Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p287

Vyavahāravṛtti v21.p287

Language
Sanskrit

v21.p287

vyavahāra - chedasūtram-1- 1/31 tathā hi sūtreṇa paraliṅgakaraṇamanujñātaṃ prāyaścittādānāt niyuktikṛtā tat vāritaṃ prāyaścittapradānāt | naiṣa doṣo'bhiprāyā parijñānāt niyuktikṛtā hi kandarpataḥ paraliṅgakaraṇe prāyaścittamuktaṃ, | sūtraṃ punaḥ kathamapi rājñi pradviṣṭe yāvatsārtho labhyate, tāvatkālakṣepaḥ kriyatāmiti hetorvā śabdo na kevalaṃ vikalpārtho'nuktasamuccayārthaḥ sa caitat samuccinoti | na śakyate sahasā viṣayaparityāgaḥ kartumitiyāvat prajñāpanākriyate gamaṇaṃ veti gamanaṃ vā'śivādi kāraṇatī anāryadeśamadhyena samupasthitaṃ tata etaiḥ kāraṇairyasya rājño ye pūjyā bhikṣukādayaḥ bhikṣukāḥ | śauddhodanīyāḥ | ādiśabdātparibrājakapaeḍarāgādiparigrahaḥ | talliṅgaṃ gṛhṇīyādityetadviparyamato na kaściddoṣaḥ | enāmeva gāthāṃ bhāṣyakṛd vyākhyānayati[bhā.894] khaṃdhe duvāra saṃjai garuḍaddhaṃ seya paṭṭaliṃgaduve | lahuolahuolahuyā tisu cauguru dosu mūlaṃtu ||
vṛ- iha pūrvārdhottarārdhapadānāṃ yathāsaṃkhyena yojanā | sā caivaṃ yadi kandarpato vastraṃ gṛhastha iva skandhe karoti tadā tasya prāyaścittaṃ laghuko māsaḥ duvāreti gopucchikaṃ karoti tadāpi laghuko māsaḥ, saṃyatīprāvaraṇakaraṇe catvāro laghumāsāḥ | garuḍādiparaliṅgakaraṇe catvāro gurukāḥ, | addhaṃsetti ardhamaṃse skandhe digambara iva yadi vastrasya karoti tadāpi catvāro gurukāḥ, | 'paṭṭatti yadi gṛhastha iva kaṭipaṭṭakaṃ badhnāti tadāpi catvāro gurukāḥ, | liṃgaduve iti liṅgadvikaṃ gṛhiliṅgaṃ parapāṣaeḍaliṅgaṃ ca tasmin gṛhi liṅge pārapākhaṇḍaliṅge ca kandarpataḥ parigṛhyamāṇe pratyekaṃ prāyaścittaṃ mūlam | samprati kālakkhevo gamanaṃ vā ityetadvyākhyānārthamāha[bhā. 895 ]
asivādikāraṇehiṃ rāyaduṭṭhevi hoja paraliṃgaṃ | kālakkhevanimittaṃ paṇavaṇaṭṭāvagamaṇaṭṭā ||
vṛ- aśivaṃ devatākṛta upadravaḥ, ādiśabdādavamaudaryādi parigrahasteṣu aśivādiṣu kāraṇeṣu gāthāyāṃ tṛtīyā saptamyarthe prākṛtatvāt tathādveṣaṇaṃ dviṣṭaṃ rājñidviṣṭaṃ rājadviṣṭaṃ rājñaḥ pradveṣa ityarthaḥ | tasmin vā sati paraliṅgaṃ grāhyaṃ bhavet | kimarthamiti cedata āha kāletyādi yāvatsārtho labhyate tāvatkhalu paraliṅgagrahaṇena kālakṣepaḥ kriyatāmityevaṃ kālakṣepanimittamathavā na śakyaḥ khalusahasā viṣayaḥ parityaktu miti yāvadrājñaḥ prajñāpanā kriyate tāvadgrāhyaṃ paraliṅgamiti prajñāpanārthaṃ yadi aśivādikāraṇeṣu samupasthiteṣvanāryadeśamadhye gamanamupajātaṃ taccānāryadeśamadhyena gamanaṃ na paraliṅgagrahaṇamṛte śakyate kartumiti gamanārthaṃ vā paraliṅgagrahaṇāṃ atha kasya paraliṅgagrāhyamityāśaṅkaya bhikkhugādī ityetadvayākhyānayati | jaṃjassa acciyaṃ tassa pūyaṇijjaṃ tamāssiyā liṃgaṃ |

khīrādiladdhijuttā gamaṃti taṃ channasāmatthā ||
- yat bhikṣukādigataṃ liṅgaṃ yasya rājño'rcitaṃ bhāvektapratyayo mānya mityarthaḥ | tatrārcitamapi nāvaśyaṃ kasyāpyanatikramaṇīyaṃ bhavati tato'natikramaṇīyatā pratipādanārthamāha-tasya rājño yatpūjanīyaṃ anatikramaṇīyaṃ talliṅgamāśritāstalliṅgaṃ pratipannāḥ channasāmarthyāḥ paraliṅgagrahaṇenācchāditasvarūpāḥ taṃ rājānaṃ gamayanti upaśamayaṃti | kīdṛśā upaśamayantītyata āha-kṣīrādilabdhiyuktāḥ kṣīrāśravalabdhisampannāḥ | ādiśabdād vidyāmantrayogādi vaśīkaraṇakuśalā iti parigrahaḥ ||

kalāsu savvāsu savittharāsu āgāḍha paṇahesu ya saṃthavesu | jo satatamanupavisse, avvāhato tassa sa eva paṃthā ||

Linked texts (1)