Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p387

Vyavahāravṛtti v21.p387

Language
Sanskrit

v21.p387

vyavahāra - chedasūtram-1-2/62 viśeṣataḥ prīterteṣasya vā'saṃbhavāttayā pūrvoktaguṇāśca kalpādhyayanapratipāditā guṇāśca varṣākāle avāpyante, | tato varṣāsu parihāratapo dīyate atha ke te pūrvoktā guṇā iti vismaraṇaśīlān prati tān bhūya upadarśayati - [bhā.1334] vāsāsubahupāṇā, baliokālociraṃcaṭhāyavvaṃ |
sajjhāyasaṃjamatave dhaṇiyaṃ appā nijotavyo || vṛ-varṣāsuvarṣākālesarvataḥ prāyobahavaḥ prāṇāstato dīrghā bhikṣācaryānabhavati tathā snigdhatayāsa kālo baliko baliyān tapaḥ kurvatāḥ baloṣaṣṭaṃbhaṃ karotītibhāvārthaḥ | tathā ciraṃca prabhūtaṃ kālaṃ caikatra sthātavyamata eva svādhyāye saṃyame tapasicadhaṇiyamityarthamātmā niyoktavyo bhavati | tata evaṃ prabhūta guṇo padarśanato varṣākāle parihāratapaḥ pratipattiḥ kāryā etena āvanno gimhāṇaṃ causuvivāsāsu deti āyariyāityatrayaduktaṃkāraṇaṃsvayamevavakṣyatītitatsamarthitaṃ |sampratiṣaṇmāsavāhanāntaramupariyanmāso bhojanamadhikṛtya vaya̭te tatra kāraṇamākṣepapuraḥsaramabhidhitsurāha[bhā.1335] māsassa guṇānāmaṃpariharaṇā puti nivvalaṇamāso |
tattopamoyamāsobhuṃjaṇavajje nasesehiṃ || vṛ-athaṣaṇāṃmāsānāmuparimāsasyapariharaṇaṃbhojanamadhikṛtya kasmākriyate | ucyatenirvalanārthaṃ pramodārthaṃ vetivākyaśeṣaḥ, tathāhi kuthitamadyādigandhaṃmṛttikābhājanaṃyāvadadyāpi nirvalitaṃnabhavati, tāvanatatrakṣīrādiprakṣepaevameṣo'piduścaritadurabhigandhabhāvitoniyamādetāvatākālena nirvalito bhavati nānyathā | tathā jinavacanapravṛtteḥ, tathā kaścitkenāpyagamyagāmitvenālīkenāpi śapito rājakuleca niveditaḥ sataptagolādikaṃgṛhītvā śuddhaḥ sana mithaḥ saṃbhāṣaṇādibhiḥ pramodaṃ kṛtvā parasparaṃ svajanaiḥ saha bhuṅkte, | evameṣo'pi pārihārikamātmānamaparādhena malinaṃ prāyaścittena śodhayitvā māsaṃ yāvanmithaḥ saṃbhāṣaṇādibhiḥ pramodamādhāya tesahaikatrabhuṅkte, tadevamuktakāraṇavaśatoanyaiḥsamamasaṃbhujamāno māsaṃ yāvadavatiṣṭhate, tasmādetasya māsasya gauṇaṃ guṇaniṣpannaṃ nāma dvidhā, tadyathā-pūtinirbalanamāsa iti pramodamāsa iti pūtirdurabhigandhistasya nirvalanaṃ spheṭanaṃ tatpradhāno māsaḥ pūti nirvalanamāsaḥ tathā pramodahetumāsaḥ pramodamāsaḥ sacamāso bhojanena vartyaḥ pariharttavyo na punaḥ śeṣerālāpādibhiḥ yathābhyāṃ kāraṇābhyāṃmāsavarjanamevaṃpaiñcarātriṃdivādiparivarjanamapibhāvanīyaṃ kiñcānyadapikāraṇamastipañcarātriṃ divādiparivarjane tatastadabhidhitsurāha- . [bhā.1336] dijjaisuhaṃca vīsuṃ, tavasosiyassa jaṃbala karaṃtu |
punaraviyahoijogoacirāduvihassa vitavassa || vṛ- iha yadyekatra bhukte tataḥ sahaiva svasaṃṅghāṭakenaiṣabhuṅkte, ityanādarabuddhyā yattapaḥ śoṣitasya balavardhanakaraṃtasya dānaṃnabhavati, viṣpakpṛthakpratibhojane punastapaśoṣitagātro'yamadyāpinamaṃḍalyāṃ bhuṅkte, ityādabuddhibhāvataḥ tapasāśoṣitasya tadbalavardhanakaramaśanāditatsukhenaiva sarvairapisādhubhirapi dīyate | tasyāpi dāne ko guṇa ityāha-balavardhanakarāśanādipradāne punarapyacirāt stokena kālena dvividhasyāpitapasaḥ parihāratapasaḥ śuddhatapasaścetyarthaḥ yogyo'pibhavati ||
mū.(63) parihārakappaṭṭhiyassa bhikkhussanokappai, asanavāpānaṃ vākhāimaṃvāsāimaṃvā dāuṃvā anuppadāuṃvātherāyaṇāṃvādejjāimaṃtaṃajjo tumaetesiṃ dehivāanuppadehivā, evaṃse kappaidāuṃvā

Linked texts (1)