Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p323

Vyavahāravṛtti v21.p323

Language
Sanskrit

v21.p323

vyavahāra - chedasūtram-1-2/40 sukhaṃ tathā kadācitpānīyapānena saceṣṭākaḥ san palāyeyamapi iti cintayitvā iti pānīyamanyasminnavakāśe pītvāvegabalena vyādhaṃ nuditvā prerya gato mṛgaḥ svasthānamukto mṛgadṛṣṭāntaḥ |
sampratidāāntika yojanāmāha[bhā.1035] migasāmāṇo sāhūdagapānasamā akappapaḍisevā |
vāhovamo yabaṃdho seviya pītaṃpaṇollei || vṛ- mṛgasamāno mṛgasadṛśaḥ sādhurudakapānasamā udakābhyavahārasamā akalpapratisevā, vyādhopamo vyādhasthānīyo bandhaḥ karmabandhaḥ | taṃ karmabandhamakalpaṃpratisevya mṛga iva pānīyaṃ pītvā vyādhaṃ anudati prerayati || samprati ālocanāyā aparuṣabhāṣaṇe yo yodhadṛṣṭānta upanyastaḥ sabhāvyate ego rāyā, so parabaleṇaṃabhibhūto, tena joha saṃdiṭṭhā jujjhaha | te jujhaṃtā parabalena pahārehiṃ paritāviyā bhaggā | tato āgayā appanijagasya ranno pāyamūlaṃ tena vāyāsarehiṃtajjiyā tumbhemamavittiṃkhāittā kiṃpahārāṇāṃbhīyā paḍiāgatā, tāhetejohā parabalamabhibhaviumasamatyā imaṃciṃtaṃti | jujjhatāṇaāuhapahāreṇaṃbhaggāṇaṃ paḍiāgayāṇaṃvāyāsarapahārābaṃdhanamaraṇādīṇivisesaṃtikīsaappānaparicattotticiṃteūṇaṃtehiṃjodhehi rāyā baṃdhiuṃparabalaranno dinno | enamevārthamāha[bhā.1036] parabalapahāracaiyā vāyāsaratoiyāyatepahuṇā |
parapaccūhāsattā tasseva havaṃtighāyāya || vṛ-yodhāḥ parabalakṛtaiḥ prahārestyājitāḥ saṅghāmādhyavasāyaṃmocitāstaḥ pratyāgatāḥsantastesvakīyena rājñā vākśaraistoditāḥ atiśayena pīḍitāḥ parapratyūhāśaktāḥ parabalapratikṣepaṃ kartumasamarthā stasyaivātmīyasya rājñovyāghātāyabhavanti |annorāyā parabalenābhibhūtotaheva johepeseiparabalapahārehi bhagge paḍiāgateprotsāhayati kathamityāha[bhā.1037] nāmeṇa yagotteṇaya pasaṃsayācevapuvvakammehiṃ |
bhagavanniyā vijohā jiṇaṃti sattuṃudinnapi || vṛ- te yodhāḥ pratyāgatāḥ santaḥ tena rājñā nāmrā abhidhānena gotreṇānvayena tathā pūrvakarmamiḥ pūrvakṛtiranekaiḥ saṃvidhānakaiḥ praśaṃsitāḥ samyakstutāstatasyatā praśaṃsayā utkarṣaṃ grāhitā santo bhagnavraṇitāḥ santo bhagnābhagnavraṇitā rājadaṇḍādi darśanādbhadmaśabdasya pūrvaṃ nipātaḥ | tathā bhūtā api udīrṇamapipravalamapiśatrujayanti |ukto yodhadṛṣṭāntaḥ |samprati dāāntikayojanāmāha' [bhā.1038] iya āura paḍisevaṃtacodito ahavataṃnikāyaṃto |
liṃgārovanācāgaṃkarejjaghāyaṃcakalahaṃvā || vṛ- iti evaṃ yodhagatena prakāreṇaturaḥ prathama dvitīyaparīsahenābhibhūtatvenākulībhūto'neṣaṇādi pratisevamānaḥsancodito'thavā pratisevitaṃnikācayan ālocayancoditoyathāhenidharman kimīdṛśaṃ tvayā kṛtamityādi | sa ca tathā paruṣabhāṣaṇena roṣaṃ grāhitaḥ santāṃ prati codanāmasahamāno liṅgasya vā rajoharaṇamukhavastrikārūpasya āropaṇasyavāprāyaścittasyatyāgaṃkuryāt | yadivāghātaṃcodakasya kuryāt, ghātagrahaṇamupalakṣaṇaṃ, piṭṭaṇaṃvālakuṭādibhirjīvitādvyaparopaṇaṃvā kuryātkalahaṃvā rāṭirūpaṃ vidadhyāt kopāveśataḥ sarvasyāpyakṛtyasaṃbhavāt; samprati vṛṣabhadṛṣṭānta ucyate-kedāresuṃ sālīvāvitā teyakeyārāvittīe parikkhittākayā tesiṃ ekkaṃ bāraṃ kayaṃ | annāyā tena bāreṇa vasabhī paviṭṭho, keyāresu