Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v20.p57

Bṛhatkalpavṛtti v20.p57

Language
Sanskrit

v20.p57

[bhā.4636] asatīya bhesaṇaṃ vā, bhīyā vā bhoiyassa va bhaeṇaṃ|
sāhitya dāramūle, paḍinīya imesu vichubhejjā || vṛ-atha nāsti tatra bhogiko'stivāparaṃna dāpayati tadā sādhavobheṣaṇaṃ kurvanti|tatobhītā vā bhogikasya vā bhayena dvāramūle 'saṃharanti' saṃstārakaṃ sthāpayantītyarthaḥ | yastu pratyanīkaḥ saḥ "eteṣvapi' pṛthivyādiṣukāyeṣu prakṣipet, yadyasmākaṃnajātastataeteṣāmapimā bhūt iti kṛtvā| eṣa purātanagāthāsamāsārthaḥ|| athaināmeva vyākhyāti[bhā.4637] bhoiyamādīna'satī, adavāveṃte va biṃti janapuraoṃ|
mujjhīhāmo sakajje, kiha logamayāiṃ jāṇaṃtā|| vṛ-bhogikādīnāmabhāve teṣu vā saṃstārakamadāpayatsu sādhavo bahujanasya purato bruvate-vayaṃ lokamatānijānantaḥ svakārye kathaṃ muhyāmahe?, yehi lokasya naṣṭaṃ vinaṣṭaṃ vismṛtaṃ vā jānīmaste kathamātmīyaṃ na jñāsyāmaḥ? iti bhāvaḥ, ato yadyasmākaṃ saṃstārakaṃ nārpayathatato vayaṃjanapuratastaṃ haste gṛhītvā dāpayiṣyāmaḥ ||atha-yūyaṃ na pratītha tataḥ paśyatha[bhā.4638] pehuṇataṃdula paccaya, bhīyā sāhaṃti bhoigassete|
sāhatthi sāharaṃti va, doṇha vimā hou paḍiṇīe|| vṛ-tandulā dvividhāḥ kriyante-ekepehuṇamiśritāapare kevalāevāpehuṇaṃ nāma-mayūrāṅgagiraḥ| tata ekaḥ sādhuḥ sādhūnāṃ madhyādapasarati gṛhasthāṃśca bhaṇati-yuṣmākaṃ madhyādekaḥ kimapyupakaraṇaṃ gṛhṇātu | tato gṛhīte sati sa sādhurāgatya bhaṇati-paṅktyā sarve'pi tiṣṭhata | sthiteṣu ca sa naimittikasādhurudakaṃ teṣāmañjalī dadāti, tato naimittikasādhustāni pehuṇāni dṛṣṭvā bhaṇatianena gṛhītamiti|evaṃpratyayeutpanne bhītāścintayanti-nūnameteevaṃ jñātvā bhogikasya kathayiṣyanti, rājānaṃ vā pratyāyayiṣyanti| evaṃ vicintya-nūnamete evaṃ jñātvā bhogikasya kathayiṣyanti, rājānaṃ vā pratyāyayiṣyanti| evaṃ vicintya svahastena pratiśrayadvāramūle saṃstārakaṃsthāpayanti | pratyanīkā vā 'dvayorapi vargayoḥ' asmākamamīṣāṃca mā bhūditi budhyā eteṣu gatvā saṃharanti|| [bhā.4639] puḍhavī āukkāe, agaḍa vaṇassai-tasesusāharai|
cittūṇa yadāyavvo, adiṭṭha daḍḍe yadoccaṃ pi|| vṛ-kaścitpratyanīkaḥ sādhusāmācārīkovidaḥ sacittapṛthivyakāya-traseṣuprakṣiptaṃna grahīṣyanti' iti budhyā teṣu 'agaḍe vā' gartāyāṃ prakṣipati | yadyapyeteṣu prakṣiptastathāpi tato gṛhītvā saṃstārakasvāmino dātavyaḥ| atha prayatnena gaveṣito'pina kutrāpi dṛṣṭaḥ, yadvā sa pratyanīkatayā tena dagdhaḥ tataḥ "doccaṃ pi"ti dvitīyamapi vāramavagrahamanujñāpayet||
paraḥ prāha-yathā'haṃ bhaṇāmi tathā dvitīyāvagraho'nujñāpanīyaḥ | katham ? iti ced ucyate-sa saṃstārakasvāmī na jñāpyate, yathā-naṣṭaḥ saṃstārakaḥ, kintu gatvā bhaṇitavyam- dehi taṃ saṃstārakaṃ nirdejamidānīm, eṣa dvitīyāvagraha ucyate | gururāha[bhā.4640] diṭuṃta paḍihaṇettā, jayaṇāe bhaddato visajetī|
___ maggaṃte jayaṇāe, uvahiggahaṇe tato vivāo| vṛdṛṣṭānto nāma-nodakena svamatyā yo'bhiprāyo dṛṣṭaḥ taṃ 'pratihanya(tya)' nirākṛtya

Linked texts (1)