Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p444

Vyavahāravṛtti v21.p444

Language
Sanskrit

v21.p444

443 pamattamattepunavitaheḍaṃloevipucchaṃtiutinivāre || vṛ- rājñābaṃdhe ādiṣṭe yadi vā ghāte prahāre athavā pramāraṇe kumaraṇamāraṇe anyeṣu ca daṇḍeṣu hastapādacchedādiṣu dāruṇeṣvādiṣṭeṣu loke trīna vārāna rājā pṛcchayate | kimarthamityata āha-pamattamatte punavi taheumitipramattena vyākṣiptenayadivāmadyapānenamattenādiṣṭaṃbhavetpraśāntasyapunaścittamupajāyate, yathā mā māryatāmiti, vāratrayamanāpṛcchāyāṃ sa ruṣyeta kimiti sa mārita iti evaṃ yathā rājā kenāpi trīnvārān pṛcchyate tathācāryo'pi | [bhā.1596] āloiyaṃmiguruṇātassa cikissā vihīekāyavvā |
nivittigamādīyā nāyavvākameṇimeṇaṃtu || vṛ-ālocitevāratrayamāpṛcchāyāṃkṛtāyāṃguruṇāācāryeṇatasyoditavedasyasādhovidhinā cikitsā kartavyā |sā cikitsā nirvikṛtikādikā krameṇānena vakṣyamāṇena jñātavyā | tameva kramamāha[bhā.1597] nivvīyauma taveveeveyāvaccetaheva ṭhāṇeya |
āhiṃḍaṇeyamaṃḍalicoyagavayaṇaṃcakappaṭhī|| vṛ-prathamato nirvikṛtikaṃ kārayitavyaḥ | tatoyadi nirvikṛtikaṃtapaḥ kurvatonopaśāmyativedastarhi nirvikṛtikenāvamaudaryaṃ kārayitavyam tathāpyanuśāmyati tataścaturthādikaṃ kāryate, tasyāpyatiṣṭhati vaiyāvṛtyakāraṇīyaḥ vaiyāvṛtyenāpyatiṣṭhatisthāne nordhvasthānena tiṣṭhati, tathāpyanupaśāmyati āhiṃḍanaṃ kāryate deśakāhiṇḍakānāṃ sahāyo dīyateityarthaḥ | tatra yadi pathapariśrameṇopaśānto bhavati vedastataḥ sundaramathanopaśāmyati tato yadi sabahaśrutastarhi sa sūtramaṇḍalī arthamaṃḍalī ca dāpyate | atrārthe codakavacanaṃ yathā kimarthaṃ sa maṇḍalī dāpyate | sūrirāha-dṛṣṭānto'tra kapyaṭhṭhīti kūlavadhūḥ | ego seṭhī tassa putto dhano vajjaṇā nimittaṃ desaṃtaraṃ gato | bhāriyā seṭhīsamīve mukkā | sā ya suhabhoyaṇataṃbolavilevaṇamaṃḍaṇapasāhaṇarayā gharavāvārakuṇaṃtī annayā ummattiyā jāyā, | dāsaceḍiṃ bhaṇai-purisaṃ moha | tīeseṭhiṇokahiyaṃ tena ciṃtiyaṃjāvajavina vinassattitāvaciṃtemiuvāyaṃ, seṭṭiṇībhaṇiyākalahaṃ kāūṇaṃ tumaṃgaccha jeṇasā dharavāvāre chubbhatti | annahā viṇissihiti | evaṃ sā mattheūṇannayā seṭhī gharamāgao ābhokkhaṃ maggai |sā nadei |to seṭhiṇāmahato kalahokato |sāpeṭṭiūṇa nissāriyā |sāyavahūyakalahasaī soūṇatatthāgayāseṭhiṇābhaṇiyā-puttivahūetumaṃgharasāmiṇī kāesā, tātume ajjappabhitīsavvo vāvāro kāyavvo |sātaheva kariumāraddhā |taotīevāvāravāulāebhoyaṇamavi viyālavelāe kuto maṃḍaṇapasāhaṇaṃ | dāsāceḍḍīebhaṇiyaṃ-maggito ciṭṭhatipuriso, kayāmelijai | tīe bhaṇiyaṃ-maraṇassavi me avasaro natthi kato purisassa |' evaṃ yathā tasyā gṛhavyāpāravyāpṛtatayā vedopaśāntirabhūt | tathāsyāpisūtramaṇḍalyādivyāpāravyāpṛtatayākadācidvadopaśāntiḥsaṃbhāvyatetataḥ sūtramaṇḍalī arthamaṇḍalīcadāpyata iti | [bhā.1598] evaṃpiaṭhāyaṃte aṭhāṇādekkamekkatigavārā|
vajjejja sacittepuna imeuṭhāṇepayatteṇaṃ || vṛ- evamapisūtramaṇḍalyādidāpanato'piatiṣṭhativedodaye asthānevaiśyāpāṭakesthaviraiḥ saha vasatiṃ gṛhṇāti | tatrāliṅganacumbanādi dṛṣṭā yadi śukrapudgalavinirgame veda upaśāmyati tataḥ sundaraṃ | evaṃ trīna vārāntathāpyatiṣṭhati yatraśabdāḥ śrūyantetatraśabdapratiṣiddhāyāṃ vasatau sthaviraiḥ samavatiṣṭhate | tatra yadi paricāraṇāśabdamākarṇya nibiḍādhyavasāyabhāvataḥśukrapudgalakṣaraṇe upaśāmyatitataḥ sundaram | evamatrāpi trīn vārān tathāpyanupaśāntau dūṣyapalāśapatrāntaritamekaṃ dvau trīn vārān hastakarma karoti | tathāpyanupaśāntaumanuṣyayaunāvacittāyāṃtathāpyatiṣṭhatisacittevakṣyamāṇaṃvidhināsaṃcaranti | tatrasacitte

Linked texts (1)