Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p369

Vyavahāravṛtti v21.p369

Language
Sanskrit

v21.p369

· śodhiḥ | pañcakādikā māsalaghuparyantā, | tadyathā- gajānaṃ sphītimantamupalabhyāho dharmaprabhāvataḥ kathameṣa sphītimān tasmānnatyajāmi dharmamiti pratinidhivartamānasya pañcarātriṃ divāni śodhiḥ, yuvarājaṃ draṣṭvā nivartamānasya daśa rātriṃ divāni, amātyaṃ dṛṣṭrā pañcadaśa, purohitaṃ viṃśatiḥ, kumāraṃ pañcaviṃśatiḥ, kulaputraṃ māsalaghukamiti |

coetī kulaputte, gurugataraṃ rāyāṇoya lahugataraṃ | pacchittaṃ kiṃ kāraṇa bhaṇiyaṃ suṇa coyaga imaṃ tu ||
vṛ- codayati paraḥ kiṃ kāraṇaṃ kena kāraṇena kulaputre'lparddhike dṛṣṭe nirvartamānasya gurukataraṃ prāyaścittaṃ bhaṇitaṃ | rājñī maharddhikasya darśanāt pratinivartamānasya laghukataramatra sūrirāha-codaka yena kāraṇenetthaṃ prāyaścittaṃ nānātvaṃ tatkāraṇamidraṃ vakṣyamāṇaṃ śṛṇu | tadevāha

dīsai dhammassa phalaṃ, paccakkhaṃ tattha ujjamaṃ kuṇimo | haḍḍīsu payaṇuvīsu visajjate hoti nāṇattaṃ ||
vṛ- dṛśyate khalu dharmasya phalaṃ pratyakṣaṃ sākṣāttasmāttatra dharme vayamudyamaṃ kurmaḥ | evamṛddhiṣu rājaprabhṛtisambandhiṣu pratanvīsu yathākramaṃ hīyamānatarāsvapi sadyate saṅgamupayāti | yathā yathā cālpālpatarāsvapi ṛddhiṣu saṅgamutpadyate tathā tathā lakṣyate tīvrātīvratarā tasya bhogāśaktirityuprakāreṇa bhavati prāyaścittanānātvamiti | apare tviyaṃ bhāvaviśodhimiti pratipannāḥ |
sampratikṣetrataḥ śodhimabhidhitsurāha
[ bhā. 1251] khette nivapahanagarodvāre ujjāne pareṇa sīmatikkaṃte | panagādī jo lahuo, eesu ya saniyattaṃte ||
vṛ- kṣetre kṣetraviṣayāḥ etebhyaḥ sannivartamāne eesutti gāthāyāṃ saptamī pañcamyarthe kebhyaḥ sa nivarttamāne ityata āha-nivapahetyādi | atrāpi saptamī pañcamyarthe tato'yamarthaḥ | tathā nṛpapathāt nagaradvārādudyānāt parataḥ sīmno'rvāk tathā sīmnaḥ pratisīmātikramataḥ kiṃ pramāṇāśodhirata āha-pañcakādikā yāvallaghuko māsaḥ | iyamatra bhāvanā - rājapathānnivartamānasya pañcarātriṃ divāni, nagaradvārānnivartamānasya daśa, udyānātpañcadaśa, udyānātparataḥ sīmno'rvāk nivartamānasya viṃśatirahotrāḥ, sīmno bhinnamāsaḥ, sīmānamanatikramya māsalaghu samprati kālataḥ śodhimāha

paḍhamadinaniyattaṃte, lahuo dasahiṃ sapadaṃbhave | kālesaṃjjoge puna ettodavve khette kāleya ||
vṛ- yadi prathame divase nivartate tastasmin prathamadivase nivartamāne laghuko māsaḥ laghuprāyaścittameva yāvatdaśabhirdivasaiḥ svapadaṃdaśamaṃ prāyaścittaṃbhavati | tadyathā dvitīye nivartamānasya māsaguru tṛtīye divase caturmāsa laghu, caturthe divase caturmāsa guru, pañcame ṣaṭ laghu, ṣaṣṭe ṣaḍ guruḥ, saptame cchedaḥ, aṣṭame mūlaṃ, navame'navasthāpyaṃ, daśame pārāñcittamiti, eṣā kāle kālaviṣaye śodhiḥ bhāvato vakṣyamāṇā sampratya ūrdhvadravye kṣetre kāle ca yaḥ saṃyogaḥ tasmin vakṣye, pratijñātameva nirvāhayati |

davvarasa ya khettassa ya, saṃjoge hoimā puna visohī |
rāyāṇaṃ rāyapahe daḍuṃ jā sīmatikkaṃte || panagādī jāmāso juvarāyaṃ nivapahādi daṭṭhūṇaṃ |

Linked texts (1)