Vavahara v21.p442

v21.p442

uddeśaka :
441
ācāryopādhyāyabhayato na kācidapi saṃyatī ācārakṣatimācarati, yāpi kācidācarati sāpi pravartinyā sāvaṣṭaṃbhaṃ śikṣyate | atha śikṣyamāṇāpi na pratipadyate | tata pravartinī brūteācāryasyopādhyāyasya vāhaṃ kathayiṣyāmi tataḥ sā bhītā pravartinyā upapāte tiṣṭhati | ete ācāryopādhyāyasaṃgrahe guṇāḥ |

samprati pravartinīsaṃgrahe guṇānāha

miho kahājjhaḍḍaravaḍḍarehiṃ kaṃdappakiḍḍā bausattaṇehiṃ | puvvāvare tesu ya niccakālaṃ giṇhatenaṃ gaṇiṇī sāhīṇā ||
vṛ- mithaḥ kathā parasparaṃ bhaktādivikathākaraṇaṃ jhaḍḍhara viḍḍhanāma teṣu gṛhasthaprayojaneṣu kuṇṭalaviṃṭalādiṣu vāpravartanaṃ etābhyāṃ kandarpaḥ krīḍākandarpodrekajananī kāyavākceṣṭā | bakuśatvaṃ śarīropakaraṇavibhūṣākaraṇaṃ etābhyāṃ ca tathā pūrvarātre apararātre ca gaṇinyā pravartinyā svādhīnā satī saṃgṛhyate | tathā tatpravartinīsaṃgraho'pi sādhvyāḥ śreyān etadeva vibhāvayiṣurlokeṣvapi striyāstrividhaṃ saṃgrahamāhajāyā piti vvasā nārī dattā nārī pativvasā | vihavā puttavasā nārī natthi nārī sayaṃ vasā ||

vṛ-jātā satī nārī piturvaśā piturāyattābhavati | dattā pariṇītā satī nārī pativaśā bhartturāyattā | vidhavā mṛtabhartṛkā nārī putravaśāsti | evaṃ ca satī nārī nāsti kadācanāpi svayaṃ vaśā,
amumevārtha prakārāntareṇāha[bhā. 1586 ]
jāyaṃ piya rakkhaṃtī mātāpitisāsudevarādinaṃ | pitibhāyaputtavihavaṃ gurugaṇigaṇiṇīya ajjaṃpi ||
- jātāmapi nārī rakṣetāṃ mātāpitarau | dattāṃ pariṇītāṃ rakṣantimātṛpitṛsvastra (śvaśrū) devarabhartrādayaḥ | devaragrahaṇaṃ svasura (śvaśura) bhatradirupalakṣaṇaṃ | vidhavā punaḥ pitā bhrātā putro vā | yadijīvanti pitrādayastarhi sarve'pi rakṣanti | evamāryikāmapi gururācāryo gaṇī upādhyāyaḥ gaṇinī pravartinī rakṣanti | egāniyā apurisā sakavāḍaṃ paragharaṃ tu no pavise | sagaṇe va paragaṇe vā pavvatiyā vītisaṃgahiyā || āyariyauvajjhāyā sayayaṃ sāhussa saṃgaho duviho | āyariyauvajjhāyā ajjāṇa pavattiṇī taiyā ||

vṛ- saṃgṛhṇātīti saṃgrahaḥ saṃgrāhaka ityarthaḥ sādhoḥ satataṃ sarvakālaṃ saṃgrahaḥ saṃgrāhako dvividhaḥ ācāryopādhyāyau | āryikāṇāṃ trividhastadyathā dvāvācāryopādhyāyau tṛtīyā pravartinī |
atraivāpavādamāha
[bhā. 1589] bitiyapade sādherī juṇā gīyāya jai khalu bhavejjā | āyariyādī tiṇhavi asatīena uddisāvijjati ||
vṛ- dvitīyapade apavādapade sā prabrajitā sthavirā vayasā vṛddhā jīrṇā cirakālapravrajitā gītā utsargāpavādasāmācārīkuśalatayā gītārthā yadi khalu bhavet tata ācāryādīnāmācāryopādhyāyapravartinīnāṃ tisṛṇāmapyabhāve na saṃgrāhakamācāryamupādhyāyaṃ pravartinīṃ vā uddeśāpayet doṣāsaṃbhavāt

mū. (78) bhikkhū ya gaṇāo avakamma mehuṇaṃ paḍisevejjā, tini saṃvaccharāṇi tassa tappattiyaṃ nāṃ kappai āyariyattaṃ vā jāva gaṇāvaccheiyattaṃ vā uddisittae vā dhārettae vā, tihiṃ saṃvacchaṃrehiṃ vīikaṃtehi cautthagaṃsi saṃvaccharaṃsi paṭṭhiyaṃsi ṭhiyassa uvasantassa uvarayassa paḍivirayassa evaṃ se kappai āyariyattaṃ vā jāva gaṇāvaccheiyattaṃ vā uddisittae vā dhāretae vā |
vṛ- athāsya sūtrasya kaḥ sambandhastata āha