Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p218

Vyavahāravṛtti v21.p218

Language
Sanskrit

v21.p218

uddeśakaḥ 1, mūlaṃ: 19, [bhā. 619]
217 paraspararakṣaṇaparāyaṇāḥ kathaṃpārihārikatvaṃsamāpannā iti, atrācārya āha[bhā.620] coyaga bahuuppattījohāva jahātahāsamaṇajohā |
davvacchalaṇejohā, bhāvacchalaṇesamaṇajohā || vṛ-hecodakaparīṣahāṇāmasahanenaśrotrendriyādiviṣayeṣviṣṭāniṣṭeṣurāgadveṣābhigamanatovāparihāratapaḥ prāyaścittasthānāpattyā bahūnāṃ pārihārikāṇāmutpatti viruddhā | athavā yathā yodhāḥ sannaddhabaddhakavacā api raṇapraviṣṭāḥ prati panthipuruṣaistathāvidhaṃ kamapyavasaramavāpya deśataḥ sarvato vā cchalyante tathā śramaṇayodhā api mūlaguṇottaraguṇeṣvatyantamapramattatayā yatamānā apicchalanāmāpnuvanti | sā ca cchalaṇā dvidhā-dvavyatobhāvataśca |dravyataśchalanākhaṅgādibhirbhāvataḥ parīṣahopasargādyaiḥ | tatradravyacchalane dravyatacchalanaviṣayāyodhāraṇepraviṣṭābhaṭāḥ |bhāvacchalanebhāvacchalanaviṣayā śramaṇayodhāḥ |samprati yaduktaṃ yathāyodhāstathā śramaṇayodhā ititatvyākhyānayati[bhā.621] āvariyā viraṇamuhe jahācchalijaṃti appamattā vi|
cchalanāvi hoiduvihā jīyaṃtakarī ya iyarīya || vṛ-yathāyodhāāvṛtāapisannaddhasannāhāapiapramattāapicaraṇamukhepraviṣṭāḥpratimaṭai chalyante| sā cacchalanā dvidhā-jīvitāntakarī itarā ca | tatra yayā jīvitāt vyaparopyatesā jīvitāntakarī | yayātuparitāpanādyāpadyate nāpadrāvaṇaṃsā itarā[bhā.622] mūlaguṇa uttaraguṇejayamāṇā vihutahā chalijaṃti |
bhāvacchalanāejatisā viyadese yasavveya || vṛ- tathā yatayo rāgādipratipakṣabhāvanāsannahanyā (sannāha) sannaddhā yathāgamaṃ mūlaguṇeṣūttaraguṇeṣu cātyapramattatayā yatamānā apiha niścittaṃ bhāvacchalanayā parīṣahopasargādibhiḥ sanmārgacyāvanarūpayā cchalyante, | sāpica bhāvacchalanā dviṣā-deśataḥ sarvataśca | tatra yayā tapo'haṃ prāyaścittamāpadyate, sā deśato bhāvacchalanā, yayā mūlamāpnoti sā sarvata evaṃ parihāriyāhariyahoja bahuyato te egato nisīhīṃ amisijaṃ vā viveejā yato raṇe praviṣṭā yodhā iva śramaṇayodhā api parīṣahādibhiśchalyante | tata evamukte na prakāreṇa bahavaḥ pārihārikā aparihārikāśca bhaveyustadevaṃ pārihārikāpārihārikabahutvamupapādyādhunā sūtrāvayavān vyācikhyāsurāha-te egaṃ to ityādi te bahavaḥ pārihārikā aparihārikā vā ekāntata ekānte vivikte pradeśe pratyāsanne dūratare vā naiṣedhikīmamiśayyāṃ vāpi abhiniṣadyāmapi cetayeyugaccheyuḥ, gantumiccheyurityarthaḥ | tatrakā naiṣedhikī kā vā |abhiśayyeti vyākhyānayati[bhā.623] ṭhāṇaṃ nisīhiyattiyaegaṭuṃjatthaṭhāṇamevegaṃ |
teti nisidiyāvā suttattha nisīhiyāsāu || [bhā.624] sajjhāyaṃkāūṇaṃ nisīhiyāto nisiṃ ciya uveti |
abhivasiuṃjattha nisiṃ, uvetipāttotaīsejā || vṛ-tiṣṭhanti svādhyāyavyāpṛtā asminniti sthānaṃ, niṣedhena svādhyāyavyatiriktaśeṣavyāpārapratiṣedhena nirvṛtā naiṣedhikī, | tataḥ sthānamiti vā naiṣedhikīti vā egaṭṭamiti ekārthaṃ, dvāvapyeto tulyārthāvitibhāvaḥ, | vyutpatyarthasya dvayorapyaviśiṣṭatvāt | tatrayatrasthānameva svādhyāyanimittamekaṃ natuūrdhvaṃsthānatvagvartanasthānaṃ vācetayanti niśi rātrau divāvāsā sūtrārthahetubhūtānaiṣedhikī, sūtrārtha

Linked texts (1)