Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p457

Vyavahāravṛtti v21.p457

Language
Sanskrit

v21.p457

vyavahāra - chaṃdasūtram - 1-3/94
parpadaṃ gṛhṇāti | sūrigaha- kuśalī dakṣo'nenopāyena gṛhṇāti samīcīnāsamīcīnāṃ vā jānāti tamevopāyamāha

vṛ- paryannāma vyavahāryau dvāvapi pakṣau tau brūte yadi dvāvapi pakṣī madhyasthau bhavato madhyasthatā rāgadvepākaraṇato bhavati | tata āha-nibhṛtau nirvyāpārī rāgadveṣau yayāstāṃ rāgadvepanibhṛtau klāntasya pākṣikaḥ paranipātaḥ mukhādidarśanāt | tataḥ sukhaṃ vyavaharituṃ vyavaharaṇaṃ bhavati | evaṃ parpadgrahaṇaṃ kṛtvā ye durvyavahāriṇastānnikṣipannidamāha

usannacaraṇakaraṇe saccavvavahārayā dusaddahiyā |
caraṇakaraṇaṃ jahaṃto saccavavahārayaṃ jahai ||
vṛ- avasanne śithilatāṃ gate caraṇakaraṇe vrataśramaṇadharmādipiṇḍaviśādhisamityādirūpaṃ yasya so'vasannacaraṇakaraṇaḥ tasmin satyavyavahāratā yathāvasthitavyavahārakāritā duḥśraddheyā yatañcaraṇakaraṇaṃ jahan tyajan satyavyavahāratāmapi jahāti

parisāvavahāriyā majjhatthā rāgadosanīhūjjā (yā) | jaha hoti dovipakkhā vavahariḍaṃ tāṃ suhaṃ hoi ||
jaiyā neṇaṃ cattaṃ appāṇato nāṇadaṃsaṇacaritaṃ | taiyā tassa parasuṃ anukaṃpā natthi jīvasu ||
vṛ- yadānenātmanaḥ sambandhijñānadarśanacāritraṃ tyakta tadā tasya parepu jīveṣvanukampā nāsti yasya hyātmano durgatau prapatatāṃ nānukampā tasya kathaṃ pareṣvanukampā bhavediti bhāvaḥ | bhavasayasahassaladdhaṃ jinavayaṇaṃ bhāvatāṃ jahaṃtassa | jassa na jāyaṃ dukkhaṃ na tassa dukkhaṃ pare duhitaṃ ||

vṛ- yasya bhavaśatasahastraiḥ kathamapi labdhaṃ jinaṃvacanaṃ bhāvataḥ paramārthatī jahatastyajatāṃ duḥkhaṃ na jātaṃ na tasya paraṃ duḥkhite duḥkha yasya hyātmanyapi duḥkhite na pīḍā tasya paraṃ duḥkhite kathaṃ syāditi bhāvaḥ | [ bhā. 1671] āyāre vahutī, āyāraparuveṇā asaṃkeuṃ | āyārapamiṭhṭho suddhacaraṇadesaṇe bhaito ||
bṛ- ācāre vartamānaḥ khalvācāraḥ prarūpaṇā aśakyo'śaṅkanīyo bhavati, yaḥ punarācāraparibhraṣṭaḥ saśuddhacaraṇadeśanaṃ yathāvasthitacaraṇaprarūpaṇā sabhakto vikalpitaḥ śuddhacaraṇaprarūpaṇākārīti vā na vetyarthaḥ | evaṃ durvyavahāriṇāmākṣepa kṛte te brūyurvayamapramāṇīkṛtā yuṣmābhiḥ | tataḥ sa gītārthaḥ prāha[bhā. 1672] titthayare bhagavaṃte, jagajīvaviyāṇae tilogaguru |
jona karei pamāṇaṃ, na so pamāṇaṃ subaharāṇaṃ ||
vṛ- tīrthakarān bhagavatī jagajjīvavijñāpakān sarvajñānityarthaḥ | trilokagurun yo na karoti pramāṇaṃ na sa pramāṇaṃ śrutadharāṇāṃ | |

titthayare bhagavaṃte jagajīvaviyāṇae tilokaguru |
jo ukarei pamāṇaṃ, so upamāṇaṃ suyaharāṇaṃ ||
vṛ- tīrthakarān bhagavatī jagajjīvavijñāyakān trilokagurun sarvajñānityarthaḥ yastu karoti pramāṇaṃ, sa pramāṇaṃ śrutadharāṇāṃ | evaṃ dhūlījaṅghana durvyavahāriṣvapālabdheṣu te brūyuṃkhaṃ saṅghamapramāṇīkurutha yūyamiti |
tataḥ prāha

saṃghī guṇasaṃghātā saṃghāyavimoyagoya kammāṇaṃ | rāgaddosavimukkī hor̤a samosavvajīvāṇaṃ ||