Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p141

Vyavahāravṛtti v21.p141

Language
Sanskrit

v21.p141

vyavahāra-chedasūtram-1-1/14 jātaṃ paṃcapaṃcāśaṃ śataṃ, tataḥ sthāpanādivasāḥ paṃcadaśa āropaṇādivasā dasa ubhayamīlane paṃcaviṃśatiḥ prakṣipyaṃtejātamaśītaṃśataṃ| [bhā.390] paḍhamā ṭhavaṇā pakkho. taiyā ārāvaṇā bhave pakkho|
bārasahiṃmāsahiṃ esā biiyā bhavekasiṇā || vṛ-dvitīya sthāne prathamāsthāpanā pakṣastṛtīyā cāropaṇā bhavati pakṣaḥ eṣā sthāpanā āropaṇā ca dvādaśabhisainiṣpannā, kathamavasīyate iticeducyate, aśītāta divasaśatātasthāpanādivasāḥ paṃcadaśa āropaṇādivasāśca paṃcadaśa ubhayamīlane triṃśat śodhitā jātaṃ paṃcāśaṃ śataṃ || tato'dhikṛtayā paṃcadaśadinayā āropaṇayā bhāgo hriyate, labdhā daśamāsāḥ prāguktaprakāreṇa caikomāsaḥ sthāpanāyā āropaṇāyāṃmāsamitidvaumāsautatraprakṣiptau, āgataṃdvādaśamāsaiḥpratisevitairniṣpannā, athakutomāsāt kiṃ gṛhītamucyate, ekaikasmāt paṃcadaśa vāsarāḥ tathāhi dvādaśa māsāḥ, paṃcadaśabhirguṇitā jātamaśītaṃ śatamiti | [bhā.391] evaṃ eyā gamiyā gāhāto huṃti ānupuvīe |
eeṇakameṇabhave, paṃceva sayāuegaṭṭhā || vṛ- evamuktaprakāreṇa etatgamikā anaṃtaroktaprakārā gāthā ānupūrvyā krameṇa bhavaṃtyanyā api jñātavyāḥ, kiyatkiyat saṃkhyākāstā etena krameṇa jñātavyā ityāha etena krameṇa bhavaṃti, paṃcaśatānyekaṣaṣṭhāni gāthānāmiti, iyamatrabhāvanā pākṣikī sthāpanāmamuṃcatā āropaṇāyāṃca paṃca paṃca prakṣipatā tāvannetavyaṃ, yāvatrayastriṃśattamā paṃcaṣaṣṭhadinaśatamānā āropaṇā, tato viṃśatidināṃ sthāpanāmuṃcatā paṃcāhikāyāmāropaṇāyāṃ paṃca paṃca prakṣipatā dāvadtavyaṃ, yāvat dvātriṃśattamā ṣaṣṭadinaśatamānā āropaṇā, evasthāpanāsupaṃcapaṃcaprakṣipatāāropaṇāsucaikaikaṃsthānamuparitanabhāgāt pariharatā tāvannetavyaṃ,yāvadgāthānāṃpaṃcaśatānyekaṣaṣṭāni bhavaṃti, dvitīyaṃsthāpanāropaṇāyāṃsthānaṃ samāptaṃ, saṃprati tṛtīyasthāpanāropaṇāsthānaṃ pratipādayagdimāha - [bhā.392] paṇatīsaṃ ṭhavaṇapayā paṇatīsā rovaṇāiṃṭhāṇāī|
. ṭhavaṇāṇaṃsaṃveho chacceva sayā bhave tīsā || vṛ-tṛtīyesthāne paṃcatriṃśatsthāpanāpadāni paṃcatriṃśaccāropaṇāyāḥ sthānāni padāni etadapipūrvameva bhāvitaṃ, saṃpratisaṃvedhaparimāṇamāha-ṭhavaṇāṇamityādisthāpanānāmāropaṇābhiḥ sahasaṃvedhāḥ sarvasaṃkhyayā bhavaṃti, ṣaṭśatāni triṃśāni || etāni ca gacchottarasaṃvaggo ityādikaraṇavaśādānetavyāni, tatragaccha: paṃcatriṃśat kathamiti ceducyate, ṭhavaṇārovaṇavijuyāityādi karaṇavaśāt tathāhi aśītāt śatāt paṃca dināniprathamāsthāpanāyāḥ paṃcadināni prathamāropaṇāyāubhayamīlane daśaśodhyaṃte, jātaṃsaptataṃśataṃ tasya paṃcabhirbhāgo hriyate, labdhā catustriṃśat sā rūpayutā kriyate, āgataḥ paṃcatriṃśat gacchaḥ uttarameka ādirapyekaḥ tataḥpaṃcatriṃśadekena guṇyate, ekena guṇitaṃtadeva bhavatītijātā paṃcatriṃśadeva sāuttareṇaikena hīnā kriyate, jātācatustriṃśattatrādimekaṃprakṣipetbhūyo'bhavatpaṃcatriṃśatetadaṃtimadhanamaṃtime'kasthāne parimāṇaṃ etat ādiyutaṃ kriyate, jātā patriṃśat gacchārdhena guṇayitavyā, tatra gaccharāśirviṣamatvāt paripūrṇa ardhaṃ na dadātīti ṣaṭtriṃśadīkriyate jātā aṣṭādaśa śate gacchena paripūrṇena guṇyate jātāni ṣaṭśatāni triṃśadadhikāni, saṃpratyasmin tṛtīya sthāne kiyadināca prathamāropaṇā sāca sthāpanāropaṇā