Biha Kappa v19.p22

v19.p22

uddeśaka : 1, mūlaṃ-10, [bhā. 2127] kṣetra-kāla-bhāvabhedabhinnaḥ, yathā pūrvam- “pāsāṇiṭṭaga-maṭṭiya-khoḍa-kaḍaga-kaṃṭigā bhave davve |" ityādinā māsakalpaprakṛte uktastathaivātrāpi draṣṭavyaḥ | 'dvāraṃ nāma' grāmasya mukham, grāmapraveśa ityarthaḥ | sa eva ca nirgamenopalakṣitaḥ praveśo nirgama-praveśo'bhidhīyate || itthaṃ sūtre vyākhyāte sati śiṣyaḥ prāha[bhā.2128] dārassa vā vigahaṇaṃ, kāyavvaṃ ahava niggamapahassa|
jai egaṭṭhā dunni vi, egayaraṃ būhi mā do vi | vṛ-yadi tadeva dvāraṃ sa eva ca nirgama-praveśastato he ācāraya! dvārapadasya vā grahaṇaṃ karttavyam athavā nirgama-praveśapathapadasya, yadi nāma dveapi pade amūekārthe tataḥ ‘ekataram' ekadvārapadam ekaniṣkramaṇa-praveśapadaṃ vā sūtre ‘brūhi bhaṇetyarthaḥ, mā dve api || evaṃ śiṣyeṇokte sūrirāha[bhā.2129] egavagaḍegadārā, egamanegā anega egā ya |
carimo anegavagaḍā, anegadārā ya bhaṃgo u|| vṛ-iha vagaḍā-dvārayoścatvāro bhaṅgāḥ, tadyathā-ekā vagaḍā ekaṃ dvāram, yathā parvatādiparikṣipte kvacid grāmādau 1| ekā vagaḍā anekāni dvārāṇi, yathā prākārādiparikṣipte caturinagarādau 2anekā vagaḍāekaṃ dvāram, yathā padmasaraḥprabhṛtiparikṣipte bahupāṭake grāmādau 3|anekāvagaḍā anekāni dvārāṇi, yathā puṣpāvakīrṇagṛhe grāmādau 4, eṣaḥ 'caramaḥ' caturtho bhaṅgaḥ ||
yadi nāmaivaṃ catvāro bhaṅgāstataḥ prastute kimāyātam ? ityāha[bhā.2130] taiṃpaḍucca bhaṃgaṃ, paumasarāīhi saṃparikkhitte|
annonnaduvārāṇa vi, haveja egaṃtu nikkhamaṇaṃ|| vṛ-atra bhaṅgacatuṣṭaye tṛtīyaṃ bhaṅgaṃ pratītya ekadvāragrahaṇamekaniṣkramaṇa-praveśagrahaṇaṃ ca sūtre kṛtam | kutaḥ ? ityāha-padmasarasā ādiśabdād gartayā parvatena vā samparikṣipte grāmādau anyānyadvārakāṇāmapi pāṭakānāmekameva niṣkramaṇaṃ bhavet, tisṛṣu dikṣu padmasaraḥprabhṛtivyāghātasambhavādekasyāmeva diśi niṣkramaṇa-praveśau bhavata iti bhāvaḥ | tataḥ kim ? ityāha[bhā.2131] tattha vi yahoti dosā, vīyāragayāṇa ahava paṃthammi|
saṃkādīe dose, egaviyārāṇa vocchihiī|| vṛ-'tatrāpi ca tṛtīyabhaṅge pṛthakpāṭakeṣu sthitānāmapi, kiṃ punaḥ prathamabhaṅge dvitīyabhaṅge vā sthitānāmityapiśabdārthaḥ, 'vicāragatānāṃ' saṃjñābhūmau samprāptānām athavā tasyā eva 'pathi' mārgegacchatāṃ ‘doṣāḥ' śaṅkādayobhavanti|tām̐śca śaṅkādīndoṣān “ekavicārāṇām' ekasaṃjñābhūmīkānāṃ nirgranthānāṃ nirgranthīnāṃca sūri svayameva niyuktigāthābhiryathāvasaramuttaratra vakṣati' bhaṇiṣyati|| tatra prathamabhaṅge tāvad doṣānupadidarśayiṣurāha[bhā.2132] egavagaḍaṃ paḍuccā, doṇha vi vaggāṇa garahito vāso|
jai vasai jāṇao ū, tattha u dosā ime hoti || kṛ-ekavagaḍam upalakṣaṇatvādekadvāraṃca kṣetrapratītya 'dvayorapivargayoḥ' sādhu-sādhvīlakṣaṇayorekatra vāsaḥ ‘garhitaḥ ninditaḥ, na kalpata ityarthaḥ| yadisaḥ 'jñāyakaḥ' 'saṃyatyo'tra santi' itijānānastatrāgatya vasati tataḥ 'ime' vakṣyamāṇā doṣā bhavanti || idameva saviśeṣamāha