Vavahara v21.p325
Vyavahāravṛtti v21.p325
- Language
- Sanskrit
v21.p325
vyavahāra - chedasūtram - 1- 2/40 stadātadapi prakṣālayati | atra coyagagoṇīe diṭṭaṃto ityasyāvakāśaḥ | codakaḥ prāha yadi nāma tasyānu parihāriṇā kartavyaṃ tataḥ kimuktameva karoti sarvaṃ kasmānna kurute tathāhi yathā bhikṣāhiṇḍanārthamutthātumaśaknuvatā parihārikeṇokte māmutthāpayeti tamanupārihārika utthāpayati | tathā bhikṣāmaṭitvā kasmādbhaktamānetuṃ na dadāti yathā vā bhaṇitaḥ san bhikṣāmaṭitvā bhikṣāmānetuṃ tasmai prayacchati, tathā bhāṇḍapratyupekṣaṇādikamapyabhaṇita eva kasmānna karoti | sūrirāha- goṇyātra dṛṣṭāntaḥ | yathākasyāpi gaurvātādinā bhagnaśarīrāmupaviṣṭāmutthātumaśaknuvantīṃ pucche gṛhītvā gonāyaka utthāpayati | sācotthitā satī svayameva cāriṃ cariṃtu yāti | yadi punarasamarthā cāri caraṇāya gaṃtu tadā cāri pānīyaṃ cānīya dadāti | evaṃ ca tāvatkaroti yāvadbaliṣṭopajāyate | evaṃ ca pārihāriko'pi yatkartuṃ na śaknoti tattat se tasya dvitīyo'nupārihārikaḥ karoti | yatpunaḥ kartumalaṃ tatsvayamevānigūhita balavīryaḥ karoti | evaṃ nāma tenavīryācāro'nucīrṇo bhavati |
samprati yaduktamaṇḍa parihāriṇaṃ kīramāṇaṃ veyāvaccaṃ jaṃ sāejati tatra sāijaṇāmāhajase anuparihārī karei taṃ jai balaṃmi saṃtaṃmi |
nanisehai sā sāijaṇā u tahiyaṃ tu saṭhāṇaṃ ||
vṛ- yat se tasya parihāriṇo'nuparihārī karoti tadyadi tena kriyamāṇaṃ satyapi bale'piśabdo'trānukto'pi sāmarthyādlabhyate | na niṣedhate na nivārayati sā nāmasāijjaṇā svādanā tatra ca tasyāṃ ca svādanāyāṃ kriyamāṇāyāṃ prāyaścittaṃ svasthānam kimuktaṃ bhavati ? prathamoddeśake yeṣu -sthāneṣvālapanādiṣu laghava uktāsteṣu sthāneṣvasya gurukādātavyāḥ, anumananā'dhyavasāyasyāti pramādahetutvāt |
mū. (41) parihārakalpaṭṭhiyaṃ bhikkhuṃgilāyamāṇaṃ no kappai tassa gaṇāvaccheiyassa ṇijjūhitae, agilāe tassa karaṇijjaṃ veyāvaḍiyaṃ0 jāva tato rogāo vippamukko tato pacchā tassa ahālahussaya nāmaṃ vavahāre paṭṭaveyavvesiyā ||
vṛ- athāsya sūtrasya pūrvasūtreṇa saha kaḥ saṃbaṃdha: ? ucyate[bhā. 1045]
tava sosiyassa vāū, khubhejja pittaṃ va dovi samagaṃ vā | sannaggi pāraṇaṃmī, gelannamayaṃ tu saṃbaṃdho ||
vṛ- tapaḥ śoṣitasya dhīraparihāratapasā śoṣamupāgatasya vātaḥ kṣubhyate | yadi vā pittaṃ athavā dvayamapivātapitte samakaṃ kṣubhyeyātāṃ, tato vātena pittena vā sanne vidhyāte agnau pāraṇe kṛte sati glānatvamupajāyate | tato glānasya sato vidhikhyāpanārthametatsūtramupāgatamityeṣe sūtrasya sambandhaḥ | anena sambandhena āyātasyāsya vyākhyā- parihārakalpasthitaṃ bhikṣu glāyantaṃ yasya sakāśamāgatastasya gaṇāvacchedino na kalpate niryūhitumapākartuvaiyāvṛttyā karaṇādinā kintvaglānyā tasya karaṇīyaṃ vaiyāvṛtyaṃ tāvadyāvatsa rogātaṅkādvipramukto bhavati | tataḥ paścāttasya parihāriṇo lahussagatti stoko nāmavyavahāraḥ prāyaścittaṃ prasthāpayitavyo dātavyaḥ syāditi sūtraṃ saṃkṣepārthaḥ vyāsārthaṃ tu bhāṣyakṛdvivakṣuryaḥ kāraṇaiḥ sa glāyati tānyabhidhitsurāha
paḍhamabiiehiṃ na tarai gelanneṇaṃ tavo kilaṃto vā | . nijūhaṇā akaraṇaṃ ṭhāṇaṃ ca na dei vasahīe ||
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit