Biha Kappa v1.p68

v1.p68

paṃcama uddeśaḥ
isa uddeśa meṃ brahmāpāya ādi gyāraha prakāra ke sūtra haiṃ| bhāṣyakāra ne ina sūtroṃ kī vyākhyā meṃ nimna viṣayoṃ kā samāveśa kiyā hai—
1. brahmāpāyaprakṛtasūtra gacchasaṃbaṃdhī śāstra-smaraṇaviṣayaka vyāghātoṃ kā dharmakathā, maharddhika, āvaśyakī, naiṣadhikī, ālocanā, vādī, prāghūrṇaka, mahājana, glāna ādi dvāroṃ se nirūpaṇa, śāstrasmaraṇa ke lie guru kī ājñā, gacchavāsa ke guṇoṃ kā varṇana|'
2. adhikaraṇaprakṛtasūtra—adhikaraṇa-kleśa kī śāṃti na karate hue svagaṇa ko chor̤akara anya gaṇa meṃ jāne vāle bhikṣu, upādhyāya, ācārya ādi se saṃbaṃdhita prāyaścitta, kleśa ke kāraṇa gaccha kā tyāga na karate hue kleśayukta citta se gaccha meṃ rahane vāle bhikṣu ādi ko śāṃta karane kī vidhi, śāṃta na hone vāle ko lagane vāle doṣa, prāyaścitta ādi|'
3. saṃstṛtanirvicikitsaprakṛtasūtra—saśakta athavā aśakta bhikṣu ādi sūrya ke udaya aura astābhāva ke prati niḥśaṃka hokara āhāra ādi grahaṇa karate hoṃ aura bāda meṃ aisā mālūma ho ki sūryodaya huā hī nahīṃ hai athavā sūryāsta ho gayā hai aisī daśā meṃ āhāra ādi kā tyāga kara dene para unakī rātribhojanavirati akhaṃḍita hī rahatī hai| jo sūryodaya aura sūryāsta ke prati śaṃkāśīla hokara āhārādi grahaṇa karate haiṃ unakī rātribhojanavirati khaṃḍita hotī hai— isa siddhāṃta kā pratipādana|
4. udgāraprakṛtasūtra–bhikṣu, ācārya ādi saṃbaṃdhī udgāra, vamanādi viṣayaka doṣa, prāyaścitta ādi, udgāra ke kāraṇa, udgāra kī dṛṣṭi se bhojana viṣayaka vividha ādeśa, tadviṣayaka apavāda ādi|'
5. āhāravidhiprakṛtasūtra— jisa pradeśa meṃ āhāra, jala ādi jīvādi se saṃsakta hī milate hoṃ usa pradeśa meṃ jāne kā vicāra, prayatna ādi karane se lagane vāle doṣa, prāyaścitta ādi, aśiva, durbhikṣa ādi kāraṇoṃ se aise pradeśa meṃ jāne kā prasaṃga āne para tadviṣayaka vividha yatanāem̐|
6. pānakavidhiprakṛtasūtra—pānaka arthāt pānī ke grahaṇa kī vidhi, usake pariṣṭhāpana kī vidhi, tadviṣayaka apavāda ādi|
7. brahmarakṣāprakṛtasūtra—paśu-pakṣī ke sparśa ādi se saṃbhāvita doṣa, prāyaścitta ādi, akelī rahanevālī nigraṃthī ko lagane vāle doṣa, prāyaścitta, apavāda ādi, nagna nigraṃthī ko lagane vāle doṣa
ādi, pātrarahita nigraṃthī ko lagane vāle doṣa ādi, nigraṃthī ke lie vyutsṛṣṭa kāya kī akalpyatā, nipaॅthī ke lie grāma, nagara ādi ke bāhara ātāpanā lene kā niṣedha, jaghanya, madhyama aura utkṛṣṭa