Biha Kappa v19.p18
Bṛhatkalpavṛtti v19.p18
- Language
- Sanskrit
v19.p18
vṛ- asya vyākhyā prāgvat | navaraṃ sabāhirike kṣetre'ntardvī māsau bahirdvī māsāvityevaṃ caturo māsān nirgranthīnāṃ vastuṃ kalpata iti || atha māpyam
[bhā. 2106 ] eseva kamo niyamā, saparikkheve sabāhiriyammi | navara puna nāṇataṃ, aṃto bāhiṃ caummāsā ||
vṛ- 'eṣa eva ' pūrvasūtroktaḥ kramaḥ sarvo'pi niyamāt saparikṣepe sabāhirike kṣetre vasantīnāṃ saṃyatīnāṃ draṣṭavyaḥ | navaraṃ punaḥ 'nānātvaṃ' viśeṣo'yam- 'antaḥ' abhyantare 'bahi' bāhirikāyām 1 evamubhayoścatvāro māsāḥ pūraṇīyāḥ ||
[bhā. 2107] cauṇhaṃ uvari vasaṃtī, pāyacchittaṃ ca hoṃti dosā ya | nātaṃ asaīe u, aṃto vasahī bahiṃ carai ||
vṛ- caturṇāṃ māsānāmupari yadi sabāhirike kṣetre saṃyatī vasati tadā tadeva prāyaścittaṃ ta eva ca doṣāḥ dvitīyapadamapi tadeva mantavyam | 'nānātvaṃ' viśeṣaḥ punarayam bāhirikāyāṃ vasateḥ, śayyātarasya vā yathoktaguṇasya 'asati' abhāve 'antaḥ prākārābhyantare "vasahi "tti vasatī pūrvasyāmeva sthitā 'bahi' bāhirikāyāṃ 'carati' bhikṣācaryāmaṭati | idameva spaṣṭayati
[ bhā. 2108 ] joggavasahīi asaī, tattheva ṭhiyā cariṃti bāhiṃ tu | puvvagahie vigiṃciya, tatto cciya mattagādī vi ||
vṛ- bahi saṃyatīyogyāyā vasaterabhāve 'tatraiva' abhyantaropāśraye sthitāḥ santyo bahiścaranti, pūrvagṛhītāni mātraka - tṛṇa- ḍagalādīni vivicya ' parityajya aparāṇi 'tata eva' bāhirikāyā mātrakādīnyapyānetavyāni, na kevalaṃ bhikṣetyapiśabdārthaḥ, śruta- saṃhananādiviṣayā sāmācārī kṣetrakālādiviṣayā ca sthiti sthavirakalpikānāmiva draṣṭavyā ||
tadevamukta āryikāṇāmapi māsakalpavidhi | atha śiṣyaḥ praśnayati[bhā. 2109] gacche jinakappammi ya, doṇha vi kayaro bhave mahiḍīo | niṣphāyaga-niṣpannā, donni vi hoṃti mahiḍḍīyā ||
gaccha-jinakalpayordvayormadhye kataraḥ 'maharddhikaḥ' pradhānataro bhavet ? | gururāha-niṣpādakaniṣpannāviti kṛtvā dvāvapi maharddhikau bhavataḥ | tatra gacchaḥ sūtrārthagrāhaṇādinā janikalpika-sya niṣpādakaḥ ato'sau maharddhikaḥ, jinakalpikastu niṣpannaḥ - jñānadarśana- cāritreṣu pariniṣṭhita ityasau maharddhikaḥ || enāmeva niyuktigāthāṃ bhāvayati
[bhā. 2110] daṃsaṇa-nāṇa-carite, jamhā gacchammi hoi parivuṭṭī | eeṇa kāraṇeṇaṃ, gacchou bhave mahiḍīo ||
vṛ- darśana-jñāna- cāritrāṇāṃ yasmād gacche parivṛddhirbhavati etena kāraṇena gaccho maharddhiko bhavati ||
[ bhā. 2111] purato va maggato vā, jamhā katto vi natthi paḍibaṃdho | eeṇa kāraṇeṇaṃ, jinakappīo mahiḍīo ||
kṛ- 'purato vā' vihariṣyamāṇakṣetre 'mārgato vā' pṛṣṭhataḥ pūrvavihvatakṣetre yasmāt 'kuto'pi dravyataḥ kṣetrataḥ kālato bhāvato vā pratibandhastasya bhagavato na vidyate tena kāraṇena jinakalpiko maha
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit