Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p207

Vyavahāravṛtti v21.p207

Language
Sanskrit

v21.p207

ityādi | caturṣvapi bhaṅgeṣu bhikṣukī vyādha upalakṣaṇametat gauśca dṛṣṭānto bhāvanīyaḥ | yathā ca bhikṣukyādiṣu triṣvapi dṛṣṭānteṣu svayaṃ bhikṣukyādau pratikuñcati svāminā svārthabhraṃśinā sahasā anādarakharaṃṭanā vā kṛtā tathā ālocake'pi caturthabhaṅge svayaṃ pratikuñcatyācāryeṇa sahasā kṛto'nādaraḥ kharaṇṭanā vā yojanīyeti etadeva vibhāvayiṣuridamāha

apaliuṃciya upaliuṃciyaṃmi cauro havaṃti bhaṃgāo ! vāheya goṇī bhikkhuṇi, causu vibhaṃgesu diṭṭaṃto ||
bū- apratikuñcitaṃ ca pratikuñcitaṃ ca apratikuñcitapratikuñcitaṃ tasmin | kimuktaṃ bhavati ? apratikuñcitapratikuñcitābhyāṃ catvāro bhaṅgā bhavanti | caturṣvapi bhaṃgeṣu pratyekaṃ vyādho goṇī gauḥ bhikṣukīdṛṣṭāntaḥ | [ bhā. 585 ]
paḍhamataiesu pūyā khisā iyaresuvi siyapayakhore | emeva uvanato khalu causu vi bhaṃgesu viyaḍaṃte ||
tasmin
vṛ- piśitaṃ māṃsa, payaḥ kṣīraṃ, khorakaṃ vṛttākāro bhājanaviśeṣaḥ | eteṣāṃ samāhāro dvandvaḥ, viṣaye yathākramaṃ ye vyādhagobhikṣukīdṛṣṭāntāsteṣāṃ yathā prathame tṛtīye ca bhane pūjā svāmyādinā kṛtā | itarayostu dvayordvitīya caramayorbhaṅgayoḥ khisā kharaṇṭanā evameva anenaiva prakāreṇa caturṣvapi bhaṅgeṣu vikaṭayatyālocayati khalūpanayaḥ kartavyaḥ | tatrādau vyādhadṛṣṭāntamadhikṛtyopanayayojanāmāhaissari sariso u gurū vāho sāhū paḍisevaṇā maṃsaṃ | tūmaṇayā-paliuṃcaṇa sakkāro vīlaṇā hoi ||

vṛ- īśvarasadṛśa īśvarasthānīyo gururvyādho vyādhasthānīyaḥ sādhuḥ pratisevanāsthānīyamāṃsaṃ tūmaṇayeti deśīpadametat sthāganamityarthaḥ | svaganasthānīyā pratikuñcanā, satkāraḥ satkārasthānīyā brīḍanā sthaganaviṣaye lajjāpādanaṃ bhavatīti | samprati apaliuṃciya āloemāṇassa savvameyaṃ sakayaṃ sāhaniyaje ieyāe paṭhavaṇāe paṭhavie nivvisamāṇe paḍisevitti sevakasiṇe tattheva ārohiyavve siyā iti vyākhyānayannāha

āloyaṇattiya puno jā esā akuṃciyā ubhayato vi | savveva hoi sohī tatthaya merā imā hoti ||
vṛ- āloemāṇasseti kimuktaṃ bhavati ? ālocayataḥ | sā punareṣā ālocanāyā ubhayataḥ saṃkalpakāle ālocanākāle ca apratikuñcitā na vidyate pratikuñcitaṃ pratikuñcanaṃ yatra sā tathā pratikuñcanarahitā ityarthaḥ | saiva bhavati śuddhistātvikī śuddhirubhayatrāpi pratikuñcanāyā abhāvāt | iyamatra bhāvanā yo nāma saṃkalpakāle'pyapratikuñcitamālocanākāle'pyapratikuñcitamālocayati, yadi vā ubhayata iti pratisevanānulomataḥ prāyaścittānulomataścāpratikuñcitamālocayati | eṣa eva tattvavṛttyā śuddho māyāleśasyāpyabhāvāt | sā cālocanā ācāryaśiṣyabhāve bhavati | tatrācārya śiṣyāṇāmiyaṃ maryādā sāmācārī, tāmevāha

āyarie kaha sohī sīhānuga vasabha koḍugānūge | ahavā vi sahāveṇaṃ nimaṃsu māsiyā tini ||
vṛ- ācārye ālocanārhācāryasamīpe yadā ālocaka ālocanāṃ prayukte tadā kathaṃ

Linked texts (1)