta gṛha), vaṃśīmūla, vṛkṣamūla athavā abhrāvakāśa (ākāśa) meṃ rahanā akalpya hai| nirgratha āgamanagṛha ādi meṃ raha sakate hai|
āge ke sūtroṃ meṃ batāyā gayā hai ki eka athavā aneka sāgārikoṃ gṛhasthoṃ ke vasati=upāśraya ke mālikoṃ ke yahām̐ se sādhu-sādhviyoṃ ko āhārādi nahīṃ lenā cāhie| yadi aneka sāgārikoṃ meṃ se kisī eka ko khāsa sāgarika ke rūpa meṃ pratiṣṭhita kiyā huā ho to use choḍa kara
=
1. surāvikaṭaṃ piṣṭaniṣpannam, sauvīravikaṭaṃ tu piṣṭavarjeguḍādidravyairniṣpannam|(kṣemakīrtikṛta vṛtti, pṛ. 952) 2. 'chedo vā, paṃcarātrindivādiḥ'parihāro vā' māsalaghukādistapoviśeṣo bhavatīti sūtrārthaḥ | (kṣemakīrtikṛta vṛtti pṛ. 952) 3. piṇḍo nāmayadaśanādikaṃ 'sampannaṃ' viśiṣṭāhāraguṇayuktaṃ ṣaḍrasopetamiti yāvat| 'yattu' yat punaraśanādi svabhāvādeva 'luptam' āhāraguṇairanapetaṃ tad locakaṃ nāma jānīhi | (kṣemakīrtikṛta vṛtti, pṛ. 969 )