Vavahara v21.p360
Vyavahāravṛtti v21.p360
- Language
- Sanskrit
v21.p360
kimapyanyattena vā pārāñcitādinā vaktavyam | kiṃtu gurvādeśa evobhābhyāṃ yathoditaḥ sampādanīyaḥ | atha rājñā pradveṣato nirviṣayatvājñāpanādinā vyāghāto dīpitastatra yadi te upādhyāyā anye vā gītārthāstasya śaktiṃ svayamevabudhyante | tato jānantaḥ syameva tasya māhātmyaṃ taṃ bruvate, yathā asmin prayojane tvaṃ yogya iti kriyatāmudyamaḥ | atha na jānate tasya śaktiṃ tataḥ sa eva tān ajānān brūte yathā asti mamātra viṣaya iti etacca svayamupādhyāyādibhirvā bhaṇito vakti
[ bhā. 1212] attha mahānubhāgo jahā suhaṃ guṇasayāgarī saṃdhī | gurugaṃ piika pappa bhavissae lahuyaṃ ||
vṛ- tiṣṭhatu yathāsukhaṃ mahān anubhāgo'dhikṛtaprayojanānukūlā acintyā śaktiryasya sa tathā guṇaśatānāmanekeṣāṃ guṇānāmākaro nidhānaṃ guṇaśatākaraḥ saṅghaḥ yata idaṃ gurukamapi kāryaṃ māṃ prāpya laghukaṃ bhaviṣyati, samartho'hamasya prayojanasya līlayāpi sādhane iti bhāvaḥ | evamukte (ktaḥ) so'nujñātaḥ san yatkaroti tadevāha[bhā. 1213]
abhihānahetukusalo bahasu nīrājito viu sabhāsu | gaṃtūṇa rāyabhaveṇa bhaṇati taṃ rāya dāraduṃ ||
vṛ- abhidhānahetukuśala iti abhidhāneṣu śabdeṣu hetuṣu sādhyagamakeṣu kuśalo dakṣo'bhidhānahetukuśalaḥ śabdamārge tarkamārge vātīva kṣunnaityarthaḥ ataeva bahuṣu vidvatsabhāsu nīrājito nirvaṭitaḥ itthaṃ bhūtaḥ san rājabhavanaṃ gatvā taṃ rājadvārasthaṃ pratīhāraṃ bhaṇati kiṃ bhaṇatītyata āha
[ bhā. 1214] paḍihāraruvī bhaṇa rāyarūviṃ, tamicchae saṃjayaruvidaṅkaṃ | nivedayittā yasa patthivassa, jahiṃ nivo tassa tayaṃ pavese ||
vṛ- he pratīhāra rupina madhye gatvā rājarupiṇaṃ rājānukāriṇaṃ bhaṇa būhi, yathā tvāṃ saṃyatarupī draṣṭumicchati evamuktaḥ san pratīhārastathaivāsya nivedayati | nivedya ca rājānumatyā yatra nṛpo'vatiṣṭhate tatra taṃ sādhuṃ praveśayati
taṃ pūyaittāṇa suhāsaṇatthaṃ, pubviṃsu rāyāgayakouhallo |
pahe urāle asuyāī, savvāvi āikkha patthivassa ||
vṛ- taṃ sādhu praviṣṭaṃ santaṃ rājā pūjayitvā śubhāsanasthaṃ śubhe āsane niṣaṇabhāgatakutūhala: samutpannakutūhalo'prākṣīt | kānityāha-praśnān udārān gaṃbhīrārthān kadācidapyaśrutān pratihārarūpin ityevamādikān sacāpisādhurevaṃpṛṣṭaḥ pārthivasyācaṣṭe, kimācaṣṭe ityāha
zārisayāya ārakkhā sakkādīṇāṃ na tārisā,
taha rāyadārapālo taṃ pi cakkīṇapaḍiruvī ||
vṛ- yādṛśakāḥkhalu śakrādīnāmādiśabdāccā surādi parigrahaḥ ātmarakṣā na tādṛśaḥ eṣa tava rājan | dvārapālastata uktaṃ he pratihārarūpin tathā tvamapi yādṛśaścakrī cakravarttiḥ tādṛśo na bhavasi ratnādyamabhāvādatrāntare cakravartisamṛddhirākhyātavyā | kintu pratāpaśauryanyāyānupālanādinā tat pratirūpo'si tata uktaṃ rājarūpiṇaṃ brūhicakravartipratirupamityarthaḥ | evamukte rājā prāha-tvaṃ kathaṃ śramaṇānāṃ pratirupī
tata āha
samaṇāṇaṃ paḍiruvī jaṃ pucchasi rāya taṃ kahamahaṃti |
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit