Vavahara v21.p439
Vyavahāravṛtti v21.p439
- Language
- Sanskrit
v21.p439
vyavahāra - chedasūtram-1-3/75 paṇahānīe jayaṃto attaṭhāe viemeva || vṛ-dvividhasya prati parivārakasya siddhaputrodeścetyarthaḥ asatyabhāve teṣāṃ pārśvasthapaścātkṛtādīnāmāhārādikaṃ sa sarvātmanā karoti | tatrāpi sa prathamataḥ tadalābhe pañcakaparihānyā yatamāno'śuddhamānamapi pañcakaparihāniyatanā nāma sa śuddhālābhe pañcakaprāyaścittasthāna-pratisevanādutpādayati| tadasaṃbhave daśakaprāyaścittasthānapratisevanāta evaṃ tāvatyāvaccaturgurukamasaṃprāptaḥ | tathāpi se tasyotpādayati | evamevātmārthaṃ pañcakaparihānyā yatate | kimuktaṃ bhavati ? udgamādidopa-trayaśuddhamalabhamānaḥ pañcakādiyatanayā tribhirapi doṣairaśuddhaṃ gṛhṇāti | sa tathā kurvannapi jñānanimittaṃ pravṛttatvāt kṛtayatanāviṣayapuruṣakāratvāt rāgadveṣavirāhitatvāccaśuddha iti |
mū. (76)nigaṃthassaṇaṃ navaḍaharataruṇassa āyariyauvajjhāe visaṃbhejā no se kappai anāyariya uvajjhāiyāe hottae kappai se puvvaṃ āyariyaṃ uddisāvettā tao pacchā uvajjhāyaṃ se kimāhu bhaṃte ? dusaṃgahiesamaṇe nigaṃthetaṃjahā āyarieṇaṃuvajjhāeṇaya ||
vṛ-athāsyasūtrasya kaḥ saṃbaṃdhaḥ āha [bhā.1571] āyariyāṇaṃ sīso pariyāovāvi ahikato esa |
sīsāṇa kerisāṇavaṭhāvijjaisouāyario || vṛ-pūrvasūtreācāryasthāpanīya uktaḥācāryāṇāṃcaśiṣyobhavatītitadvaktavyatārthamidaṃsūtramathavā pūrvasūtreṣuparyāyo'dhikṛto'sminnapicasūtreeṣaevaparyāyastathācanavaḍaharataruṇagrahaṇaṃyadivānantarasūtre ya ācāryaḥ sthāpanīya uktaḥ | sa kīdṛśānāṃ śiṣyāṇāṃ sthāpyate itīdamanena sūtreṇocyate | anena sambandhenāyātasyāsya vyākhyā nirgranthasya namitivākyālaṅkārenavaḍaharataruṇasyanavasyaḍaharasyataruṇasya vāācāryasahitaupādhyāya ācāryaupādhyāyaācāryopādhyāyaścetyarthaḥ | viṣkaṃbhoyāvatbhriyatetataḥ setasyanavaḍaharataruṇasyā nācāryopādhyāyasyasatobhavituṃvartituṃna kalpate kintupūrvamācāryamuddeśāpya sthāpayitvā tataḥ paścādupādhyāyamuddeśāpyaivamācāryopādhyāyasya sato bhavituṃkalpate | se kimāhubhaṃte iti se śabdo'thaśabdārthaḥ | atha bhadanta kiṃ kasmātkāraṇāt bhagavanta evamāhuḥ-sūrirāhadvābhyāmācāryopādhyāyābhyāṃ saṃgṛhīto dvisaṃgṛhītaḥ śramaṇo nirgranthaḥ sadā bhavati | tadyathāācāryeṇopādhyāyenacaeṣa sūtrasaṃkṣepārthaḥ | vyāsārthaṃtubhāṣyakṛdvivakṣuḥnavādiśabdārthānāmarthamāha - . [bhā.1572] tevariso hoinavoāsolasagaṃtuḍaharagaṃbeti |
taruṇo cattāsattarūṇamajjhimotheratī sīso|| vṛ-pravrajyāparyāyeṇayasyatrīṇivarṣāṇinādhikamityeṣatrivarṣobhavitanavaḥ | janmaparyāyeṇa catvāri varṣāṇi ārabhyayāvadāṣoḍaśakaṃvarṣamatrāḍamaryādāyāṃ yathāāpāṭaliputrāvṛṣṭo devaḥ kimuktaṃbhavati? pāṭalīputraṃ maryādīkṛtyārato vṛṣṭo devaḥ ityatra tato'yamarthaḥ yāvat paripūrṇāni pañcadaśavarṣāṇi ṣoḍaśādvarṣādaka vā taḍaharakaṃ vavante samayavidaḥ | tato janmaparyāyeṇa ṣoḍaśavarṣāṇyārabhya yāvaccatvāriṃśadvarṣāṇi tāvattaruṇaḥ | tataḥ paraṃ yāvatsaptatirekena varṣeṇonā tāvanmadhyamaḥ | tataḥ paraṃ saptaterārabhya sthaviraḥ śeṣaḥ | [bhā.1573] anavassaviḍaharagataruṇagasya niyamenasaṃgahaṃ biṃti |
emeva taruṇamajjhetherammiya saṃgahonavae || vṛ-yaḥpravrajyāparyāyeṇa trivarṣottīrṇaḥ so'navaka ucyate | tasyānavakasyāpiāstāṃnavakasyetyapi śabdārthaḥ | ḍaharakaḥ san taruṇako ḍaharakataruṇakastasya dvādaśavarṣāṇyaḥrato yāvat pañcadaśavarṣāṇi tāvadityarthaḥ | niyamena saṃgrahamabhisthāpito ācāryopādhyāyānāṃ saṃgrahaṇaṃ bruvate abhinavasthāpitā
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit