Biha Kappa v20.p340
Bṛhatkalpavṛtti v20.p340
- Language
- Sanskrit
v20.p340
337 vṛ-taddivasānītenāpi yadi mrakṣayati tadā laghumāsaḥ ājñādayaśca doṣāḥ, virādhanācasaṃyamasya bhavati | tathāhi-prakṣite gātre dhūlirlagati, 'sarajasko vā' sacittarajorūpo vātenodbhūto lagati, tena cīvarāṇi malinīkriyante, teṣāṃ dhāvane saṃyamavirādhanā, snehagandhena vā trasaprāṇino laganti teṣāṃ virādhanā bhavet|| [bhā.6027] dhuvaṇā-'dhuvaṇe dosā, nisibhattaṃ uppilāvaṇaṃceva |
bausatta samui taliyā, uvvaṭṭaṇamāi palimaṃtho|| vṛ-snehena milanīkṛtānāṃcīvarāṇāṃgātrāṇāṃ vādhāvanā-'dhāvanayorubhayorapidoṣāḥ,tathāhiyadi na dhāvyante tadā niśibhaktam, atha dhāvyante tataḥ prāṇināmutplāvanā bhavet, upakaraṇaśarīrayorvakuśatvaṃ ca bhavati | “samui"tti sa eva hevāko lagati | mrakṣite ca gātre pādayormādhūlī lagiṣyatītikṛtvā talikāḥ pinahyati,tatra garvonirdivatetyādayodoṣāḥ|yāvacca gātrasyodvartanādikaṃ karoti tāvat sūtrārthaparimantho bhavati || [bhā.6028] taddivasamakkhaṇeṇa u, diṭṭhā dosā jahā u makkhijjā|
addhāṇeṇuvvāe, vāya aruga kacchu jayaṇāe| vṛ-taddivasamrakṣaṇena janitā ete doṣā dṛṣṭāḥ | dvitīyapade yathā mrakṣayet tathā'bhidhīyateadhvagamanenātīva 'udvātaḥ' pariśrāntaḥ, vātena vā kaṭī gṛhītā, 'aru' vraṇaṃtadvā śarīre jātam, 'kacchuḥ' pāmā tayā vā ko'pi gṛhītastato yatanayā mrakṣayedapi || tāmevāha[bhā.6029] sanāīkayakajjo, duviuṃ makkheu acchae aṃto|
paripīya gomayāī, uvvaṭṭaṇa dhovvaṇā jayaṇā || vṛ-saṃjñāgamanam ādiśabdā bhikṣāgamanādikaṃca kāryaṃ kṛtaṃ yena sasaṃjñādikṛtakārya, sarvāṇi bahirgamanakāryāṇi samāpyetyarthaḥ | sa yāvanmānaṃ gātraṃ mrakṣaṇīyaṃ tāvanmātrameva dhāvitvā prakṣālya tato mrakṣayati | mrakṣayitvā ca pratiśrayasyāntaḥ tāvadāste yāvat tena gātreṇa tat tailādikaṃmrakṣaṇaṃ paripītaṃ bhavati | tato gomayādinā tasyodvartanaṃ kṛtvā yatanayā yathā prāṇināṃ plavanā na bhavati tathā dhāvanaṃ kāryam || [bhā.6030] jaha kāraṇe taddivasa, tu kappaī taha bhavejja iyaraṃ pi | -
āyariyavāhi vasabhehi pucchie vija saṃdeso|| vṛ-yathā kāraṇetaddivasānītaṃmrakṣaṇaṃ kalpate tathā 'itaradapi' parivāsitaṃmrakṣaṇaṃ kāraṇe kalpate| katham ? iti ced ata āha-ācāryasya ko'pi vyādhirutpannaḥ, tato vṛṣabhaivaidyaḥ pūrvoktena vidhinā praṣṭavyaḥ | tena ca pṛṣṭena ‘sandeśaḥ' upadeśo datto bhavet, yathā-śatapākādīni tailāni yadi bhavanti tataścikitsā kriyate ||tataḥ kiṃ kartavyam ? ityāha[bhā.6031] sayapāga sahassaṃ vā, sayasahassaṃ va haṃsa-marutellaṃ |
dūrāo viya asaī, parivāsijjā jayaṃ dhīre|| vṛ-śatapākaṃ nāmatailaṃ tad ucyate yad auṣadhānāṃ śatena pacyate, yadvā ekenāpyauṣadhena śatavārāḥ pakvam | evaṃ sahasrapākaṃ śatasahasrapākaṃca mantavyam | haṃsapākaṃ nāma haṃsena-auṣadha-sambhāramṛtena [20] 22
Linked texts (2)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit
- Bṛhatkalpa — Sanskrit