Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p347

Vyavahāravṛtti v21.p347

Language
Sanskrit

v21.p347

vyavahāra -chedasūtram-1-2/48 pūrvamanantarasūtrasyādhastādbhaṇitaḥ |ato mānuṣaṃ tairaścaṃca vakṣye |pratijñātameva nirvāhyatti[bhā.1149] vijjāe maṃtenava cuṇeṇavajoito aṇappavaso |
anusāsanā lihāvaṇakhamaemaharā tirikkhādī || vṛ- vidyayā vā mantreṇa vā cūrṇena vā yojitaḥ sambandhitaḥ san kaścidanātmavaśo bhūyāt | tatrānuśāsanetiyathārūpo lubdhayā vidyādiprayojitaṃtasyānuśāsanā kriyate | yathā tapasvīeṣana vartate tavataṃpratīdṛśaṃkartuṃevaṃ karaṇe hi prabhūtapāpopacayasaṃbhava ityādi | athaivamanuśāsitāpina nivartate tarhi tasyāstaṃpratipratividyayā vidveṣaṇamutpādyateathasānāstitādṛśīpratividyā,tarhi lihāvaṇattiśunyāḥ sāgārikaṃvidyāprayogatastasyapurataālekhāpyateyenasatatdṛṣṭrāsāgarikamidamatibībhatsamitijānāno virāgamupapadyate | eṣā mānuṣika upasargaḥ; | khamage mahurā iti madhu(thu)rāyāṃ śramaṇīprabhṛtīnāṃ mānuṣa upasargo'bhūt |taṃkṣapako nivāritavān | eṣopimānuṣa upasargaḥ |tairaścamāha-tirikkhoya ititiryañco grāmeyakāāraṇyakā vā śramaṇādīnāmupasargān kurvantite yathāśaktinirākartavyāḥ |
sāmpratamenāmevagāthāṃvivarīṣurāha[bhā.1150] vijjāmaṃte cuṇeabhijoivohiyādigahievā |
anusāsanā lihāvaṇamaharākhamakādiva balena || vṛ-vidyāmantreṇacūrṇevā abhiyojito bodhikāstenā,ādiśabdātmlecchādiparigrahastairvā gṛhīte yayā vidyayāyojitaṃ tasyāḥ prāguktaprakāreṇānuśāsanā kriyate | tathā pratiṣṭhaṃtyāṃpratividyā prayogatastaṃ pratividvaṣeṇamutpādyatetasyābhāvepūrvaprakāreṇalekhāpanaṃkāryate,bodhikādigṛhītepunaḥmathurākṣapakādineva balena yathāśaktibodhikādernivāraṇaṃ kartavyaṃ vidyādyabhiyogamevabhedataḥ saṃpratipratipādayati[bhā.1151] vidyādabhiyogo punaduviho mānussitoya divvoya |
taṃpunajāṇaṃti kahaṃjaināmaṃ giṇhaetesiṃ || vṛ-vidyādibhirabhiyogo'bhiyujyamānatā punadvividho dviprakārastadyathā-mānuṣiko daivaśca | tatra manuṣyeṇa kṛto mānuṣiko devasyāyaṃ tena kṛtatvāddevaḥ | tatra devakṛto vidyādibhirabhiyogaḥ | eṣa eva yattasmin dūrasthite'pi tatprabhāvātsa tathārūpa unmattojāyate | athataṃ vidyādyabhiyogadaivaṃ mānuṣikaṃ vā kathaṃ jānanti | sūrirāha tayordevamanuṣyayormadhye yasya nāma gṛhṇāti tatkṛtaḥ sa vidyādhabhiyogo jñeyaḥ sāmpratamanusāsanā lihāvaṇetyetadvyākhyānayati[bhā.1152] anusāsiyaṃmi ahie, videsaṃdeti tahaviya aṭṭite |
. jakkhīekovīṇaṃtassa upurao lihāvaṃti || vṛ-yena sāmānyataḥ striyā puruṣeṇa vā vidyādyabhiyojitaṃtasyānuśāsanā kriyate | anuśāsitepya tiṣṭhati vidyāprayogatastaṃ vivakṣitaṃsādhuṃprati tasya vidyādyabhiyoktuṃ vidveṣaṃ dadatyutpādayanti varavṛṣabhāḥ tathāpi ca tasminnatiṣṭhati yakṣyāḥ śunyāḥ kaupīnaṃ tasya purato vidyāprayogato likhāpayanti | yenasa tat dṛṣṭrātasyāidaṃsāgārikamiti jānāno virajyate | samprati vidyāprayogedṛḍhādaratākhyāpanārthamāha[bhā.1153] visassa visameveha usahaṃ aggimaggiṇo|
maṃtassa paḍimaṃto udujjanassa vivajjaṇā || vṛ-viṣasyauṣadhaṃviṣameva, anyathāviṣānivṛtteḥ | evamagnerbhūtādiyuktasyauṣadhamagniḥ,mantrasya prati

Linked texts (1)