Vavahara v21.p403
Vyavahāravṛtti v21.p403
- Language
- Sanskrit
v21.p403
vṛ- codayati paro yathā-yaḥ sa labdhiko bhāvena cayo'saṃcchannaparicchadarahito na pūrvameva vastrādīni piṇḍayati | kintu kārye samutpannegṛhṇāti | tasya kiṃ kasmātkāraṇātgaṇo na dīyate prāguktadoṣā saṃbhavāt, atra sūri rāha [bhā. 1388 ]
coyaga appanbhūya asatīpūyā, paḍiseha nijjaratalāe | saṃtaṃ se anujāṇasi, pavvāvie-tinicchāse ||
1
bṛ-codaka! sabhāvato'paricchanno'prabhu rahito'tasmāttasmai gaṇo na dīyate, etau tṛtīya bhaṃgavarttinyākṣepa parihārau asatiti yasya gaṇo nāsti tasya tṛtīyabhaṅgavartina ākṣepaparihārāvabhidhātavyāviti vākyaśeṣaḥ | tathā pūyatti pūjārthe gaṇo dhriyate iti kasyāpi vacanaṃ tasya pratiṣedho vaktavyaḥ | kintu nirjarārthe gaṇo dhāraṇīya iti vācyaṃ nijrarārthe vyavasitāḥ kecit pūjāmapīcchanti | tatra nirjarārtha gaṇaṃ dhārayataḥ pūjāmapi pratīcchata ācāryasya yathā na doṣaḥ tathā taḍāgaṃ dṛṣṭāntatvena dṛṣṭavyaṃ | tathāyo bhāvataḥ paricchinnaśiṣyolabdhimāṃśca śataṃ parivāra se tasyātmīyasyācāryasyānujānāti | kiyaṃtamitthāha, jadhanyata strīnpravrājitān kimuktaṃ bhavati ? jadhanyatastrayaḥ pravrajitā avaśyaṃ dātavyāḥ icchā seti icchā vā se tasya ācāryasyeyamatra bhāvanā | ācārya ātmano yathecchyā trīn vā bahutarānvā sarvān vā pravrājitān gṛhṇāti | eṣa gāthāsaṃkṣepārtho vyāsārthaṃ tu bhāṣyakṛt vivakṣuḥ prathamataḥ coyaga appabhuttipadaṃ vyākhyānayati
[bhā. 1389] bhaṇai avigīyassa hu uvagaraṇādīhiṃ jai vi saṃpattī | tahavi na so patto voḍhavve karīlakāuvva ||
vṛ- codakenākṣepe prāgukte kṛte sati prativacanaṃ bhaṇyate-avigītasya viśiṣṭagītārthatvarahitasya hu niścitaṃ yadyapiupakaraṇādīnāmupakaraṇaśiṣyādīnāṃ gāthāyāṃtṛtīyā ṣaṣṭhyarthe prākṛtatvāt sampatistathāpi na sa paryāptaḥ samartho voḍhavye utkṣipte gaṇabhāre kimivetyata āha-karīlakāuvva karīlo nāma vaṃśajāti viśeṣo durbalastanmayī kāpotīva kasmādgaṇabhāravahane na samartha iti ata āha—
na yaṃ jāṇai veṇaiyaṃ kārāveuṃ na yāvī kuvvati |
taiyassa paribhaveṇaṃ suttattheṇaṃ apaḍivaddhā ||
vṛ vā yasmādarthe yasmānna jānāti vinaya eva vainayikaṃ | kiṃ vinayādibhya iti svārthe ikaṇapratyayaḥ ativartante | svārthe kapratyayaḥ prakṛta (ti) liṅgavacanānīti vacanāt vinayaśabdasya puṃstve'pi pratyaye samānīte napuṃsakaliṅgatā | tat na śiṣyān kārayitumagīrtātvāt | na ca tasya gaṇapārśve sūtramartho vā bhāvato'saṃcchannatvāt | tataḥ sūtrārthābhyāṃ gāthāyāṃ saptamī tṛtīyārthe prākṛtatvāt | apratibaddhāḥ santaḥ śiṣyāḥ paribhavameva kevalaṃ manyante, janmano niṣphalībhavanāt tena ca paribhavena tasya tṛtīyasya tṛtīyabhaṅgavartino vainayikaṃ kārayituṃ jānato'pi na cāpi na caivaṃ te śiṣyā vinayaṃ kurvanti | tasmānna tṛtīyabhaṅgacartī gaṇadhāraṇayogyaḥ | sāmpratamasatitti padaṃvyākhyānayan dvitīyamaṅgagatāvākṣepaparihārāvāhabiyabhaṃge paḍiseho jaṃ pucchasi tattha kāraṇaṃ suṇasu | .. jai se hoja dharejjā tadabhāve kiṃ na dhāreu || taṃ piyahu davvasaṃgaha parihīṇaṃ pariharati sehādī | saṃgahirie ya sayalaṃ gaṇadhārī taṃ kahaṃ hoi ||
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit