Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p189

Vyavahāravṛtti v21.p189

Language
Sanskrit

v21.p189

vyavahāra - chedasūtram-1-1/14 dadatiprayacchanti | ālocakamuravātśravaṇānusārataḥ prāyeṇatasya prāyaścittadānavidhipravṛtteḥ; yaḥ punaḥ pratyakṣī pratyakṣajñānī kevalyādiḥ sa pañcakātirikte māse ālocite bhāvameva turevakārārthaḥ | rāgadveṣapariṇāmaṃ lakṣaṇaṃ jñātvā rāgadveṣapariṇāmānusārataḥ pratisevanāto hīnamadhikaṃ vā, yadi vā pratisevanātulyaṃ prāyaścittaṃ prayacchati; sāmpratamasminnarthato navame sūtrataḥ pañcamasūtre saṃyogavidhipradarśanārthamāha[bhā.529] ettha paḍisevaṇātoekkagadgatiga caukkapanagehiṃ |
chakkaga sattagaaṭṭhaga navadasagehiṃ anegāu || vṛ- ihārthato navame sūtrataḥ pañcame sūtresākṣāddaśakasaṃyogasyāntimāni catvāri padānyupāttāni; tata etairdaśakasaṃyogo darśitaḥ |sacāyam-māsikaṃ 1 sātirekamāsikaṃ 2 dvaimāsikaṃ 3sātirekadvaimāsikaṃ4 traimāsikaṃ 5 sātirekatraimāsikaṃ 6 cāturmāsikaṃ 7 sātirekacāturmāsikaṃ 8 pāñcamāsikaṃ 9 sātirekapāścamāsikaṃ 10 | tena ca daśakasaṃyogena śeṣā apyekakādayaḥ saṃyogāḥ sūcitāstānantareṇa daśakasaṃyogavikalpasyāsaṃbhavāttathācātrapūrvasūrayovallīdṛṣṭāntamupanyasyanti |sacaprāgvadbhāvanīyastata āha-atrādhikṛte'rthato navame sūtrataḥ pañcame sūtre pratisevanā ekakadvikatrikacatuṣkapañcakaiḥ ṣaṭsaptakāṣṭanavakadaśakairanekaḥ pratisevanā upāttāḥ pratipattavyāḥ | kimuktaṃ bhavati ? daśānāṃ padānāmekakadvikādisaṃyogeṣuyāvantobhaṃgakābhavanti,tāvatyaḥ pratisevanāanekasūtreṇasūtritādraṣṭavyāḥ tatraikakādisaṃyogeṣubhaṃgasaṃkhyānayanāya karaṇamāha[bhā.530] . karaṇaṃettha uiṇamo ekkādeguttarā dasaṭhaveuṃ |
hiṭhāpuna vivarīyaṃkāuṃrūvaṃguṇeyavvaṃ || vṛ- atra eṣu ekakādisaṃyogeṣu bhaṅgakasaṃkhyānayanāya karaṇamidaṃ-ekakādīn ekottarān daśa sthāpayitvāekakādīnekottarānekottaravṛddhayāpravardhamānān daśakaparyantān aṅkānsthāpayitvetyarthaḥ | adhastāt puna-viparītaṃ rāśi kṛtvā, kimuktaṃ bhavati ye ekakādaya ekottaradaśaka paryantā aṅkāḥ pūrvyānupūrvyā upari sthāpitāsteṣāmadhastāt paśrānupūrvyā bhūya ekakādaya ekotradaśakaparyantā aṅkāḥ sthāpanīyāḥ | atra uparitanā aṅkā guṇakārā adhastanā bhāgahārāḥ | atraikakasaṃyogasakhyāmicchan anyadekaṃsakalarūpaṃsthāpayet |sthāpayitvā antimenadaśamenaguṇakāreṇaguṇayitavyaṃ, | tena tasya guṇane jātā daśaiva, ekasya guṇane tadeva bhavatīti vacanāt; bhā.531] dasahiṃguṇeurūvaṃ ekkena hiyaṃmi bhāge jaladdhaṃ |
taṃpaḍirāseūṇaṃpunavinavehiṃguṇeyavvaṃ || vṛ- daśabhirguṇayitvā rūpaṃ ekenādhastanena bhāgahāreṇa bhāgo haraṇīyaḥ | bhāge ca hṛte yallabdhaṃ tatpratirāśīkriyate | tasmāllabdhāścātradaśaekenabhāgahāreṇayadevoparitadevalabhyate itivacanāt labdhā ekakasaṃyoge bhaṅgā daśa | te ekānte sthāpanīyāḥ | tān pratirāśya sthāpayitvā dvikasaṃyoge bhaṅgasaṅkhyāmicchatā tatpratirāśīkṛtaṃdaśakalakṣaṇamaṅkasthānaṃ punarapinavabhirguṇayitavyaṃ jātānavatiḥ | [bhā.532] dohiṃ hariūṇabhāgaṃpaḍirāseūṇaṃtaṃpijaṃladdhaṃ |
___ eeṇa kameṇaṃtukāyavvaṃ ānupuvvīe || vṛ-tasyānavateradhastanena dvikenabhāgaṃhriyāt |bhāgehṛtelabdhāpañcacatvāriṃśat |āgataṃdvikasaṃyoge

Linked texts (1)