Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v19.p112

Bṛhatkalpavṛtti v19.p112

Language
Sanskrit

v19.p112

uddeśaka : 1, mūlaṃ-29, [bhā. 2580] nirgranthīnāṃ mūlam | 'śeṣeṣu' puruṣeṣu puruṣanapuṃsakeṣu ca pratyekaṃ catvāro gurukāḥ | evaṃ śramaṇīnāṃ puruṣavarge prāyaścittaṃ mantavyam || athāparaṃ prāyaścittādeśamāha[bhā.2581] therāiesu ahavā, paṃcaga pannarasa māsalahuo ya|
chedo majjhatthādisu, kāhiyataruṇesu caulahuo|| [bhā.2582] sannī-assannīṇaṃ, purisa-napuṃsesu esa sāhūṇaṃ |
eesuṃ ciya thīsuṃ, guruo samaṇīṇa vivarīo|| vṛ-athavā sthavirādiṣu triṣu padeṣu pañcakaḥ pañcadaśako māsalaghukaśca chedo dātavyaḥ | tadyathāmadhyastheṣu sthavireṣu tiṣṭhanti laghupañcakaśchedaḥ, madhyastheṣu madhyameṣu laghupañcadaśakaḥ, madhyastheṣu taruṇeṣulaghumāsikacchedaḥ | evamābharaṇapriyeṣu kāndarpikeṣuca trividheṣvapimantavyam| kāthikā api yesthabirāmadhyamāścatepyapyevamevāvasātavyam | viśeṣacūrṇikṛt punarāha-kāhīesaṇṇithere pannarasa rāiṃdiyāṇi lahuo chedo, majjhime māsalahuo chedo tti | ye tu kāthikāstaruṇāsteṣu caturlaghumāsikacchedaḥ || evaṃ puruṣāḥ puruṣanapuṃsakā vā ye saṃjñinoye cāsaṃjñinasteṣāṃ samuditānāṃ ye'ṣṭacatvāriṃśatsaṅkhyākā bhedāsteṣu yathoktakrameṇa 'eṣaḥ' pañcakādikacchedaḥ sādhūnāṃ bhavati | strīṣustrīnapuṃsakeṣuca ‘eteṣveva' madhyasthasthavirādibhedeṣu sādhūnāmeṣa evacchedogurukaḥ kartavyaḥ, tadyathā-gurupañcako gurupañcadaśako gurumāsiko gurucaturmāsikaśceti | śramaṇīnāṃpunareṣaevacchedo viparītodātavyaḥ, kimuktaṃ bhavati?-śramaṇīnāṃstrīvargetiṣṭhantīnāṃ laghupañcakādikacchedaḥ,puruṣavarge tu gurupañcakādikaḥ | śeṣaṃ sarvamapi prāgvad draṣṭavyam ||
mū. (30) no kappai niggaṃthāṇaṃ paḍibaddhasenjāe vatthae| [bhā.2583] iti oha-vibhāgenaṃ, sejjā sāgārikā samakkhāyā|
taṃceva ya sāgariyaṃ jassa adūre sa paḍibaddho | vṛ-'iti' evamodhena vibhāgena ca 'sāgārikā' sāgārikayuktā 'śayyā' pratiśrayāparaparyāyā samākhyātā | tadeva ca sāgārikaṃ yasyopāśrayasya ‘adūre' āsanne sa pratibaddha ucyate | tatra nirgranthānāmavasthānamanena pratiṣidhyate||anena sambandhenāyātasyāsyavyākhyā-nokalpate nirgranthānāṃ 'pratibaddhaśayyāyāṃ dravyo bhāvataścapratibaddha upāśraye vastumiti sūtrārthaḥ||atha niyuktivistaraḥ[bhā.2584] nāmaṃ ṭhavaṇā davie, bhāvammicauvviho u paḍibaddho|
davammi paṭṭhivaṃso, bhāvammi cauvviho bhedo || vṛ-nāma-sthāpanā-dravya-bhāvabhedāccaturvidhaḥ pratibaddhaḥ | tatra nāma-sthāpane gatārthe | dravyataḥ punarayam-‘pṛṣṭhavaṃśaḥ' balaharaṇaṃ sa yatropāśraye gṛhasthagṛheṇa saha sambaddhaḥ sa dravyapratibaddha ucyate| 'bhāve tu' bhāvapratibaddhe cintyamāne caturvidho bhedo bhavati | tadyathā[bhā.2585] pāsavaṇa ṭhāṇa rūve, sadde ceva ya havaṃti cattāri|
davveṇa ya bhāveṇa ya, saṃjogo hoi caubhaṃgo|| vṛ-praśravaṇe sthāne rūpe śabde ceti catvāro bhedā bhāvapratibaddhe bhavanti | tatra yasmin sādhūnāṃ strīṇāṃ ca kāyikībhūmirekā sapraśravaṇapratibaddhaḥ | yatra sthitairbhāṣā-bhūṣaṇa-rahasyaśabdāḥ śrūyante saśabdapratibaddhaḥ | atra ca dravyeṇa ca bhāvena ca saṃyoge caturbhaṅgī bhavati | tadyathā-dravyo nāmaikaḥ

Linked texts (1)