Biha Kappa v20.p20
Bṛhatkalpavṛtti v20.p20
- Language
- Sanskrit
v20.p20
ṭolagai aṃkusaṃ ceva, tahā kacchabhariṃgiyaṃ ||
vṛ- anādhtaṃ ca stabdhaṃ ca pravṛddhaṃ paripiṇḍitaṃ ṭolagati aṅkuśaṃ caiva tathā kacchapariṅgitamiti prathamagāthāyāṃ sapta doṣā- ||
macchuvvattaṃ manasā, ya pauṭṭaṃ taha ya veiyābaddhaṃ | bhayasā caiva bhayaṃtaṃ, mittī - gārava - kāraṇā ||
vṛ-matsyoddhṛtaṃ manasā pradviṣṭaṃ tathā ca vedikābaddhaṃ “ bhayasā caiva "tti bhayenaiva "bhayaṃtaṃ” ti bhajato vandanamapi bhajet tathā maitrīṃ gauravaṃ kāraṇaṃ cāśritya vandanakamiti dvitīyagāthāyāmaṣṭau doṣāḥ ||
niyaṃ paḍiniyaṃ ceva, ruvaṃ tajiyameva ya | saḍhaṃca hīliyaṃ ceva, tahā vippaliuṃciyaṃ ||
vṛ- stainyena-cauryeṇa kṛtaṃ vandanamapi stainyaṃ pratyanīkavandanaṃ ruṣṭavandanaṃ tarjayan vandata iti tarjitavandanaṃ śaṭhavandanaṃ hīlitavandanaṃ tathā viparikuñcitamiti tṛtīyagāthāyāṃ sapta doṣāḥ || diṭṭhamadiṭṭhe ca tahā, siṃgaṃ ca kara moaṇaṃ |
āliṭṭhamanāliṭṭhe, ūnaṃ uttaracūliyaṃ ||
vṛṣṭādṛṣṭaṃ tathā śṛṅgaṃ karo mocanama āśliṣṭā 'nāśliṣṭaṃ nyūna uttaracūlikamiti caturthagāthāyāṃ sapta doṣāḥ ||
17
mūyaṃ ca ḍhaḍḍharaṃ ceva, cuḍaliṃ ca apacchimaṃ | battīsadosaparisuddhaṃ, kiikampaṃ pauṃjae |
vṛ- mūka ḍhaḍḍaraṃ cuḍalikam 'apaścimaṃ' paryantavarti iti pañcamagāthārthe trayo doṣāḥ | evaṃ dvātriṃśaddoṣapariśuddhaṃ kṛtikarma prayuñjīta sādhuriti doṣanāmotkīrttanāyāṃ pañca gāthāḥ ||
idānīmetāneva yathākramaṃ vyācaṣṭe
āyarakaraṇaṃ āḍhā, tavvivarīyaṃ anāḍhiyaṃ hoi | davve bhāve thaddho, caubhaṃgo davvato bhaito ||
vṛ- ādaraḥ- sambhramastatkaraṇamādhtatā sā yatra na bhavati tadanādhtamucyate | dvitīyaṃ doṣamāhastabdhastāvad dravyato bhāvataśca bhavati | atra caturbhaṅgikā, tadyathā dravyataḥ stabdho na bhāvataḥ 1 bhāvataḥ stabdho na dravyataḥ 2 aparo dravyato bhāvataśca 3 anyastu na dravyato nāpi bhāvataḥ 4 iti | atra caramo bhaṅgaḥ śuddhaḥ | śeṣabhaṅgakeṣvapi bhāvataḥ stabdho'śuddha eva, dravyatastu 'bhaktaḥ' vikalpitaḥ, udara-pṛṣṭha śūlyavyathādibādhito'vanāmaṃ kartumaśaktaḥ kāraṇikaḥ syādapi stabdho na tu niṣkāraṇika iti bhāvaḥ || tṛtīyaṃ doṣamāha
paviddhamanuvayāraṃ, jaṃ appito na jaṃtito hoti | jattha va tattha va ujjhati, katakicco vakkharaṃ caiva ||
20 2
vṛ- pravṛddhaṃ nāma yad upacārarahitam | etadeva vyācaṣṭe yad vandanakaṃ gurubhyaḥ 'arpayan' dadad na yantrito bhavati | ayantritatvena yatra tatra vā sthane prathamapraveśādilakṣaṇe asamāptamapi vandanakamujjhati |