Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v19.p38

Bṛhatkalpavṛtti v19.p38

Language
Sanskrit

v19.p38

bhaṇanti- kathayata kathaṃ bhikṣāṃ gṛhṇīmo vayam ? ||
[bhā. 2212] tā beṃti amha puṇṇo, māso vaccāmu ahava khamaṇaṃ ṇe | saṃpatthiyāu amhe, pavisaha vā jā bayaṃ nīmo ||
vṛ-tā āryikā bruvate-pūrṇo'smākaṃ māsakalpaḥ, ataḥ sūtrārthapauruṣyo kṛtvā vrajāmo vayam, sādhavo yathāsukhaṃ paryaṭantu | atha na kṣapaṇaṃ tatastā brūyuḥ- samprasthitā vayaṃ bhikṣāṭanārtham, yūyaṃ paścāt paryaṭata | athavā-'praviśata' bhikṣāmavatarata yūyaṃ yāvad vayaṃ nirgacchāma iti || yadā ca tāsāṃ kṣapaṇaṃ bhavati tadā brūyuḥ[bhā. 2213]
vicchinno ya purahaḍo, aṃto bhūmī ya ne viyārassa |
35
sāgārio va sannī, kuṇai a sārakkhaṇaṃ amhaṃ ||
vṛ- vistīrṇaṃ purohaḍaṃ varttate, gāthāyāṃ prākṛtatvāt puṃstvanirdeśaḥ, “ne” asmākam ‘antaḥ' grāmamadhye vicārabhūmirasti, yaścāsmākaṃ sāgārikaḥ saḥ 'saṃjñī' śrāvakastataḥ saṃrakṣaṇamasmākaṃ karoti, bahirvicārabhuvaṃ gantuṃ na dadātītyarthaḥ | evaṃ saṃyatībhirukte sādhavastatra yathāsukhaṃ paryaṭanti | atha tābhiḥ pūrvaṃ kṣapaṇaṃ na kṛtaṃ tato yadi subhikṣaṃ varttate pracuraṃ ca prāpyate tataḥ saṃyatyaḥ kṣapaṇaṃ kurvantu | api ca yadyapi tāsāṃ sādhubhyo bhakta pānaṃ pradātuṃ na kalpate tathāpayevaṃ kurvantībhistābhi prāghuṇyaṃ kṛtaṃ bhavati | atha na śaknuvanti kṣapaṇaṃ kartuṃ tataḥ saṃyatyaḥ prāgeva paryaṭantyo doṣānnaṃ gṛhṇanti saṃyatā bhikṣāyā deśakāle uṣṇaṃ gṛhṇanti | atha saṃyatīnāṃ doṣānnamakāraṃ tataḥ saṃyatā doṣānnamitarāḥ punaruṣṇaṃ gṛhṇanti ||
[bhā. 2214] ubhayassa' kāragammī, dosīṇe ahava tassa asaīe | saṃtha bhaṇati tumhe, aḍiesu vayaṃ aḍīhāmo ||
vṛ- 'ubhayasya' saṃyatī-saṃyatavargasya doṣānne doṣānne akārake athavā 'tasya' doṣānnasya 'asati' abhāve saṃstaraṇe sati saṃyatyo bhaṇanti-yūyaṃ tāvadaṭata tato yuṣmāsu aṭiteṣu vayamaṭiṣyāmaḥ || athaika eva tatradeśa-kālastataḥ krameṇa paryaṭane velāyā atikramo bhavati tataḥ kiṃ karttavyam? ityāha

tubhe bhikkhaṃ, imammi pauranna-pāṇa gāmaddhe | vāḍa sāhīe vā, amhe sesesu ghecchāmo ||
vṛ- saṃyatyo bruvate - yūyaṃ gṛhṇīta bhikṣāmasmin pracurānnapānasya grāmasyārthe, asmistu grāmārddhe vayaṃ grahīṣyāmaḥ; yadvā-asmin pāṭake'syāṃ vā sāhikāyāṃ yūyaṃ gṛhṇīta vaṃya śeṣeṣu grahīṣyāma iti || [bhā. 2216] olī nivesane vā, vajjettu aḍaṃti jattha va paviṭṭhā |
na ya vaṃdanaṃ na namanaṃ, na ya saṃbhāso na vi ya diṭṭhī ||
- "oli tti grāmagṛhāṇāmekā paṅkti, niveśanaṃ ekaniṣkramaṇa-praveśāni dvyādīni gṛhāṇi, tato yasyāṃ paṅktau niveśane vā saṃyatyaḥ paryaṭanti tāṃ varjayitvā anyasyāṃ paṅktāvanyasmin vā niveśane saṃyatābhikṣāmaṭanti | atha laghutaro'sau grāmastataḥ paṅktyādivibhāgo na śakyate karttu tato yatra gṛhādau praviṣṭā rathyāyāṃ vā gacchanta ekatra milanti tatra 'na ca' naiva 'vandanaṃ' kṛtikarma na vā 'namanaṃ' śira-praṇāmamātraṃ na ca 'sambhāṣaḥ' parasparālāpo nāpi ca 'dṛṣṭiḥ' sammukhamavalokanam,