Biha Kappa v20.p337
Bṛhatkalpavṛtti v20.p337
- Language
- Sanskrit
v20.p337
bhājane'dhastāt prāṇajātīyāḥ sampatanti | paraḥ prāha-nanvete doṣā āhāre dṛṣṭāstasmādanāhāraḥ parivāsayituṃkalpate || sūrirāha[bhā.6010] anahāro vina kappai, dosā te cevaje bhaṇiya puṭviṃ |
taddivasaṃ jayaṇāe, biiyaṃ āgāḍha saṃvigge|| vṛ-anāhāro'pina kalpatesthāpayitum|yadi sthāpayatitataścaturlaghu, 'taeva ca virādhanādayo doṣā ye 'pūrvam' āhāre bhaṇitāḥ, tasmādanāhāramapi na sthāpayet | yadā prayojanaṃ tadā taddivasaṃ vibhītaka-harītakādikaṃmāryate| atha na labhyate, dine dine mārgayanto vā garhitāstato yatanayā yathā agītārthā na paśyanti tathā dvitīyapadamāśrityāgāḍhe kāraṇe saṃvigno gītārtha sthāpayati, ghanacīreṇa carmaṇā vā dardarayati, pārvataḥ kṣāreṇāvaguṇḍayati, ubhayakālaṃ pramārjayati || [bhā.6011] jaha kāraṇe anahāro, u kappaī taha bhaveja iyarovī|
vocchinnammi maḍaṃbe, biiyaṃ addhāṇamāīsu|| vṛ-yathā kāraṇe'nāhāraḥ sthāpayituṃ kalpate tathā 'itaro'pi' āhāro'pi kāraṇe kalpate sthāpayitum | katham ? ityāha-vyavacchinne maḍambe kāraṇe sthitāḥ santo dvitīyapadaṃ sevante | tathāhi-tatra pippalyādikaṃ durlabham pratyāsannaṃ grāmādikaṃcatatra nāsti tataḥ parivāsayedapi|yathā kāraṇe pippalyādikaṃ sthāpayanti tathā dvitīyapade'śanādyapi sthāpayet | 'addhāṇamādīsutti adhvaprapannāḥ santo'dhvakalpaṃ sthāpayeyuḥ, ādiśabdāt pratipannottamārthasya glānasyavā yogya pānakādikaṃ sthāpayet || vyavacchanannamaḍambapadaṃ vyākhyāti[bhā.6012] vucchinnammi maḍaṃbe, sahasaruguppāyauvasamanimittaṃ |
didvatthāī taṃ ciya, giṇhaṃtī tiviha bhesajjaṃ || kṛ-vyavacchinnemaḍambevartamānānāṃsahasāśūla-viṣa-visūcikādikārugutpadyetatasyopaśamanimittaṃ dṛṣṭārthā-gītārthā ādiśabdāt saṃvignādiguṇayuktāste'nāgatamevatadevadravyaṃ gṛhṇanti yenopaśamo bhavati | tacca bhaiṣajadravyaṃ trividham' vāta-pitta-śleṣpabhaiṣajabhedāt triprakāraṃ jñeyam |
mū. (192) nokappainiggaṃthāṇavā niggaṃthīṇavā pāriyāsieṇaṃālevaṇajāeṇaṃ āliṃpittae vā viliṃpittae vā, nannatya āgādehiṃ rogāyaṃkehi ||
vṛ-evaṃ prakṣaṇasatramapyuccāraṇīyam | asya sambandhamāha[bhā.6013] jai bhuttuṃpaḍisiddho, parivāse mā hu ko vimakkhaṭṭhā|
- vutto vā pakkheve, āhāro imaṃtu levammi|| vṛ-yadi parivāsitā āhāro bhoktuṃ pratiṣiddhastataḥ mā kaścid prakṣaṇārthaṃ parivāsayediti prastutasūtramārabhyate | yadvā pūrvasūtre “pakkheva"tti mukhaprakṣepaṇadvāreṇāhāra uktaḥ, idaṃ tu sutramālepaviṣayaṃ procyate|| [bhā.6014] amitaramālevo, vutto suttaṃ imaṃ tu banjhammi|
ahavā so pakkhevo, lomāhāre imaṃ suttaṃ|| kṛathavāābhyantaraḥ ‘ālepaḥ' āhāralakṣaṇaḥ pūrvasūtreuktaḥ, idaṃtusūtraṃbāhyālepaviṣayamucyate| athavā 'saḥ' pūrvasūtroktaḥ prakṣepāhāraḥ, idaṃ tu sūtraṃ lomāhāraviṣayamārabhyate || ebhi sambandhairā
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit