Biha Kappa v1.p70

v1.p70

saṃbaṃdhita utsargamārga, viparyāsajanya doṣa, prāyaścitta, apavāda, yatanāem̐ ādi bātoṃ kā vicāra kiyā gayā hai|
4. durgaprakṛtasūtra—isa prasaṃga para yaha batāyā gayā hai ki śramaṇa-śramaṇiyoṃ ko durga arthāt viṣama mārga se nahīṃ jānā cāhiye| isī prakāra paṃka ādi vāle mārga se bhī nahīṃ jānā cāhie| 5. kṣiptacittādiprakṛtasūtra—vividha kāraṇoṃ se kṣiptacitta huī nigraṃthī ko samajhāne kā kyā mārga hai, kṣiptacitta nigraṃthī kī dekha-rekha kī kyā vidhi hai, dīptacitta hone ke kyā kāraṇa haiṃ, dīptacitta śramaṇī ke lie kina yatanāoṃ kā paripālana āvaśyaka hai— ādi praśnoṃ kā vicāra karate hue ācārya unmāda, upasarga, adhikaraṇa kleśa, prāyaścitta, bhaktapāna, arthajāta ādi viṣayoṃ kī dṛṣṭi se nigraṃthīviṣayaka vidhi-niṣedhoṃ kā vivecana kiyā hai|'
6. parimanthaprakṛtasūtra— sādhuoṃ ke lie chaḥ prakāra ke parimantha arthāt vyāghāta māne gae haiṃ – 1. kaukucika, 2. maukharika, 3. cakṣurlola, 4. titiṇika, 5. icchālobha, 6. bhiccānidānakaraṇa| prastuta sūtra kī vyākhyā meṃ ina parimanthoṃ ke svarūpa, doṣa, apavāda ādi kā vicāra kiyā gayā hai|
7. kalpasthitiprakṛtasūtra—isa sūtra kā vyākhyāna karate hue bhāṣyakāra ne nimnalikhita chaḥ prakāra kī kalpasthitiyoṃ kā varṇana kiyā hai – 1. sāmāyikakalpasthiti, 2. chedopasthāpanīyakalpasthiti, 3. nirviśamānakalpasthiti, 4. nirviṣṭakāyikakalpasthiti, 5. jinakalpasthiti, 6. sthavirakalpasthiti| chedopasthāpanīyakalpasthiti kā dasa sthānoṃ dvārā nirūpaṇa kiyā hai—1. ācelakyakalpadvāra—acelaka kā svarūpa, acelaka-sacelaka kā vibhāga, vastroṃ kā svarūpa ādi, 2. auddeśikakalpadvāra, 3. śayyātarapiṃḍakalpadvāra, 4. rājapiṃḍakalpadvāra rājā kā svarūpa, āṭha prakāra ke rājapiṇḍa ādi, 5. kṛtikalpadvāra, 6. vratakalpadvāra—paṃcavratātmaka aura catutātmaka dharma kī vyavasthā, 7. jyeṣṭhakalpadvāra, 8. pratikramaṇakalpadvāra, 9. māsakalpadvāra, 10. paryuṣaṇākalpadvāra|
bṛhatkalpa sūtra ke prastuta bhāṣya kī samāpti karate hue ācārya ne kalpādhyayana śāstra ke adhikārī aura anadhikārī kā saṃkṣipta nirūpaṇa kiyā hai|"
bṛhatkalpa-laghubhāṣya ke isa sāragrāhī saṃkṣipta paricaya se spaṣṭa hai kī isameṃ jaina sādhuoṃ-muniyoṃśramaṇoṃ-nigraṃthoṃ-bhikṣaoṃ ke ācāra-vicāra kā atyaṃta sūkṣma evaṃ satarka vivecana kiyā gayā hai| vivecana ke kucha sthala aise bhī haiṃ jinakā manovaijñānika dṛṣṭi se acchā adhyayana ho sakatā hai|