Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p258

Vyavahāravṛtti v21.p258

Language
Sanskrit

v21.p258

uddeśakaḥ 1, mūlaṃ : 25, [bhā. 779]
muhuttehiṃ porisī to jāṇaṃti nisāya divasāya || vṛ- uktāsūtrabhāvanā |sāmpratamekatvabhāvanāmāha[bhā.780] anno dehāto ahaṃ, nāṇattaṃjassa evamuvaladdhaṃ |
so kiṃciāhirikaṃ na kuṇati dehassabhaṃgevi || vṛ- ahaṃ dehādanya ityevamekatvabhāvanayā yasya sādhoḥ parikarmaṇāṃ kurvataḥ śarīrādātmani nānātvamupalabdhaḥ sadivyādiṣu upasargavelāyāṃ dehasya bhaṅge'pi vināśe'pina kiñcidapi ahirikkamiti utrāsaṃ na karoti |gatā ekatvabhāvanā |samprati balabhāvanāmāha[bhā.781] emevaya dehabalaṃ abhikkhamāsevaṇāītaṃhoi|
laṃkkhaka malle uvamā, āsakisoreyajoggavie || vṛ-evameva anenaiva prakāreṇabalabhāvanayāpidehastathā bhāvayitavyo, yathā dehasya karaṇīyeṣu yogeṣu balaṃ na hānimupagacchati, nanu tapasā kriyamāṇena niyamatodehabalamapagacchati, tataḥ kathamucyate balabhāvanayā tathā dehobhāvayitavyo yathā dehabalaṃ na hānimupayātīti satyametat | kintu dehabalaṃ dhṛtibalasūcanārthaṃ tato'yaṃ bhāvārtho balabhāvanayā tathā yateta yathā dehāpacaye'pi dhṛtisamutsāhavatī samutsāhavatitarāsamupajāyate, yathāprabalāmapiparīṣahacamūmatasopasargāmapilīlayāyodhayati |tathā coktam
kāmaṃtusarīrabalaṃ hāyatitavabhāvanāettassa | dehāvacaevisattījahahoi dhitītahājayati || kasiṇā pīrasahacamūjaiuḍejāhi sovasaggāvi |
duddharapahakaravegā bhayajananī appasattāṇaṃ || dhitidhaṇiyabaddhakaccho jo hoianāilo tamavvahito|
balabhāvanāedhīro saṃpunnamaṇoraho hoi || apica sarvā api bhāvanā dhṛtibalapurassarāḥ | tato viśeṣato dhṛtibalabhāvanā bhāvayitavyā yathā prabaladivyādhupasargopanipāte'pisvakārya sādhayati | nakhaludhṛteḥ kiṃcidasādhyamasti | āhaca[bhā.782] dhitibalapurassarāto havaṃtisavvāvibhāvanātoya |
taṃtuna vijaisaddhaṃjaṃdhiimaṃto nasāhei || vṛ-taccatapobalaprabhṛtikaṃtapaḥprabhṛtīnāmābhīkṣṇesevanayābhavati |atropamādṛṣṭāntolaṃkhakomallaśca na kevalaṃ laṃkhakomallakaśca dṛṣṭāntaḥ | kintvaścakiśoraśca | kiṃ viśiṣṭa ityāha-yojñāpitaḥ parikarmita ityarthaḥ | eṣāṃ ca dṛṣṭāntānāmiyaṃ bhāvanā-laṅkako'bhyāsaṃ kurvannabhyāsaprakarṣavaśato rajāvapi nṛtyaṃ karoti | mallo'pi karaṇāni pūrvaṃ duḥkhenābhyasyan kālena kṛtābhyāsaḥ paścādayatnena pratimalaṃ jayati | aśvakiśoro'pi hastyādibhyo bhayaṃ gṛhṇānaḥ duḥkhaṃ tatpārśve prathamataḥ sthāpyamāno'bhyāsaprakarṣavaśato na manāgapi tadbhayaṃ karoti | tathā ca sati saṃgrāme hastyādibhiśca bhavane 'pi na bhaṅgamupayāti | eṣā dṛṣṭāntabhāvanā |dāntikayojanātviyam | evamabhīkṣṇāsevanayātapasānaklāmyati |sattvāvaṣṭambhato devādibhyona vimeti, sūtrataḥsūtrārthacintanapramāṇekālaṃdinarātrigatāgatarūpaṃjānāti, ekatvabhāvanāto 21117

Linked texts (1)