Biha Kappa v19.p249
Bṛhatkalpavṛtti v19.p249
- Language
- Sanskrit
v19.p249
appāyaṇaṭṭhāya sarīragāṇaṃ, attā vayaṃtī khalu saṃkhaḍīo ||
vṛ- 'viham' adhvānaṃ 'mahāntaṃ' viprakṛṣṭaṃ praveṣṭukāmāḥ, 'tato vā' adhvano nirgatā janapadaṃ prāptāḥ, athavā 'ava durbhikṣe ciramaṭanto'pi na paryāptaṃ labhante, ataste śarīrāṇyeva durbalāhāradagdhāntratayā kutsitatvāt śarīrakāṇi teṣāmāpyāyanārtham 'āttā' prathama dvitīyaparīṣahapīḍitāḥ, athavā ‘āptāḥ' rāga-dveṣarahitāḥ, yadvā "bhīmo bhīmasenaḥ" iti nyāyat āttaḥ - gṛhītaḥ sūtrārtho yaiste āttā :- gītārthā saṅghīrvrajanti ||
[bhā. 3204] vatthaṃ va pattaṃ va tahiṃ sulaṃbhaṃ, nāṇādisiṃ piṃḍiyavāṇiesu | pavatti tattha kulādikajje, lecaṃ va ghecchāmo ato vayaṃti ||
vṛ- 'tatra' kṣetre nānāprakārābhyo dakṣiṇāpathādirupābhyo digbhyo vastrādivikrayārthaṃ samāgatya piṇḍitāḥ- militā ye vaṇijasteṣu vastraṃ vā pātraṃ vā sulabham | athavā tatra kṣetre prāptāḥ 'kulādikāryāṇi' kula-gaṇa-saṅghaprayojanāni pravarttayiṣyāmaḥ, lepaṃ vā tatra prāptāḥ santo grahīṣyāmaḥ| ata evaṃvidhaṃ puṣṭālambanamavalambya saṅghaḍīṃ vrajanti ||
atha "śaikṣasya saṅghaḍigamane bhāvaḥ samutpanna” iti padaṃ vivṛṇoti -
[bhā. 3205] sehaṃ vidittā atitivvabhāvaṃ, gīyā guruṃ vinnavayaṃti tattha | je tattha dosā abhāviṃsu puvviṃ, divettu te tassa hitā vayaṃti ||
vṛ- 'śaikṣam' abhinavapravrajitam 'atitīvrabhāvaṃ' saṅghaḍigrāme gamane'tīvatīvrābhilāṣaṃ viditvā gītārthā guruṃ vijñapayanti, tata ācāryāstaṃ śaikṣaṃ bhaṇanti ete vṛṣabhāste sahāyāḥ samarpitāḥ, etaiḥ samaṃ bhavatā saṅghaḍyāṃ gantavyamiti | tataste vṛṣabhāḥ 'tatra' saṅkhaḍyāṃ gacchatāṃ pathi varttamānānāṃ tatra prāptānāṃ ca doṣāḥ pūrvamabhavan abhihitā iti bhāvaḥ tān ‘tasya' śaikṣasya 'hitāḥ' mātṛvadanukulāḥ santo dīpayanti | dīpayitvā ca tatastaṃ gṛhītvā vrajanti ||
[bhā. 3206 ] puvvoditaṃ dosagaṇaṃ ca taṃ tū, vajjeṃti sejjāijutaṃ jatāe | puṇamevaṃ tu bhave gaṇittaṃ, jaṃ kaṃkhiyāṇaṃ paviṇeti kaṃkhaṃ ||
vṛ-‘pūrvoditaṃ' prāgbhaṇitaṃ śayyā vasati tadādibhiryutaṃ sambaddhaṃ doṣagaṇaṃ 'yatanayā' prāguktalakṣaṇayā varjayanti | āha kimevaṃ śaikṣasyānuvarttanāṃ kṛtvā saṅghaḍigamanamācāryā anujānanti ? ityāha'sampūrṇam' akhaṇḍamevaṃvidadhānasyācāryasya 'gaṇitvam' ācāryakaṃ bhavati, yat 'kāṅkṣatānāṃ' saṅghaḍigamanādyabhilāṣavatāṃ śiṣyāṇāṃ kāṅkṣa prakarṣeṇa-tadīpsitasampādanalakṣaṇena vinayati-spheṭayati | uktañca daśāśrutaskandhe gaṇisampadvarṇanāprakra me - kaṃkhiyassa kaṃkhaṃ paviṇittā bhavai tti |
mū. (48) no kappai niggaṃthassa egāniyassa rāo vā viyāle vā bahiyā viyārabhūmiṃ vā bihārabhūmiṃ vā nikkhamittae vā pavisittae vā | kappai se appabiiyassa vā appataiyassa vā rāo vā viyāle vā bahiyā viyārabhūmiṃ vā vihārabhūmiṃ vā nikkhamittae vā pavisittae vā || vṛ- athāsya sūtrasya kaḥ sambandhaḥ ? ityāha[bhā. 3207]
āhārā nīhāro, avassameso tu suttasaṃbaṃdho| tuṃ puna na ppaḍisiddhaṃ, vāre egassa nikkhamaṇaṃ ||
vṛ- pūrvasūtre saṅghaḍiprarupaṇādvāreṇāhāra uktaḥ, tasmāccāharādavaśyambhāva nīhāra ityatastadviṣayo
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit